Demagnetisering door hitte: wat gebeurt er met magneten bij hoge temperaturen?
Kort antwoord:
Tot de maximale werktemperatuur, bij standaard neodymium 80 °C en bij N50/N52 60 à 65 °C, is een magneet alleen zwakker zolang hij warm is; na afkoelen komt de kracht terug. Daarboven blijft hij ook koud verzwakt. Een platte magneet, zoals een schijfje van 10 × 1 mm, haalt die grens eerder.
Waarom:
Warmte verlaagt de coërciviteit, de weerstand tegen ontmagnetiseren. Zakt het werkpunt van de magneet daardoor onder de knik in de ontmagnetisatiecurve, dan is de schade blijvend. Waar dat punt ligt hangt af van de vorm van de magneet, niet alleen van het materiaal.
Hitte is een van de weinige dingen waar een permanente magneet daadwerkelijk aan kapotgaat. Alleen gaat het zelden zoals mensen verwachten: het verlies is vaker tijdelijk dan blijvend, en de magneet is vaker niet de zwakste schakel. Hieronder staat wat er fysisch gebeurt, waarom twee magneten van hetzelfde materiaal een verschillende grens hebben, en wat er in de praktijk als eerste bezwijkt. Zoek je welk materiaal je moet kiezen voor een warme toepassing, dan staan die tabellen bij hittebestendigheid van magneten.
Drie soorten verlies
Of je magneet te redden is, hangt af van hoe ver je boven de grens zat.
Omkeerbaar verlies
Rond en net boven de gebruikstemperatuur is de magneet alleen zwakker zolang hij warm is. De remanentie zakt met ongeveer 0,12 % per graad, dus bij 60 °C mis je zo'n 4 à 5 % en bij 100 °C bijna 10 %. Na afkoelen is het volledig terug, hoe vaak je het ook herhaalt. Dit is verreweg het meest gemelde "defect" en het is er geen.
Onomkeerbaar verlies
Duidelijk boven de gebruikstemperatuur blijft de magneet ook koud verzwakt. Herhaald verhitten tot diezelfde temperatuur maakt het niet erger — het verlies treedt eenmalig op. Met een voldoende sterk extern veld is zo'n magneet gewoon weer op sterkte te brengen; het materiaal is niet beschadigd, alleen de uitlijning is verstoord. Dat vraagt alleen apparatuur die je thuis niet hebt, zoals uitgelegd bij magnetiseren van magneten.
Permanent verlies rond de Curie-temperatuur
Boven de Curie-temperatuur verdwijnt de magnetisatie volledig. Hier gaat een hardnekkig misverstand rond: dat het materiaal daarmee definitief onbruikbaar is. Fysisch klopt dat niet. Wat het in de praktijk wél onherstelbaar maakt is oxidatie — wordt gesinterd NdFeB in gewone lucht verder verhit, vanaf ongeveer 450 °C, dan vreet dat het materiaal zelf op. Een magneet die je met de gasbrander te lijf gaat komt dus niet terug, maar niet om de reden die meestal wordt genoemd. Zie Curie-temperatuur van magneten.
De vorm verschuift de grens, en dat staat nergens op de verpakking
Die 80 °C is geen materiaaleigenschap alleen. Een magneet werkt tegen zijn eigen strooiveld in, en hoe platter hij is, hoe sterker dat tegenveld. Bij dezelfde temperatuur zakt een dunne schijf daardoor eerder onder het punt waarop het verlies blijvend wordt. De verhouding tussen diameter en hoogte is de maat die dat uitdrukt.
| Voorbeeld | Diameter/hoogte | Opgegeven grens | Werkelijke grens |
|---|---|---|---|
| 10 × 1 mm | 10 | 80 °C | lager dan 80 °C |
| 20 × 5 mm | 4 | 80 °C | rond 80 °C |
| 6 × 6 mm | 1 | 80 °C | kan hoger liggen |
Bij een compacte magneet klopt de opgegeven waarde. Hoe platter de schijf, hoe lager de werkelijke grens, en bij een heel dunne schijf kan dat flink schelen. Sommige leveranciers zetten bij heel dunne magneten daarom al een lagere grens op het datablad. Bij diametraal gemagnetiseerde ringmagneten ligt de werkelijke grens vaak nog aanzienlijk lager, en daar is voorafgaand testen het enige betrouwbare antwoord.
De opstelling telt ook mee. Ligt de magneet tegen staal aan, dan verandert het tegenveld in je voordeel. Staat hij met gelijke polen tegenover een buurmagneet, dan juist niet: hoe sterker het tegengestelde veld waarin een magneet staat, hoe lager zijn werkelijke maximumtemperatuur. Deze nuance ontbreekt op vrijwel alle productpagina's, ook op die van ons — opgegeven waarden gelden voor een vrijstaande magneet in een gunstige verhouding.
Diezelfde logica verklaart waarom wij N50 en N52 op 60–65 °C zetten, waar N35 tot en met N48 op 80 °C staan. N52 is het sterkst gemagnetiseerd en staat daardoor bij dezelfde vorm onder het sterkste eigen tegenveld, terwijl zijn coërciviteit niet hoger is dan die van N35 tot N48, en bij sommige fabrikanten zelfs lager. De sterkste magneet in het schap is dus tegelijk de meest hittegevoelige. Dat veel datasheets voor N52 toch 80 °C noemen, en waarom wij daar niet in meegaan, lees je bij N52 en temperatuur.
Wat in de praktijk als eerste bezwijkt
Bij de meeste klachten over "verzwakte magneten" is de magneet volkomen in orde en is de bevestiging het probleem.
Zelfklevende magneten en magneettape hebben een lijmlaag die het vaak eerder opgeeft dan de magneet zelf: rubberlijm vertrouw je boven ongeveer 70 °C niet meer, bij acrylaatlijm verschilt het per tape. Een zelfklevende magneet op een zuidgerichte metalen deur schuift bij 40 °C buitentemperatuur naar beneden zonder dat er ook maar één procent magnetisatie verloren is gegaan. Bij potmagneten zit de magneet meestal in de stalen pot gelijmd, en ook die lijm heeft een grens; ga uit van de werktemperatuur die bij het product staat. Bij onze rubbergecoate uitvoeringen ligt de grens ook op 80 °C; die komt van de magneet erin, niet van de rubbermantel.
Metaal in de zon wordt bovendien veel warmer dan de lucht eromheen. Een donker geschilderde stalen deur of een autodak in de volle zon wordt op een zomerdag een stuk heter. Dat kan boven de grens van de tape komen, terwijl de magneet het meestal nog houdt. Voor buitentoepassingen komen daar vocht en ondergrond bij, die we uitwerken in magneten buiten bevestigen.
De sterkste magneet is hier niet de oplossing
Wie belt met een magneet die het na een zomer buiten laat afweten, krijgt van ons niet standaard een zwaardere klasse aangeraden. In verreweg de meeste gevallen zit het probleem in de lijmlaag of in een schuivende belasting, en dan lost een duurdere magneet niets op. Een SH-uitvoering kopen voor een plek die 45 °C haalt is weggegooid geld. Bij een plek die richting de 65 °C gaat, werkt een hogere N-waarde zelfs tegen je.
Voorkomen
Ons advies: houd minstens 10 °C marge aan tussen de verwachte piektemperatuur en de opgegeven grens, en meer naarmate de magneet platter is. Vermijd puntverhitting: solderen, lassen of slijpen vlak naast een gemonteerde magneet levert lokaal honderden graden op, waardoor je een ongelijk gemagnetiseerd exemplaar overhoudt met onvoorspelbare houdkracht. Hetzelfde geldt voor het uitharden van lijm met een heteluchtpistool — dat is een van de weinige manieren waarop mensen hun magneet tijdens de montage al beschadigen.
En reken erop dat de reserve die je koud inbouwt, warm kleiner is. Juist bij schuifbelasting, trillingen of hefboomwerking is dat het verschil tussen werkt en valt eraf; hoe groot die marge moet zijn, reken je uit met trekkracht berekenen.
Bronnen
Werkpunt onder de knik van de ontmagnetisatiecurve geeft blijvend verlies: VACUUMSCHMELZE, Rare Earth Permanent Magnets VACODYM and VACOMAX.
Gesinterd NdFeB oxideert in lucht al onder de Curie-temperatuur: University of Birmingham, 3-D Laser Confocal Microscopy Study of the Oxidation of NdFeB Magnets in Atmospheric Conditions.
Rubberlijm op magneetband tot circa 71 °C: 3M, productgegevens 1316 Magnet Tape.
N52 heeft een lagere minimale coërciviteit dan N35 tot N45: Arnold Magnetic Technologies, Neodymium Iron Boron Magnet Catalog.
Oxidatie van gesinterd NdFeB in lucht pas vanaf ca. 450 °C (geen verlies na 3 uur op 250 °C): Zhou e.a., Journal of Materials Chemistry C (2025).
Omkeerbaar verlies van neodymium ca. 0,12 % per graad: Arnold Magnetic Technologies, datablad N42 Sintered Neodymium-Iron-Boron Magnets.
Meer lezen over temperatuur en magnetische prestaties
Hittebestendigheid van magneten
Welke magneetsoort en welke temperatuurklasse past bij jouw toepassing.
Lees verder →Curie-temperatuur van magneten
De absolute bovengrens waarbij een magneet zijn magnetisme definitief verliest.
Lees verder →Coërciviteit van magneten
De eigenschap die bepaalt hoeveel warmte een magneet verdraagt.
Lees verder →Invloed van temperatuur op houdkracht
Hoeveel kracht je tijdelijk kwijtraakt en hoe je daar marge voor inbouwt.
Lees verder →Tijdelijke afname van de remanentie zolang de magneet warm is, bij neodymium circa 0,12 % per graad. Herstelt volledig na afkoelen.
Onomkeerbaar verlies
Blijvende afname na overschrijding van de werktemperatuur. Treedt eenmalig op en is met hermagnetiseren te herstellen, niet met afkoelen.
Werkpunt
De plek op de ontmagnetisatiecurve waar een magneet zich bevindt, bepaald door zijn vorm en zijn omgeving. Hoe platter de magneet, hoe ongunstiger dat punt en hoe lager zijn werkelijke temperatuurgrens.
Hans Huizenga
Oprichter van specialistische webshop MagneetjesWinkel.nl met fysieke winkel in Ede.
Laatst bijgewerkt: 16 oktober 2026