Hittebestendigheid van magneten
Kort antwoord:
Standaard neodymium is bruikbaar tot circa 80 °C; voor N52 houden wij 65 °C aan. Ferriet houdt het tot ongeveer 250 °C vol, AlNiCo tot 450 °C en hoger. Voor neodymium bestaan hittebestendige kwaliteiten tot 230 °C, herkenbaar aan een letter achter de N-waarde.
Waarom:
Die letters staan voor een hogere coërciviteit, bereikt met dysprosium of terbium in de legering. Dat kost magnetische kracht: hoe hittebestendiger de kwaliteit, hoe lager de N-waarde die je er gangbaar in krijgt.
Dit is een keuzepagina: welk magneetmateriaal past bij welke temperatuur, en wat kost die keuze je aan kracht. Wil je weten wát er fysisch gebeurt bij verhitting en waarom de vorm van je magneet die grens verschuift, dan staat dat bij demagnetisering door hitte.
Maximale werktemperatuur per magneetsoort
| Magneetsoort | Maximale werktemperatuur | Curie-temperatuur | Kracht per volume |
|---|---|---|---|
| Neodymium N35 – N48 | circa 80 °C | circa 310 °C | zeer hoog |
| Neodymium N50 en N52 | circa 60 – 65 °C | circa 310 °C | hoogste |
| Neodymium, hittebestendige kwaliteiten | 100 – 230 °C | 340 – 350 °C | hoog, aflopend met de klasse |
| Ferriet | circa 250 °C | circa 450 °C | laag |
| Samarium-kobalt (SmCo) | 250 – 350 °C | 700 – 825 °C | gemiddeld tot hoog |
| AlNiCo | 450 – 540 °C | 700 – 860 °C | laag in de praktijk |
De laatste kolom is waar het om draait. Neodymium magneten leveren veruit de meeste kracht per volume en hebben tegelijk de laagste temperatuurgrens. Ferriet is het omgekeerde: ruwweg een tiende van de kracht bij gelijk formaat, maar drie keer de temperatuurgrens. AlNiCo staat er met 450 °C indrukwekkend bij, maar heeft zo'n lage coërciviteit dat het in een open opstelling nauwelijks bruikbaar is.
Dat N52 bij ons op 65 °C staat en niet op de 80 °C die veel datasheets noemen, is een bewuste keuze. Waarom, lees je in de uitleg over N52 en temperatuur.
Neodymium of ferriet bij hitte
Onder 70 °C kies je neodymium. Ferriet heeft wel het hogere temperatuurplafond, maar verliest per graad opwarming bijna twee keer zoveel veld: circa 0,20 % tegen 0,12 % bij neodymium. Omdat neodymium bij kamertemperatuur ruwweg drie keer zoveel veld levert, blijft het ook warm de sterkere van de twee, zolang de klasse de temperatuur aankan.
| Materiaal | Bij 20 °C | Bij 80 °C | Bij 150 °C |
|---|---|---|---|
| Neodymium, standaard (N42) | circa 1,30 T | circa 1,21 T | niet geschikt |
| Neodymium, hittebestendig (N42SH) | circa 1,29 T | circa 1,20 T | circa 1,11 T |
| Ferriet (Y30) | circa 0,40 T | circa 0,35 T | circa 0,30 T |
Bij 150 °C houdt een N42SH ruim drie keer zoveel veld over als ferriet, en omdat houdkracht ongeveer met het kwadraat van het veld meeloopt, is het verschil in kilo's nog groter. Ferriet wint op prijs, roest niet en heeft geen coating nodig. Daarom staat het in de keuzeregel hieronder bij warme plekken waar ruimte is voor een groter exemplaar.
De letters achter de neodymium kwaliteit
| Aanduiding | Betekenis | Max. werktemperatuur | Hoogste gangbare klasse |
|---|---|---|---|
| geen letter | standaard | 80 °C, bij N50 en N52 60 – 65 °C | N52 |
| M | medium | 100 °C | N50M |
| H | high | 120 °C | N48H |
| SH | super high | 150 °C | N45SH |
| UH | ultra high | 180 °C | N40UH |
| EH | extra high | 200 °C | N38EH |
| AH | top high | 230 °C | N33AH |
Streng genomen koop je met die letter geen hittebestendigheid maar coërciviteit: de weerstand tegen ontmagnetiseren, die met dysprosium of terbium omhoog wordt gebracht. De hogere werktemperatuur is daar het gevolg van. Dat verschil is niet alleen semantiek — het verklaart waarom dezelfde letter je ook helpt bij een dunne magneet of naast een tegenveld, ook als het niet warm wordt. Hoe groot dat verschil per letter is, laat het artikel over coërciviteit van magneten zien.
De keerzijde staat in de laatste kolom: hoe hoger de temperatuurklasse, hoe lager de N-waarde die je er gangbaar in krijgt. Met korrelgrensdiffusie lukt het inmiddels ook om N52 als M, H of SH te maken, maar het gewone aanbod houdt zich aan de klassen in de tabel. Wie kracht én hitte nodig heeft, komt doorgaans uit op een compromis zoals N45SH, en levert daarmee zo'n 13 % kracht in ten opzichte van N52 — plus de meerprijs.
Koop niet te snel een hittebestendige kwaliteit
Van de mensen die ons om een SH-uitvoering vragen heeft het merendeel hem niet nodig. Een dikke magneet plat tegen dik staal in een ruimte die 45 °C haalt, zit met een gewone N-uitvoering nergens in de buurt van zijn grens. Reken eerst uit welke temperatuur het oppervlak werkelijk bereikt, en kijk daarna pas naar de klasse. Een dikkere magneet in de standaardkwaliteit is vaak goedkoper dan een dunne in SH — en presteert beter.
Zo kies je op temperatuur
Meet of schat de hoogste temperatuur die het oppervlak bereikt, niet de luchttemperatuur. Bij 28 °C buiten haalt een donkere stalen plaat in de zon 60 tot 70 °C, en in een geparkeerde auto wordt het nog warmer. Een paar plekken waar het warmer wordt dan je zou denken:
| Plek | Hoogste temperatuur | Wat past |
|---|---|---|
| Radiator of cv-leiding | tot ongeveer 80 °C: een cv-ketel staat meestal op 60 tot 80 °C | Tot 70 °C standaard neodymium; N50 en N52 alleen met de ketel op 60 °C. Richting 80 °C: ferriet of een M-kwaliteit. |
| Stuur en ander interieur van een auto in de zon | tot 80 °C, de lucht binnen bijna 60 °C bij minder dan 30 °C buiten | Geen N50 of N52; standaard neodymium zit op zijn grens. Neem een M-kwaliteit of ferriet. |
| Vaatwasser, intensief programma | 70 – 75 °C, hygiëneprogramma 70 – 80 °C afhankelijk van het merk | Standaard neodymium zit op zijn grens en het hete water tast de vernikkeling aan. Een magneet hoort niet in de vaatwasser. |
| Kokend water | 100 °C | Standaard neodymium verliest blijvend kracht. Minimaal een H-kwaliteit, of ferriet. |
| Poedercoaten of moffelen | 160 – 200 °C, 10 tot 20 minuten | Alleen ferriet, UH tot AH of SmCo. Monteer de magneet liever na het coaten. |
Blijft het oppervlak onder de 70 °C, dan volstaat standaard neodymium van N35 tot N48 en let je vooral op houdkrachtmarge, niet op de klasse. N52 laat je liggen zodra je in de buurt van 65 °C komt. Kom je tussen 70 en 150 °C, dan is de vraag of je de ruimte hebt: heb je die, dan is ferriet met een groter contactoppervlak vrijwel altijd goedkoper dan H of SH. Heb je die niet, dan betaal je voor de klasse. Boven 250 °C houdt neodymium op en is SmCo de enige optie met noemenswaardige kracht, met AlNiCo als alternatief wanneer de vorm langgerekt genoeg is.
Snelle keuzeregel
Tot 70 °C: standaard neodymium, kies op formaat; N52 alleen ruim onder 65 °C.
70 tot 150 °C met ruimte: ferriet, groter uitvoeren.
70 tot 150 °C zonder ruimte: neodymium H of SH.
150 tot 250 °C: neodymium UH tot AH, of ferriet.
Boven 250 °C: SmCo, of heroverweeg of het magnetisch moet.
Onder de grens is het krachtverlies tijdelijk, maar je merkt het wel. Reken daarbij met het kwadraat van het veld: een neodymium magneet die bij 20 °C 10 kg houdt, verliest bij 60 °C zo'n 4,8 % veld en houdt dan circa 9,1 kg. Trek je het veldverlies één op één van de kracht af, dan kom je op 9,5 kg uit en reken je de helft van het verlies weg. Dat te gunstige rekenvoorbeeld kom je online geregeld tegen.
Warm is niet hetzelfde als koud-bestendig
De keuze omdraaien werkt niet. Ferriet is de hittebestendige van de twee, maar juist het materiaal dat bij flinke vorst blijvend kracht kan verliezen, terwijl neodymium bij kou zelfs iets sterker wordt. Voor een toepassing die zowel zomer als winter buiten staat, is neodymium met een goede coating dus de veiligere keuze — niet ferriet, hoe contra-intuïtief dat ook klinkt. Zie magneten bij extreme kou.
Wanneer een magneet niet de juiste keuze is
Blijft een toepassing structureel boven de werktemperatuur van het beschikbare materiaal, of is de bevestiging veiligheidskritisch, dan is een magnetische oplossing niet de verstandigste. Blijvend krachtverlies treedt geleidelijk op en is aan de magneet niet te zien; een schroefverbinding die het begeeft, kun je tenminste inspecteren. Waar die grens ligt, behandelen we in wanneer magneten geen goede oplossing zijn.
Werktemperaturen, Curie-temperaturen en temperatuurcoëfficiënten: fabrikantendatabladen, waaronder het overzicht van NdFeB-kwaliteiten van Arnold Magnetic Technologies.
Aanvoertemperatuur van cv-ketels: ID.nl.
Temperaturen in een auto in de zon: ADAC, mei 2026.
Temperaturen van vaatwasprogramma's: Coolblue; hygiëneprogramma tot 70 °C: Bosch, HygienePlus.
Uithardtemperatuur van poedercoating: PCI Magazine.
Meer over temperatuur en magneten
Invloed van temperatuur op houdkracht
Hoeveel kracht je tijdelijk verliest en hoe je marge berekent.
Lees verder →Welke magneet voor buiten?
Zon, vorst en vocht: welke magneet het buiten volhoudt.
Lees verder →Hoe sterk moet een magneet zijn?
Hoeveel marge je inbouwt voor warmte, lak en schuifbelasting.
Lees verder →De hoogste temperatuur waarbij een magneet zijn kracht na afkoeling volledig terugkrijgt. Daarboven treedt blijvend verlies op. De waarde hangt naast het materiaal ook af van de vorm en de plaatsing.
Irreversibel krachtverlies
Blijvende afname van de magnetische kracht na overschrijding van de werktemperatuur. Hermagnetiseren kan de magneet grotendeels herstellen; afkoelen alleen niet.
Zware zeldzame aarden
Dysprosium en terbium, toegevoegd om de coërciviteit te verhogen. Verantwoordelijk voor de hogere temperatuurklassen én voor de hogere prijs.
Dit artikel hoort bij het cluster Temperatuur & demagnetisatie binnen de categorie Magnetisme & fysica.
Hans Huizenga
Oprichter van specialistische webshop MagneetjesWinkel.nl met fysieke winkel in Ede.
Laatst bijgewerkt: 16 oktober 2026