Trekkracht van een magneet berekenen in de praktijk
Kort antwoord:
Vermenigvuldig het gewicht met een veiligheidsfactor: 2 tot 3 bij recht aftrekken van schoon staal, en 10 tot 13 bij een kale magneet aan een verticale wand. Reken nooit exact op het gewicht van het object.
Waarom:
De opgegeven trekkracht geldt bij loodrecht lostrekken van een 2 cm dikke stalen plaat. Aan een wand houdt wrijving het object tegen, en die bedraagt maar 15 tot 20% van die waarde.
Trekkracht berekenen lijkt eenvoudig: weeg het object en kies een magneet met evenveel kilo's. Dat gaat bijna altijd mis, omdat de opgegeven waarde uit een ideale testopstelling komt en jouw toepassing daar vrijwel altijd van afwijkt. Trekkracht en houdkracht zijn in dit artikel twee namen voor hetzelfde getal: de kilo's op de verpakking.
Hieronder staat waar die waarde vandaan komt, wat er in de praktijk van overblijft en hoe je van gewicht naar een werkbare keuze komt. Het verschil tussen houdkracht, schuifkracht en draagvermogen staat op een rij in houdkracht van magneten.
Waar de opgegeven waarde vandaan komt
De industriestandaard is vastgesteld door de Magnet Distributor and Fabricators Association. Daarbij wordt de magneet loodrecht losgetrokken van een vlakke, schone stalen plaat van minimaal 2 cm dik. Die dikte is bewust gekozen: bij dunner staal kan het magnetisch veld niet volledig sluiten en vallen de waarden lager uit.
Bij MagneetjesWinkel.nl bepalen we ronde en symmetrische magneten met een gevalideerd rekenmodel op basis van N-waarde, afmeting en magnetiseringsrichting. Blok- en kubusmagneten meten we fysiek met een houdkracht-meetmachine, waarbij elke meting vier à vijf keer wordt herhaald en we het gemiddelde noteren.
Waarom sommige aanbieders hogere waarden opgeven
Een bekende meetfout is het plaatsen van staal aan beide kanten van de magneet in plaats van aan één kant. Dat levert kunstmatig hoge waarden op, soms het dubbele van de werkelijke trekkracht.
Kijk daarom naast de getallen ook of de meetmethode wordt vermeld. Een aanbieder die de MDFA-norm noemt, geeft een waarde die je met andere leveranciers kunt vergelijken; een aanbieder die niets vermeldt, doet dat mogelijk niet.
Wat er in de praktijk van overblijft
De meetomstandigheden komen in een echte toepassing zelden voor. Dit zijn de factoren die het verschil maken, met een indicatie van hun effect.
| Factor | Effect | Toelichting |
|---|---|---|
| Luchtspleet van 0,5 mm | ongeveer de helft | een halve millimeter halveert de kracht al |
| Verf- of laklaag | enkele procenten tot merkbaar | poedercoat 60–100 µm, twee lagen lak 100–150 µm |
| Dun staal | lager door verzadiging | een schijf van Ø 20 × 5 mm vraagt 2 tot 2,5 mm staal voor zijn volle kracht |
| Bouwstaal S235 | circa 5% lager | ten opzichte van weekijzer |
| Staalsoort E360 | circa 30% lager | hogere legeringsgraad vermindert de flux |
| Ruw of bol oppervlak | lager | onvlakheid werkt als micro-luchtspleet |
| Zijwaartse belasting, kale magneet | 15 tot 20% | wrijving bepaalt de bruikbare kracht |
| Zijwaartse belasting, rubbercoating | 30 tot 40% | van de trekkracht van de rubbermagneet zelf |
Die factoren stapelen bovendien. Een gelakte, dunne plaat met de last zijwaarts krijgt alle drie de verliezen tegelijk voor de kiezen.
Van gewicht naar benodigde trekkracht
De praktische methode is werken met een veiligheidsfactor: vermenigvuldig het gewicht van het object met de factor die bij jouw situatie hoort, en zoek een magneet met minstens die opgegeven trekkracht.
| Situatie | Factor | Voorbeeld bij 2 kg |
|---|---|---|
| Loodrecht trekken, dik en schoon staal | 2 – 3× | magneet van 4 tot 6 kg |
| Loodrecht, met laklaag of dun staal | 4 – 6× | magneet van 8 tot 12 kg |
| Verticale wand, rubbergecoate magneet | 5 – 7× | magneet van 10 tot 14 kg |
| Verticale wand, kale magneet | 10 – 13× | magneet van 20 tot 26 kg |
| Buiten of trillingen, kale magneet aan een wand | 15 – 20× | magneet van 30 tot 40 kg, en testen |
Waar die factoren vandaan komen
Het is een rekensom. Aan een verticale wand houdt wrijving het object tegen, en bij een kale magneet is dat 15 tot 20% van de trekkracht. Om 1 kg te houden heb je dus al 5 tot 6,7 kg opgegeven trekkracht nodig voordat je enige marge hebt; met een marge van 2 kom je op 10 tot 13, en buiten of bij trillingen met een marge van 3 op 15 tot 20. Bij een rubbergecoate uitvoering ligt de wrijving op 30 tot 40% van zijn eigen trekkracht, waardoor dezelfde marge bij 5 tot 7 uitkomt.
Voorbeeld: een object van 2 kg
Hangt het plat onder een dikke stalen plaat en trekt het gewicht recht naar beneden van het staal af, dan volstaat een magneet met 4 tot 6 kg opgegeven trekkracht.
Komt datzelfde object tegen een verticale wand, dan verandert de som volledig. Bij een kale magneet zoek je 20 tot 26 kg opgegeven trekkracht; bij een rubbergecoate uitvoering 10 tot 14 kg. Die rubbermagneet is wel ongeveer even groot als de kale, omdat de rubberlaag de trekkracht ruwweg halveert. Op glad staal levert rubber dus geen kleinere magneet op; het voordeel zit in gelakte en ruwe ondergronden, dun plaatwerk en een lak die heel blijft.
Gebruik je meerdere magneten, dan verdeel je de benodigde trekkracht over het aantal. Bij vier magneten en een benodigde 12 kg zoek je dus magneten van ongeveer 3 kg per stuk, en rond je naar boven af. Let er wel op dat alle magneten dan ook werkelijk contact maken; op een licht kromme plaat draagt er vaak maar één.
Veelgemaakte fouten
Rekenen zonder marge. Een object van 3 kg vraagt niet om 3 kg opgegeven trekkracht. Een kleine luchtspeling of een glad oppervlak is dan al genoeg om de bevestiging onbetrouwbaar te maken.
Schuifbelasting vergeten. Dit is de meest voorkomende en de duurste. Bij verticale montage wordt de magneet langs het oppervlak belast, en dan telt alleen wrijving; hoe dat werkt, staat in schuifkracht van een magneet.
De ondergrond onderschatten. Dun staal, roestvast staal, lak, verf, roest of een tussenlaag verlagen de effectieve kracht fors. Waarom de magneetkracht lager is dan opgegeven loopt die oorzaken een voor een langs.
Hefboomwerking negeren. Steekt de last uit, dan ontstaat hefboomwerking: het gewicht tilt de magneet aan één rand op, en daar is veel minder kracht voor nodig dan om hem recht af te trekken.
Wanneer je altijd moet testen
Een berekening maakt je keuze verantwoord. Test daarnaast in de echte situatie zodra de toepassing zwaar of kwetsbaar is, bij verticale montage, trillingen, dun staal, roestvast staal, buitengebruik of warmte, en altijd wanneer iets niet mag vallen.
Doe die proef met dezelfde ondergrond, dezelfde tussenlaag, hetzelfde gewicht en dezelfde belastingsrichting.
Van berekening naar keuze
Weet je hoeveel trekkracht je nodig hebt, kijk dan naar type en vorm. Bij weinig ruimte en veel kracht kom je uit bij neodymium. Voor loodrechte belasting op vlak staal levert een potmagneet de meeste kracht per formaat. Op gelakte of ruwe ondergronden en bij trillingen is een magneet met rubber coating praktischer. En voor lichte, vlakke toepassingen volstaat magneetband, omdat de belasting daar over een groot oppervlak wordt verdeeld.
Meer over trekkracht en magneetkeuze
Hoe sterk moet een magneet zijn?
Van toepassing naar de houdkracht die je werkelijk nodig hebt.
Lees verder →Luchtspleet bij magneten
Hoe snel de kracht afneemt door een laklaag, vuil of papier ertussen.
Lees verder →Schuifkracht van een magneet
Waarom sterke magneten aan een verticale wand toch glijden.
Lees verder →Magneetkracht lager dan opgegeven
Welke factoren de werkelijke houdkracht omlaag halen.
Lees verder →De kracht die nodig is om een magneet loodrecht van een vlakke, schone stalen plaat van 2 cm dik te trekken, gemeten volgens de MDFA-norm. Het getal op de verpakking, bedoeld om magneten onderling te vergelijken.
Veiligheidsfactor
De vermenigvuldiging van het gewicht waarmee je de benodigde opgegeven trekkracht bepaalt. Volgt uit de belastingsrichting en de ondergrond, niet uit een vuistregel.
Schuifkracht
De zijwaartse kracht die een magneet weerstaat voordat hij gaat glijden. Bij een kale magneet 15 tot 20% van de trekkracht, bij een rubbercoating 30 tot 40% van zijn eigen trekkracht.
Hans Huizenga
Oprichter van specialistische webshop MagneetjesWinkel.nl met fysieke winkel in Ede.
Laatst bijgewerkt: 15 oktober 2026