Magneten buiten bevestigen
Kort antwoord:
Buiten bepaalt schuifkracht of een bevestiging houdt, niet de opgegeven trekkracht. Van een kale magneet op glad staal is maar 15 tot 20% van die trekkracht bruikbaar zodra de belasting zijwaarts staat: een magneet van 30 kg houdt een bord aan een gevel dan zo'n 6 kg.
Waarom:
Een magneet trekt loodrecht naar het staal toe. Wat een object tegenhoudt bij zijwaartse belasting is wrijving, en die hangt af van de coating en de staat van het oppervlak. Wind en trillingen grijpen buiten vrijwel altijd zijwaarts aan.
Magneten zijn buiten aantrekkelijk omdat je niets hoeft te boren: doeken, borden, verlichting en bevestigingen op voertuigen of tuinconstructies laten zich zo snel plaatsen en weer verwijderen. De meeste teleurstellingen komen niet doordat de magneet te zwak was, maar doordat er met de verkeerde kracht is gerekend.
Schuifkracht is buiten de maat
De houdkracht op een verpakking is gemeten door de magneet recht van een dikke, vlakke, schone stalen plaat af te trekken. Buiten komt die situatie zelden voor. Een bord aan een gevel, een doek aan een trailer of een lamp op een stalen paal wordt zijwaarts belast, en dan telt alleen de wrijving tussen magneet en oppervlak.
| Uitvoering | Bruikbare schuifkracht als aandeel van de opgegeven trekkracht |
|---|---|
| Kale magneet met nikkelcoating op glad staal | 15 tot 20% |
| Potmagneet met stalen pot | circa 30% |
| Magneet met rubber coating | 30 tot 40% |
Een magneet van 30 kg opgegeven trekkracht houdt op een gladde verticale plaat dus 4,5 tot 6 kg voordat hij begint te zakken. Waarom wrijving zo weinig van de trekkracht overlaat, leggen we uit bij schuifkracht van een magneet.
Het hoge percentage van rubber geldt ten opzichte van zijn eigen trekkracht, en die is bij gelijke maat ongeveer de helft van die van een kale magneet. Op glad staal houdt een rubbermagneet zijwaarts daardoor ongeveer evenveel. Hij wint op gelakt staal en dun plaatwerk, zoals uitgewerkt in rubbergecoate magneten voor buitengebruik.
Aan de balie in Ede vragen veel klanten om een gewone magneet, terwijl een potmagneet met schroefgat buiten vaak de betere keuze is. De stalen pot bundelt het veld naar het contactvlak, de schroef zet het object direct vast, en zijwaarts benut hij circa 30% van zijn trekkracht. Wordt een object recht van het staal af belast, zoals een luik of deksel, dan is een potmagneet zonder rubber sowieso de sterkste keuze.
Zo reken je buiten
Bepaal eerst in welke richting de belasting staat. Is die zijwaarts, ga dan uit van de percentages hierboven en houd daarnaast een factor drie marge aan voor wind en vuil. Kom je dan uit op een onwerkbaar grote magneet, dan is dat een aanwijzing dat er een mechanische borging bij hoort in plaats van een sterkere magneet.
De ondergrond bepaalt meer dan de magneet
Buiten is een oppervlak zelden schoon en vlak. Elke laag tussen magneet en staal werkt als luchtspleet, en houdkracht loopt daar snel op terug: een enkele laag verf van 0,1 mm scheelt al merkbaar, en bij een poedercoating van enkele tienden millimeters houd je van een kleine magneet weinig over. Roest, vuil en stof doen hetzelfde en verlagen bovendien de wrijving. Hoe snel de kracht met de afstand afneemt, lees je in luchtspleet bij magneten.
Ook de dikte van het staal telt. Onder ongeveer 3 mm raakt dun plaatstaal magnetisch verzadigd en haal je de opgegeven kracht niet, hoe sterk de magneet ook is. Bij dunne panelen helpt een staalplaat achter de magneet meer dan een zwaardere magneet.
Ongelijke en gebogen oppervlakken
Ronde buizen, geprofileerde platen en golfplaat zijn buiten eerder regel dan uitzondering. Op zo'n vorm raakt een brede, vlakke magneet het metaal maar op een smalle strook, en de rest van het contactvlak doet niets. Het resultaat is vaak een fractie van de verwachte kracht.
Een kleinere magneet met volledig contact presteert daar beter dan een grote met een spleet eromheen. Een magneethaak of een rubbergecoate uitvoering vormt zich iets naar de ondergrond en overbrugt lichte oneffenheden, al lost geen enkele magneet een sterk gebogen oppervlak volledig op.
Wanneer een tegenplaat nodig is
Aluminium en kunststof zijn niet magnetisch; daar heb je een tegenplaat voor nodig. Voor roestvast staal ligt dat genuanceerder: de veelgebruikte soorten 304 en 316 zijn niet magnetisch, maar ferritische soorten als 430 wel. Een magneet die op de ene rvs-plaat blijft hangen en op de andere niet, is dus geen defect; het verschil per soort zetten we uiteen bij magneet op rvs.
Kies een tegenplaat van gewoon staal, ruim groter dan de magneet en minstens 3 mm dik. Buiten moet die plaat beschermd zijn: verzinkt staal voldoet in de meeste situaties, maar in kustgebied of bij zeewater is dat te licht en gaat de plaat eerder roesten dan de magneet.
Hoeveel kracht zet de wind op een bord?
Wind drukt op alles wat er dwars op staat. Bij windkracht 6, rond 12 m/s, is dat zo'n 9 kg op elke vierkante meter; bij windkracht 8, rond 20 m/s, al 24 kg. Vlagen liggen daar boven, en de vorm van een bord of doek kan de kracht nog verder verhogen.
Moet een magneet een bord van een vierkante meter zijwaarts houden, dan heb je bij windkracht 6 met een factor drie marge zo'n 27 kg schuifkracht nodig. Dat zijn twee van onze grootste rubbermagneten van 88 mm, of kale magneten met samen ruim 130 kg trekkracht. Bij windkracht 8 is het bijna drie keer zoveel.
Wind is de meest onderschatte belasting
Wind komt vlagerig: korte pieken in wisselende richting, precies de belasting waar een magnetische bevestiging het slechtst tegen kan. Hangt het object boven een pad, een weg of boven mensen, dan hoort er altijd een mechanische borging bij, met de magneet voor de positionering. Ook doeken en zeilen vragen aandacht, omdat die de windkracht op een paar bevestigingspunten concentreren.
Bescherming tegen vocht
Blijft de magneet permanent buiten, dan is de coating belangrijker dan de sterkte. Krachtverlies door warmte verdwijnt bij de meeste kwaliteiten 's avonds weer, roestschade niet: een beschadiging door een schroefgat, een val of schuren tegen de ondergrond is genoeg om het neodymium eronder te laten oxideren. Welke magneet voor buiten koppelt de coating aan de vochtbelasting.
Bronnen
KNMI, Windschaal van Beaufort, met de windsnelheid per windkracht. knmi.nl
The Engineering ToolBox, Wind Load vs. Wind Speed, met de winddruk per windsnelheid. engineeringtoolbox.com
Verder lezen over buitengebruik
Welke magneet voor buiten?
Kiezen op vocht en belasting, plus zon, vorst en kustgebied.
Lees verder →Rubbergecoate magneten voor buitengebruik
Wanneer bescherming van de lak en grip op dun plaatwerk het verschil maken.
Lees verder →Waterdichte magneten
Wat een IP-klasse zegt en wat inkapseling kost aan houdkracht.
Lees verder →Magneten en zout water
Waarom magneet en tegenplaat aan de kust een eigen aanpak vragen.
Lees verder →De zijwaartse kracht die een magneet kan weerstaan voordat hij over het oppervlak gaat glijden. Die berust op wrijving en is bij een kale magneet op glad staal maar 15 tot 20% van de opgegeven trekkracht.
Luchtspleet
Elke laag tussen magneet en staal: verf, coating, roest, vuil of vocht. Een luchtspleet verlaagt de houdkracht sterk, ook als hij maar een paar tienden millimeter dik is.
Tegenplaat
Een stalen plaat die je op een niet-magnetische ondergrond monteert om er alsnog een magneet op te kunnen gebruiken. Buiten moet die plaat corrosiebestendig zijn.
Hans Huizenga
Oprichter van specialistische webshop MagneetjesWinkel.nl met fysieke winkel in Ede.
Laatst bijgewerkt: 14 oktober 2026