Begrippenlijst magneten
Magneten lijken eenvoudig, maar in de praktijk kom je al snel termen tegen zoals houdkracht, luchtspleet, remanentie, rubbercoating of non-ferro metalen. Op deze pagina leggen we belangrijke begrippen rond magneten kort en duidelijk uit. Waar dat nuttig is, verwijzen we direct naar een verdiepende uitleg in de Kennisbank of naar een pagina die helpt bij het kiezen van de juiste magneet.
Meest gezochte begrippen
Houdkracht – de meetwaarde in een ideale testsituatie, bedoeld als vergelijkingspunt.
Schuifkracht – de weerstand tegen wegglijden langs een oppervlak.
Rubbergecoate magneet – een magneet met beschermende rubberlaag en hoge schuifweerstand.
Non-ferro metalen – materialen zoals aluminium en koper waar magneten niet aan hechten.
Luchtspleet – een kleine afstand tussen magneet en staal die de houdkracht merkbaar vermindert.
Houdkracht – de meetwaarde in een ideale testsituatie, bedoeld als vergelijkingspunt.
Schuifkracht – de weerstand tegen wegglijden langs een oppervlak.
Rubbergecoate magneet – een magneet met beschermende rubberlaag en hoge schuifweerstand.
Non-ferro metalen – materialen zoals aluminium en koper waar magneten niet aan hechten.
Luchtspleet – een kleine afstand tussen magneet en staal die de houdkracht merkbaar vermindert.
Snel naar
Magnetisme & werking · Grondstoffen & ondergronden · Technische specificaties · Gebruik in de praktijk · Productvormen & bevestiging · A–Z overzicht
Magnetisme & werking
Deze begrippen helpen je begrijpen wat een magneet doet en waarom kracht in de praktijk kan afwijken van een testwaarde. Zoek je vooral houvast voor een project of toepassing, begin dan bij houdkracht, schuifkracht en luchtspleet. Meer basisuitleg vind je ook op hoe sterk moet een magneet zijn en wat heeft invloed op de sterkte van mijn magneet.
- Houdkracht
- Houdkracht, vaak uitgedrukt in kilo’s, is een meetwaarde uit een ideale testsituatie: een magneet trekt recht los van dik, vlak staal, zonder tussenlaag. In de praktijk spelen ondergrond, afstand, contactoppervlak en belastingrichting mee, waardoor de haalbare belasting vaak lager uitvalt. Verdieping: hoe sterk moet een magneet zijn.
- Trekkracht
- Trekkracht is de kracht waarmee een magneet recht van het staal af getrokken moet worden om los te komen. Dit is de richting waarin houdkracht meestal wordt gemeten. In toepassingen waarbij iets kan schuiven, bijvoorbeeld op een verticale stalen plaat, zegt trekkracht alleen niet genoeg. Dan is ook schuifkracht of schuifbelasting belangrijk.
- Schuifkracht
- Schuifkracht is de weerstand tegen wegglijden langs een oppervlak, bijvoorbeeld bij een magneet op een verticale stalen plaat. In de praktijk bepaalt schuifkracht vaak of iets blijft hangen of langzaam zakt.
- Schuifbelasting
- Schuifbelasting is de belasting waarbij een voorwerp de magneet langs het oppervlak naar beneden of opzij probeert te trekken. Dit speelt vooral bij verticale montage, trillingen, windbelasting of toepassingen waarbij gewicht niet recht aan de magneet hangt. Rubbercoating kan de schuifweerstand verbeteren, maar de werkelijke belasting blijft afhankelijk van ondergrond, gewicht, contactoppervlak en beweging.
- Magnetisch veld
- Het magnetisch veld is het invloedsgebied rond een magneet. Dat veld bepaalt waar de magneet kracht kan uitoefenen en hoe snel die kracht afneemt met afstand. Veldlijnen zijn een handige manier om dat veld zichtbaar te maken.
- Magnetische veldlijnen
- Veldlijnen zijn een visualisatie van het magnetisch veld rond een magneet. Ze helpen verklaren waarom vorm, dikte en magnetiseringsrichting invloed hebben op gedrag en kracht. Verdieping: magnetische veldlijnen en magneetvorm.
- Magnetiseringsrichting
- De magnetiseringsrichting bepaalt waar de noord- en zuidpool zitten en hoe het veld uit de magneet komt. Dit is relevant bij ringen, blokken en andere vormen waarbij richting en toepassing verschil maken. Verdieping: magnetiseringsrichting.
- Axiale magnetisering
- Bij axiale magnetisering liggen de noord- en zuidpool aan de twee vlakke zijden van de magneet. Dit komt veel voor bij schijfmagneten, ringmagneten en blokmagneten. Voor veel standaardtoepassingen is dit de meest gebruikte magnetiseringsrichting.
- Diametrale magnetisering
- Bij diametrale magnetisering liggen de noord- en zuidpool aan tegenoverliggende zijkanten van de magneet. Dit komt minder vaak voor dan axiale magnetisering, maar kan belangrijk zijn bij technische toepassingen of speciale constructies.
- Magnetische kring
- Een magnetische kring is de route waarlangs het magnetisch veld door magneet, staal en eventuele tegenplaat loopt. Hoe beter die kring sluit, hoe efficiënter de magneet zijn kracht kan opbouwen. Dit begrip helpt verklaren waarom potmagneten en stalen tegenplaten in bepaalde situaties meer praktische houdkracht geven.
- Demagnetiseren
- Demagnetiseren betekent dat een magneet zijn magnetisatie geheel of gedeeltelijk verliest. Dat kan tijdelijk of blijvend zijn, afhankelijk van materiaal, temperatuur en omstandigheden.
- Restmagnetisme
- Restmagnetisme is magnetisatie die achterblijft nadat een extern magnetisch veld is weggehaald. Het begrip komt vaak terug bij materiaalgedrag en hysterese. Verdieping: magnetische hysterese en restmagnetisme.
- Hysterese
- Hysterese beschrijft hoe een magnetisch materiaal reageert op een veranderend magnetisch veld en hoeveel magnetisatie achterblijft nadat dat veld is verwijderd. Het begrip helpt verklaren waarom magnetisch gedrag niet altijd direct terugkeert naar de beginsituatie. Verdieping: magnetische hysterese en restmagnetisme.
- Magnetische verzadiging
- Magnetische verzadiging is het punt waarop een materiaal, zoals staal, niet veel extra magnetische flux meer kan opnemen. In de praktijk verklaart dit waarom extra magneetsterkte soms minder effect geeft dan je verwacht.
Grondstoffen & ondergronden
Dit deel gaat over het type magneetmateriaal, zoals neodymium, ferriet of AlNiCo, en over de ondergrond waarop je de magneet wilt gebruiken. Veel teleurstelling ontstaat niet door de magneet zelf, maar doordat de ondergrond niet ferromagnetisch is of doordat er een tussenlaag aanwezig is.
- AlNiCo
- AlNiCo is een legering op basis van aluminium, nikkel en kobalt. Dit type magneet wordt vooral gekozen voor specifieke eigenschappen en bepaalde technische toepassingen.
- Neodymium
- Neodymium magneten, ook wel NdFeB genoemd, staan bekend om hun hoge houdkracht bij een compact formaat. Ze worden veel gebruikt wanneer je maximale kracht in beperkte ruimte nodig hebt. Verdieping vind je in het cluster rond neodymium.
- Ferriet
- Ferriet magneten zijn keramisch van samenstelling. Ze zijn doorgaans minder sterk dan neodymium, maar worden vaak gekozen voor robuustheid, prijsvoordeel en bepaalde gebruiksomstandigheden.
- Isotroop
- Isotroop betekent dat het magneetmateriaal geen uitgesproken voorkeursrichting heeft voor magnetisatie. Isotrope magneten zijn meestal eenvoudiger te produceren, maar hebben vaak een lagere magnetische prestatie dan anisotrope magneten.
- Anisotroop
- Anisotroop betekent dat het magneetmateriaal tijdens productie een voorkeursrichting krijgt. Daardoor kan het materiaal in die richting sterker worden gemagnetiseerd. Dit begrip kom je vooral tegen bij ferriet, flexibele magneten en technische productspecificaties.
- Ferromagnetisch materiaal
- Ferromagnetische materialen, zoals veel staalsoorten en puur ijzer, worden sterk aangetrokken door magneten. Dit is de belangrijkste voorwaarde om praktische houdkracht op te bouwen.
- Non-ferro metalen
- Non-ferro metalen zijn metalen zonder ijzer, zoals aluminium, koper en messing. Magneten hechten hier vrijwel niet aan, omdat deze materialen niet ferromagnetisch zijn. In de praktijk betekent dit dat de houdkracht op non-ferro ondergronden in de buurt van nul ligt, ook al is de magneet zelf sterk.
- RVS en magnetisme
- RVS, roestvast staal, is niet één materiaal. Sommige RVS-soorten zijn nauwelijks magnetisch, terwijl andere wel reageren op magneten. Daardoor kan de vraag of een magneet op RVS werkt per situatie en per staalsoort verschillen.
- Coating
- Een coating is een beschermlaag op een magneet, bijvoorbeeld nikkel (NiCuNi), epoxy of rubber. Coatings beschermen tegen slijtage en corrosie, maar voegen ook een kleine afstand toe tussen magneet en staal. Verdieping: coatings bij magneten.
- Rubbercoating
- Rubbercoating is een beschermende rubberlaag rond een magneet. De laag helpt de ondergrond te beschermen tegen krassen en geeft vaak meer grip bij schuifbelasting. Een rubbercoating maakt een magneet niet flexibel; meestal gaat het om een stevige neodymium magneet met een rubberen beschermlaag.
- Corrosie
- Corrosie is aantasting van metaal door bijvoorbeeld vocht, condens of zout. Sommige magneten en vooral bepaalde coatings zijn gevoeliger voor corrosie dan andere. In toepassingen met vocht of buitengebruik is materiaalkeuze extra belangrijk. Meer hierover lees je op magneten buiten bevestigen en magneten en zout water.
Technische specificaties
Dit zijn termen die je vaak ziet in productinformatie, datasheets en artikelen over magneetkwaliteit, materiaalgedrag en temperatuurklassen. Handig als je magneten exact wilt vergelijken of beter wilt begrijpen waarom specificaties in de praktijk anders kunnen uitpakken.
- N-waarde
- De N-waarde, bijvoorbeeld N35 of N52, zegt iets over de maximale energie-inhoud van het neodymium materiaal en hangt samen met magnetische prestaties. Verdieping: N-waarde bij neodymium magneten.
- SH / UH / EH
- Dit zijn temperatuurklassen die aangeven tot welke werktemperatuur een neodymium magneet geschikt kan zijn zonder blijvend krachtverlies. Verdieping: betekenis van magneetspecificaties.
- Curietemperatuur
- De Curietemperatuur is de temperatuur waarbij een magnetisch materiaal zijn ferromagnetische eigenschappen verliest. Boven dit punt gedraagt het materiaal zich niet meer als voorheen.
- Remanentie
- Remanentie, vaak aangeduid als Br, is de magnetische fluxdichtheid die in het materiaal achterblijft na magnetisatie. Het hangt samen met de sterkte van het materiaal, maar vertaalt niet 1-op-1 naar houdkracht in een toepassing.
- Coërciviteit
- Coërciviteit, vaak aangeduid als Hc, geeft aan hoe goed een magneet weerstand biedt tegen demagnetiseren, bijvoorbeeld door hitte of een tegengesteld magnetisch veld.
- Magnetische fluxdichtheid (B-veld)
- Het B-veld, of fluxdichtheid, beschrijft hoe sterk het magnetisch veld op een bepaald punt is. In technische context wordt dit gebruikt om veldsterkte en materiaalgedrag te beschrijven.
- Magnetische veldsterkte (H-veld)
- Het H-veld, of veldsterkte, hangt samen met de magnetiserende werking van een veld en wordt vaak naast het B-veld gebruikt om materiaalgedrag te beschrijven.
- Magnetische flux
- Magnetische flux beschrijft de totale hoeveelheid magnetisch veld die door een oppervlak loopt. Het begrip wordt vooral gebruikt in technische uitleg over veldverdeling, materiaalgedrag en magnetische kring.
Gebruik in de praktijk
Dit zijn de begrippen die verklaren waarom een magneet in het echt anders werkt dan op papier. Hier vallen onder andere afstand, ondergrond, contactoppervlak en belastingrichting onder. Zoek je een praktische keuzehulp, kijk dan ook op hoe kies je de juiste magneet.
- Luchtspleet
- Een luchtspleet is elke kleine afstand tussen magneet en staal, bijvoorbeeld door verf, tape, papier, coating of een ruwe ondergrond. Zo’n kleine afstand kan de houdkracht sterk verminderen. Verdieping: wat heeft invloed op de sterkte van mijn magneet.
- Ondergrond
- De ondergrond is het materiaal waarop je de magneet gebruikt. De praktische houdkracht hangt sterk af van de vraag of de ondergrond ferromagnetisch is, hoe dik het staal is en hoe vlak het contact is. Meer hierover lees je in hoe kies je de juiste magneet.
- Contactoppervlak
- Het contactoppervlak is het deel waar magneet en staal elkaar raken. Een vlak, schoon en volledig contact geeft meestal de beste werking. Oneffenheden, structuur of een tussenlaag zorgen voor minder effectief contact.
- Afstand tot staal
- De afstand tussen magneet en staal bepaalt hoeveel van het magnetisch veld het staal nog bereikt. Zelfs een dun laagje verf, folie of coating kan al veel effect hebben. In de praktijk is zo dicht mogelijk op staal vaak het belangrijkste advies.
- Stalen tegenplaat
- Een stalen tegenplaat is een stalen plaat die je als partner gebruikt voor een magneet. Dit kan de praktische werking verbeteren, vooral als de ondergrond dun, gelakt of niet ideaal is. Bij vochtige toepassingen of buitengebruik kan onbehandeld staal roesten. Behandel stalen tegenplaten dan met een geschikte primer, lak of andere bescherming. Bekijk ook metalen tegenstukken.
- Potmagneet
- Een potmagneet is een magneet in een stalen behuizing, de pot. Die stalen pot bundelt het magnetisch veld naar voren, waardoor de praktische trekkracht aan de voorkant vaak groter is dan bij dezelfde magneet zonder behuizing. Bekijk ook het assortiment potmagneten voor praktische toepassingen.
- Rubbergecoate magneet
- Een rubbergecoate magneet is meestal een neodymium magneet met een rubberen buitenlaag. De rubberlaag beschermt de ondergrond, geeft meer grip en helpt vooral bij toepassingen waarbij schuifbelasting een rol speelt. Dit type magneet is niet buigbaar; het voordeel zit vooral in bescherming en hogere schuifweerstand. Bekijk ook rubbergecoate magneten.
Productvormen & bevestiging
Sommige begrippen lijken op elkaar, maar betekenen in de praktijk iets anders. Vooral bij magneetband, magneetfolie en magneetstrip ontstaat regelmatig verwarring. Dit deel helpt om die productvormen duidelijk van elkaar te onderscheiden.
- Magneetband
- Magneetband is flexibel magnetisch materiaal op rol of strook. Het wordt vaak gebruikt voor lichte bevestigingen, labels, presentatiemateriaal of toepassingen waarbij buigzaamheid belangrijker is dan hoge houdkracht. Magneetband is iets anders dan een metalen magneetstrip waarop je magneten laat hechten.
- Magneetfolie
- Magneetfolie is flexibel magnetisch plaatmateriaal. Het wordt vaak gebruikt voor magneetstickers, planborden, voertuigsigning of licht magnetisch materiaal dat op ferromagnetische ondergronden moet blijven zitten. De houdkracht is meestal lager dan bij neodymium magneten, maar de folie is wel goed op maat te snijden of te verwerken.
- Magneetstrip
- Een magneetstrip in onze webshop is een metalen strip waarop magneten kunnen hechten. Het is dus geen flexibel magnetisch band, maar juist een stalen ondergrond voor magneten. Dit is handig wanneer je magneten wilt gebruiken op een plek waar de bestaande ondergrond niet magnetisch genoeg is. Bekijk ook magneetstrip voor magneten.
A–Z overzicht
A – Afstand tot staal, AlNiCo, Anisotroop, Axiale magnetisering
B – Magnetische fluxdichtheid (B-veld)
C – Coating, Coërciviteit, Contactoppervlak, Corrosie, Curietemperatuur
D – Demagnetiseren, Diametrale magnetisering
F – Ferriet, Ferromagnetisch materiaal
H – Magnetische veldsterkte (H-veld), Houdkracht, Hysterese
I – Isotroop
L – Luchtspleet
M – Magneetband, Magneetfolie, Magneetstrip, Magnetisch veld, Magnetische flux, Magnetische kring, Magnetiseringsrichting, Magnetische veldlijnen
N – N-waarde, Neodymium, Non-ferro metalen
O – Ondergrond
P – Potmagneet
R – Remanentie, Restmagnetisme, Rubbercoating, Rubbergecoate magneet, RVS en magnetisme
S – Schuifbelasting, Schuifkracht, SH / UH / EH
T – Stalen tegenplaat, Trekkracht
V – Magnetische verzadiging
Meer basisuitleg over magneten vind je ook op soorten magneten en in de projectgids hoe kies je de juiste magneet. Specifiek over sterke materialen lees je verder op neodymium en over praktische krachtverschillen op wat heeft invloed op de sterkte van mijn magneet.