Begrippenlijst magneten
Kort antwoord:
Ruim zeventig magneettermen kort uitgelegd: houdkracht, trekkracht, schuifkracht, luchtspleet, N-waarde, remanentie, werktemperatuur, coating en de productvormen magneetband, magneetfolie en magneetstrip.
Waarom:
De meeste misverstanden over magneten komen niet door de magneet, maar door begripsverwarring: houdkracht is een testwaarde, tesla en gauss zeggen niets over draagkracht, en een magneetstrip is bij ons geen band maar staal.
Magneten lijken eenvoudig, maar in de praktijk kom je al snel termen tegen zoals houdkracht, luchtspleet, remanentie, rubbercoating of non-ferro metalen. Op deze pagina leggen we belangrijke begrippen rond magneten kort en duidelijk uit. Waar dat nuttig is, verwijzen we direct naar een verdiepende uitleg in de Kennisbank of naar een pagina die helpt bij het kiezen van de juiste magneet.
Meest gezochte begrippen
Houdkracht – de meetwaarde in een ideale testsituatie, bedoeld als vergelijkingspunt.
Draagkracht – wat een magneet in jouw situatie werkelijk kan dragen.
Schuifkracht – de weerstand tegen wegglijden langs een oppervlak.
Rubbergecoate magneet – een magneet met beschermende rubberlaag en hoge schuifweerstand.
Non-ferro metalen – materialen zoals aluminium en koper waar magneten niet aan hechten.
Luchtspleet – een kleine afstand tussen magneet en staal die de houdkracht merkbaar vermindert.
Tesla en gauss – eenheden voor veldsterkte, geen maat voor wat een magneet draagt.
Werktemperatuur – de grens waarboven krachtverlies blijvend wordt.
Houdkracht – de meetwaarde in een ideale testsituatie, bedoeld als vergelijkingspunt.
Draagkracht – wat een magneet in jouw situatie werkelijk kan dragen.
Schuifkracht – de weerstand tegen wegglijden langs een oppervlak.
Rubbergecoate magneet – een magneet met beschermende rubberlaag en hoge schuifweerstand.
Non-ferro metalen – materialen zoals aluminium en koper waar magneten niet aan hechten.
Luchtspleet – een kleine afstand tussen magneet en staal die de houdkracht merkbaar vermindert.
Tesla en gauss – eenheden voor veldsterkte, geen maat voor wat een magneet draagt.
Werktemperatuur – de grens waarboven krachtverlies blijvend wordt.
Snel naar
Magnetisme & werking · Grondstoffen & ondergronden · Technische specificaties · Gebruik in de praktijk · Productvormen & bevestiging · A–Z overzicht
Magnetisme & werking
Deze begrippen helpen je begrijpen wat een magneet doet en waarom kracht in de praktijk kan afwijken van een testwaarde. Zoek je vooral houvast voor een project of toepassing, begin dan bij houdkracht, schuifkracht en luchtspleet. Meer basisuitleg vind je ook op hoe sterk moet een magneet zijn en wat heeft invloed op de sterkte van mijn magneet.
- Houdkracht
- Houdkracht, vaak uitgedrukt in kilo’s, is een meetwaarde uit een ideale testsituatie: een magneet trekt recht los van dik, vlak staal, zonder tussenlaag. In de praktijk spelen ondergrond, afstand, contactoppervlak en belastingrichting mee, waardoor de haalbare belasting vaak lager uitvalt. Verdieping: houdkracht van magneten en hoe sterk moet een magneet zijn.
- Kleefkracht
- Kleefkracht is hetzelfde als houdkracht: de kracht waarmee een magneet zich aan staal vasthoudt in een ideale testsituatie. Sommige leveranciers gebruiken dit woord, wij houden houdkracht aan. Het woord suggereert soms iets plakkerigs, maar er komt geen lijm aan te pas – behalve bij een zelfklevende magneet, en dan gaat het over de kleeflaag en niet over de magneet.
- Draagkracht
- Draagkracht is het gewicht dat een magneet in jouw situatie werkelijk kan dragen, inclusief ondergrond, belastingrichting en veiligheidsmarge. Houdkracht is de testwaarde, draagkracht is wat je ermee kunt. Aan een verticale wand ligt de draagkracht een veelvoud lager dan de opgegeven houdkracht, omdat het gewicht dan langs de magneet naar beneden werkt. Verdieping: hoe sterk moet een magneet zijn.
- Trekkracht
- Trekkracht is de kracht waarmee een magneet recht van het staal af getrokken moet worden om los te komen. Dit is de richting waarin houdkracht meestal wordt gemeten. In toepassingen waarbij iets kan schuiven, bijvoorbeeld op een verticale stalen plaat, zegt trekkracht alleen niet genoeg. Dan is ook schuifkracht of schuifbelasting belangrijk. Verdieping: trekkracht van een magneet bepalen.
- Schuifkracht
- Schuifkracht is de weerstand tegen wegglijden langs een oppervlak, bijvoorbeeld bij een magneet op een verticale stalen plaat. In de praktijk bepaalt schuifkracht vaak of iets blijft hangen of langzaam zakt. Verdieping: schuifkracht bij magneten.
- Schuifbelasting
- Schuifbelasting is de belasting waarbij een voorwerp de magneet langs het oppervlak naar beneden of opzij probeert te trekken. Dit speelt vooral bij verticale montage, trillingen, windbelasting of toepassingen waarbij gewicht niet recht aan de magneet hangt. Rubbercoating kan de schuifweerstand verbeteren, maar de werkelijke belasting blijft afhankelijk van ondergrond, gewicht, contactoppervlak en beweging.
- Hefboomwerking
- Hefboomwerking treedt op wanneer een magneet niet recht wordt belast, maar aan een uitstekend voorwerp of aan een rand. Een kleine kracht op afstand van de magneet kan dan al genoeg zijn om hem te laten kantelen en losbreken. Dit verklaart waarom een magneet die op papier ruim sterk genoeg is, in de praktijk toch loslaat. Verdieping: hefboomwerking bij magneten.
- Polen (noordpool en zuidpool)
- Elke magneet heeft een noordpool en een zuidpool. Gelijke polen stoten elkaar af, ongelijke polen trekken elkaar aan. Een magneet doormidden breken levert geen losse noordpool op: je krijgt twee kleinere magneten met beide polen. Verdieping: de noordpool van een magneet en polen van een magneet herkennen.
- Aantrekken en afstoten
- Aantrekken en afstoten is het meest zichtbare gedrag van magneten: tegengestelde polen zoeken elkaar op, gelijke polen duwen elkaar weg. Op ferromagnetisch materiaal zoals staal is er alleen aantrekking, geen afstoting. Verdieping: magneten aantrekken en afstoten.
- Magnetisch veld
- Het magnetisch veld is het invloedsgebied rond een magneet. Dat veld bepaalt waar de magneet kracht kan uitoefenen en hoe snel die kracht afneemt met afstand. Veldlijnen zijn een handige manier om dat veld zichtbaar te maken.
- Magnetische veldlijnen
- Veldlijnen zijn een visualisatie van het magnetisch veld rond een magneet. Ze helpen verklaren waarom vorm, dikte en magnetiseringsrichting invloed hebben op gedrag en kracht. Verdieping: magnetische veldlijnen en veldlijnen en magneetvorm.
- Magnetiseringsrichting
- De magnetiseringsrichting bepaalt waar de noord- en zuidpool zitten en hoe het veld uit de magneet komt. Dit is relevant bij ringen, blokken en andere vormen waarbij richting en toepassing verschil maken. Verdieping: magnetiseringsrichting en magnetiseringsrichting per magneetvorm.
- Axiale magnetisering
- Bij axiale magnetisering liggen de noord- en zuidpool aan de twee vlakke zijden van de magneet. Dit komt veel voor bij schijfmagneten, ringmagneten en blokmagneten. Voor veel standaardtoepassingen is dit de meest gebruikte magnetiseringsrichting.
- Diametrale magnetisering
- Bij diametrale magnetisering liggen de noord- en zuidpool aan tegenoverliggende zijkanten van de magneet. Dit komt minder vaak voor dan axiale magnetisering, maar kan belangrijk zijn bij technische toepassingen of speciale constructies.
- Magnetische kring
- Een magnetische kring is de route waarlangs het magnetisch veld door magneet, staal en eventuele tegenplaat loopt. Hoe beter die kring sluit, hoe efficiënter de magneet zijn kracht kan opbouwen. Dit begrip helpt verklaren waarom potmagneten en stalen tegenplaten in bepaalde situaties meer praktische houdkracht geven.
- Wervelstroom
- Een bewegende magneet wekt in geleidend materiaal een kringstroom op, en die stroom wekt op zijn beurt een veld dat de beweging tegenwerkt. Daardoor valt een neodymium magneet in een koperen of aluminium buis merkbaar langzamer dan in vrije val. Het is de reden dat aluminium en koper wel op magneten reageren zonder dat er ook maar iets aan blijft hangen: geen aantrekking, alleen remming bij beweging. Verdieping: welke metalen zijn niet magnetisch.
- Elektromagneet
- Een elektromagneet wekt een magnetisch veld op zolang er stroom door een spoel loopt. Zet je de stroom uit, dan verdwijnt het veld vrijwel volledig. Dat is het wezenlijke verschil met een permanente magneet, die zijn veld zonder energietoevoer vasthoudt. Verdieping: een elektromagneet maken.
- Permanente magneet
- Een permanente magneet houdt zijn magnetisatie vast zonder stroom of externe energie. Neodymium, ferriet en AlNiCo zijn permanente magneten. Onder normale omstandigheden verliest zo’n magneet nauwelijks kracht; verlies ontstaat vooral door hitte, sterke tegenvelden of mechanische schade.
- Magnetiseren en hermagnetiseren
- Magnetiseren is het in één richting uitlijnen van het magnetisch materiaal, meestal met een korte, zeer sterke veldpuls in een speciale installatie. Dat gebeurt als laatste stap in de productie. Hermagnetiseren van een verzwakte magneet vraagt diezelfde apparatuur en is thuis niet uitvoerbaar. Verdieping: magnetiseren van magneten en een magneet hermagnetiseren.
- Demagnetiseren
- Demagnetiseren betekent dat een magneet zijn magnetisatie geheel of gedeeltelijk verliest. Dat kan tijdelijk of blijvend zijn, afhankelijk van materiaal, temperatuur en omstandigheden. Verdieping: demagnetisering door hitte.
- Veroudering
- Veroudering is het zeer geleidelijke krachtverlies dat een permanente magneet in de loop van jaren kan vertonen. Bij normaal gebruik is dat verlies klein en meestal niet merkbaar. Merkbaar krachtverlies heeft in de praktijk bijna altijd een andere oorzaak: hitte, corrosie, een luchtspleet of beschadiging. Verdieping: veroudering van magneten.
- Restmagnetisme
- Restmagnetisme is magnetisatie die achterblijft nadat een extern magnetisch veld is weggehaald. Het begrip komt vaak terug bij materiaalgedrag en hysterese. Verdieping: magnetische hysterese en remanentie.
- Hysterese
- Hysterese beschrijft hoe een magnetisch materiaal reageert op een veranderend magnetisch veld en hoeveel magnetisatie achterblijft nadat dat veld is verwijderd. Het begrip helpt verklaren waarom magnetisch gedrag niet altijd direct terugkeert naar de beginsituatie. Verdieping: magnetische hysterese en remanentie.
- Magnetische verzadiging
- Magnetische verzadiging is het punt waarop een materiaal, zoals staal, niet veel extra magnetische flux meer kan opnemen. In de praktijk verklaart dit waarom extra magneetsterkte soms minder effect geeft dan je verwacht. Verdieping: magnetische verzadiging van staal.
- Weiss-domeinen
- Weiss-domeinen zijn microscopisch kleine gebiedjes in een magnetisch materiaal waarbinnen alle atomaire magneetjes dezelfde kant op staan. In ongemagnetiseerd materiaal wijzen die gebiedjes alle kanten op en heffen ze elkaar op. Bij magnetiseren worden ze in één richting uitgelijnd; dat is wat een blokje metaal tot magneet maakt. Verdieping: wat maakt een magneet magnetisch en waarom magneten alleen in vaste vorm bestaan.
- Aardmagnetisch veld
- De aarde gedraagt zich als een zeer grote, zeer zwakke magneet. Het veld is sterk genoeg om een kompasnaald te richten, maar verwaarloosbaar klein vergeleken met het veld vlak bij een neodymium magneet. Verdieping: de aarde als magneet.
- Magnetisch afschermen
- Magnetisch afschermen is het omleiden van een magnetisch veld met een laag ferromagnetisch materiaal, meestal staal. Het veld verdwijnt niet, maar loopt liever door het staal dan door de ruimte erachter. Kunststof, aluminium en koper schermen niet af. Verdieping: magnetisch afschermen.
Grondstoffen & ondergronden
Dit deel gaat over het type magneetmateriaal, zoals neodymium, ferriet of AlNiCo, en over de ondergrond waarop je de magneet wilt gebruiken. Veel teleurstelling ontstaat niet door de magneet zelf, maar doordat de ondergrond niet ferromagnetisch is of doordat er een tussenlaag aanwezig is. Meer achtergrond: grondstoffen van magneten.
- AlNiCo
- AlNiCo is een legering op basis van aluminium, nikkel en kobalt. Dit type magneet wordt vooral gekozen voor specifieke eigenschappen en bepaalde technische toepassingen, waaronder gebruik bij hoge temperaturen. Verdieping: AlNiCo magneten.
- Neodymium
- Neodymium magneten, ook wel NdFeB genoemd, staan bekend om hun hoge houdkracht bij een compact formaat. Ze worden veel gebruikt wanneer je maximale kracht in beperkte ruimte nodig hebt. Verdieping vind je in het cluster rond neodymium en in het handboek neodymium.
- Zeldzame aardmetalen
- Zeldzame aardmetalen zijn de groep elementen waar neodymium toe behoort. Ze zijn niet zeldzaam in de zin van schaars in de aardkorst, maar wel lastig en kostbaar om te winnen en te scheiden. Dit verklaart een groot deel van de prijsvorming en leveringsonzekerheid bij neodymium magneten. Verdieping: zeldzame aardmetalen in magneten.
- Ferriet
- Ferriet magneten zijn keramisch van samenstelling. Ze zijn doorgaans minder sterk dan neodymium, maar worden vaak gekozen voor robuustheid, prijsvoordeel, corrosiebestendigheid en bepaalde gebruiksomstandigheden. Verdieping: handboek ferriet.
- Isotroop
- Isotroop betekent dat het magneetmateriaal geen uitgesproken voorkeursrichting heeft voor magnetisatie. Isotrope magneten zijn meestal eenvoudiger te produceren, maar hebben vaak een lagere magnetische prestatie dan anisotrope magneten. Verdieping: isotrope en anisotrope magneetband.
- Anisotroop
- Anisotroop betekent dat het magneetmateriaal tijdens productie een voorkeursrichting krijgt. Daardoor kan het materiaal in die richting sterker worden gemagnetiseerd. Dit begrip kom je vooral tegen bij ferriet, flexibele magneten en technische productspecificaties. Verdieping: isotrope en anisotrope magneetband.
- Ferromagnetisch materiaal
- Ferromagnetische materialen, zoals veel staalsoorten en puur ijzer, worden sterk aangetrokken door magneten. Dit is de belangrijkste voorwaarde om praktische houdkracht op te bouwen. Verdieping: ferromagnetische metalen.
- Non-ferro metalen
- Non-ferro metalen zijn metalen zonder ijzer, zoals aluminium, koper en messing. Magneten hechten hier vrijwel niet aan, omdat deze materialen niet ferromagnetisch zijn. In de praktijk betekent dit dat de houdkracht op non-ferro ondergronden in de buurt van nul ligt, ook al is de magneet zelf sterk. Bewegend gedraagt zo’n metaal zich wél anders, zie wervelstroom. Verdieping: welke metalen zijn niet magnetisch.
- RVS en magnetisme
- RVS, roestvast staal, is niet één materiaal. Sommige RVS-soorten zijn nauwelijks magnetisch, terwijl andere wel reageren op magneten. Daardoor kan de vraag of een magneet op RVS werkt per situatie en per staalsoort verschillen. Verdieping: magneten op RVS.
- Coating
- Een coating is een beschermlaag op een magneet, bijvoorbeeld nikkel (NiCuNi), epoxy of rubber. Coatings beschermen tegen slijtage en corrosie, maar voegen ook een kleine afstand toe tussen magneet en staal. Verdieping: coatings bij magneten.
- Nikkelallergie
- De meeste neodymium magneten hebben een vernikkelde buitenlaag. Bij langdurig huidcontact kan dat klachten geven bij mensen met een nikkelallergie, bijvoorbeeld bij sieraden of magneten in kleding. Voor toepassingen op de huid is een epoxy- of rubbergecoate magneet dan een betere keuze. Verdieping: magneten en nikkelallergie.
- Rubbercoating
- Rubbercoating is een beschermende rubberlaag rond een magneet. De laag helpt de ondergrond te beschermen tegen krassen en geeft vaak meer grip bij schuifbelasting. Een rubbercoating maakt een magneet niet flexibel; meestal gaat het om een stevige neodymium magneet met een rubberen beschermlaag.
- Corrosie
- Corrosie is aantasting van metaal door bijvoorbeeld vocht, condens of zout. Sommige magneten en vooral bepaalde coatings zijn gevoeliger voor corrosie dan andere. In toepassingen met vocht of buitengebruik is materiaalkeuze extra belangrijk. Meer hierover lees je op magneten buiten bevestigen en magneten en zout water.
Technische specificaties
Dit zijn termen die je vaak ziet in productinformatie, datasheets en artikelen over magneetkwaliteit, materiaalgedrag en temperatuurklassen. Handig als je magneten exact wilt vergelijken of beter wilt begrijpen waarom specificaties in de praktijk anders kunnen uitpakken. Verdieping: betekenis van magneetspecificaties.
- N-waarde
- De N-waarde, bijvoorbeeld N35 of N52, zegt iets over de maximale energie-inhoud van het neodymium materiaal en hangt samen met magnetische prestaties. Een hogere N-waarde geeft bij hetzelfde formaat meer kracht, maar minder dan veel mensen verwachten: van N35 naar N52 stijgt de energie-inhoud met ongeveer 45 procent, terwijl de trekkracht bij gelijke afmeting doorgaans 15 tot 25 procent hoger uitvalt. Die marge komt doordat vorm, dikte en ondergrond meebepalen hoeveel van die energie je in de praktijk gebruikt. Verdieping: N-waarde bij neodymium magneten.
- BHmax
- BHmax is de maximale energiedichtheid van een magneetmateriaal en de grootheid waar de N-waarde rechtstreeks op gebaseerd is. Het getal achter de N ís die BHmax-waarde, uitgedrukt in MGOe: N35 staat voor 35 MGOe, ofwel ongeveer 279 kJ/m³. Commercieel loopt de schaal van circa 33 tot 53 MGOe. Het beschrijft het materiaal, niet de magneet: vorm, formaat en ondergrond bepalen wat je er in de praktijk aan hebt. Verdieping: BHmax bij magneten.
- Werktemperatuur
- De maximale werktemperatuur is de temperatuur waarboven een magneet blijvend kracht verliest. Voor standaard neodymium ligt die rond 80 °C, voor de hogere temperatuurklassen loopt dat op tot ruwweg 200 °C. Ferriet ligt daar met circa 250 °C boven. Dit is het getal dat in de praktijk telt, en niet de veel hogere Curietemperatuur. De exacte grens hangt af van de vorm: een dun plat schijfje verliest eerder kracht dan een dikke blok van hetzelfde materiaal, omdat het werkpunt op de demagnetisatiecurve ongunstiger ligt. Verdieping: hittebestendigheid van magneten.
- SH / UH / EH
- Dit zijn temperatuurklassen die aangeven tot welke werktemperatuur een neodymium magneet geschikt is zonder blijvend krachtverlies. Zonder letter geldt doorgaans 80 °C, M 100 °C, H 120 °C, SH 150 °C, UH 180 °C en EH 200 °C. Die waarden gelden bij een gunstige verhouding tussen dikte en diameter; bij dunne, platte magneten ligt de praktische grens lager. Bij N52 houden fabrikanten vaak 65 tot 80 °C aan, omdat de coërciviteit bij die kwaliteit lager is. Verdieping: betekenis van magneetspecificaties.
- Curietemperatuur
- De Curietemperatuur is de temperatuur waarbij een magnetisch materiaal zijn ferromagnetische eigenschappen volledig verliest. Bij neodymium ligt dat punt rond 310 tot 370 °C, bij ferriet rond 450 °C en bij AlNiCo rond 800 °C. Let op: blijvend krachtverlies begint in de praktijk al ruim onder dit punt, bij de maximale werktemperatuur. Verdieping: Curietemperatuur van magneten.
- Remanentie
- Remanentie, vaak aangeduid als Br, is de magnetische fluxdichtheid die in het materiaal achterblijft na magnetisatie. Bij neodymium ligt die tussen ongeveer 1,17 en 1,45 tesla, afhankelijk van de kwaliteit. Het hangt samen met de sterkte van het materiaal, maar vertaalt niet 1-op-1 naar houdkracht in een toepassing, en ook niet naar wat je op het oppervlak meet. Verdieping: magnetische hysterese en remanentie.
- Coërciviteit
- Coërciviteit, vaak aangeduid als Hc, geeft aan hoe goed een magneet weerstand biedt tegen demagnetiseren, bijvoorbeeld door hitte of een tegengesteld magnetisch veld. Verdieping: coërciviteit van magneten.
- Tesla
- Tesla (T) is de standaard eenheid voor magnetische fluxdichtheid. De waarde beschrijft de veldsterkte op één punt en niet hoeveel de magneet kan dragen. Hier gaat het vaak mis: de 1,2 tot 1,45 tesla uit een datablad is de remanentie van het materiaal, niet wat je meet. Op het oppervlak van een gewone neodymium schijf meet je in de praktijk eerder 0,3 tot 0,6 tesla, en op een paar millimeter afstand is dat al fors minder. Hoeveel precies hangt af van de verhouding tussen diameter en hoogte: een plat schijfje haalt een lagere oppervlaktewaarde dan een dikke magneet van dezelfde diameter. Verdieping: magnetische fluxdichtheid en veldsterkte versus trekkracht.
- Gauss
- Gauss (G) is een oudere eenheid voor dezelfde grootheid als tesla. De omrekening is eenvoudig: 1 tesla is 10.000 gauss, dus 12.000 gauss komt neer op 1,2 tesla. Gauss-waarden ogen indrukwekkend doordat de schaal tienduizend keer fijner is. Ze zeggen net zomin als tesla iets over de draagkracht in jouw situatie. Een advertentie met “5000 gauss” vertelt je dus 0,5 tesla op een niet nader genoemd meetpunt, en dat is geen specificatie waar je iets aan hebt.
- Magnetische fluxdichtheid (B-veld)
- Het B-veld, of fluxdichtheid, beschrijft hoe sterk het magnetisch veld op een bepaald punt is. In technische context wordt dit gebruikt om veldsterkte en materiaalgedrag te beschrijven. Verdieping: magnetische fluxdichtheid.
- Magnetische veldsterkte (H-veld)
- Het H-veld, of veldsterkte, hangt samen met de magnetiserende werking van een veld en wordt vaak naast het B-veld gebruikt om materiaalgedrag te beschrijven. Verdieping: de relatie tussen H en B.
- Magnetische flux
- Magnetische flux beschrijft de totale hoeveelheid magnetisch veld die door een oppervlak loopt. Het begrip wordt vooral gebruikt in technische uitleg over veldverdeling, materiaalgedrag en magnetische kring.
- Tolerantie
- Tolerantie is de toegestane maatafwijking van een magneet ten opzichte van de opgegeven afmeting. Bij neodymium magneten is ±0,1 mm gebruikelijk; boven ongeveer 20 mm loopt dat op naar ±0,2 mm, omdat het materiaal na sinteren wordt geslepen en grotere stukken meer krimpvariatie kennen. Dat is vooral van belang bij inbouw in 3D-prints, frezingen of krappe uitsparingen, waar die tiende millimeter het verschil maakt tussen passen en klemmen. Verdieping: maximale tolerantie bij neodymium magneten en toleranties bij magneten in 3D-prints.
Gebruik in de praktijk
Dit zijn de begrippen die verklaren waarom een magneet in het echt anders werkt dan op papier. Hier vallen onder andere afstand, ondergrond, contactoppervlak, belastingrichting en veiligheid onder. Zoek je een praktische keuzehulp, kijk dan ook op hoe kies je de juiste magneet.
- Luchtspleet
- Een luchtspleet is elke kleine afstand tussen magneet en staal, bijvoorbeeld door verf, tape, papier, coating of een ruwe ondergrond. Zo’n kleine afstand kan de houdkracht sterk verminderen. Verdieping: luchtspleet en houdkracht en wat heeft invloed op de sterkte van mijn magneet.
- Ondergrond
- De ondergrond is het materiaal waarop je de magneet gebruikt. De praktische houdkracht hangt sterk af van de vraag of de ondergrond ferromagnetisch is, hoe dik het staal is en hoe vlak het contact is. Meer hierover lees je in welke magneet werkt op welk oppervlak.
- Contactoppervlak
- Het contactoppervlak is het deel waar magneet en staal elkaar raken. Een vlak, schoon en volledig contact geeft meestal de beste werking. Oneffenheden, structuur of een tussenlaag zorgen voor minder effectief contact.
- Afstand tot staal
- De afstand tussen magneet en staal bepaalt hoeveel van het magnetisch veld het staal nog bereikt. Zelfs een dun laagje verf, folie of coating kan al veel effect hebben. In de praktijk is zo dicht mogelijk op staal vaak het belangrijkste advies. Verdieping: werken magneten door materialen heen.
- Stalen tegenplaat
- Een stalen tegenplaat is een stalen plaat die je als partner gebruikt voor een magneet. Dit kan de praktische werking verbeteren, vooral als de ondergrond dun, gelakt of niet ideaal is. Bij vochtige toepassingen of buitengebruik kan onbehandeld staal roesten. Behandel stalen tegenplaten dan met een geschikte primer, lak of andere bescherming. Bekijk ook metalen tegenstukken.
- Potmagneet
- Een potmagneet is een magneet in een stalen behuizing, de pot. Die stalen pot bundelt het magnetisch veld naar voren, waardoor de praktische trekkracht aan de voorkant vaak groter is dan bij dezelfde magneet zonder behuizing. Verdieping: toepassingen van potmagneten.
- Kleefmagneet
- Kleefmagneet is een verzamelnaam die twee heel verschillende dingen kan aanduiden. In de magneetwereld bedoelt men er meestal een potmagneet of zelfklevende magneet mee; in de beveiligingsbranche is een kleefmagneet een elektromagneet die een deur dichthoudt zolang er stroom op staat. Zoek je het eerste, kijk dan bij potmagneten of zelfklevende magneten. Deurkleefmagneten voeren wij niet.
- Rubbergecoate magneet
- Een rubbergecoate magneet is meestal een neodymium magneet met een rubberen buitenlaag. De rubberlaag beschermt de ondergrond, geeft meer grip en helpt vooral bij toepassingen waarbij schuifbelasting een rol speelt. Dit type magneet is niet buigbaar; het voordeel zit vooral in bescherming en hogere schuifweerstand. Bekijk ook rubbergecoate magneten.
- Veiligheidsafstand (pacemaker en ICD)
- De veiligheidsafstand is de minimale afstand die je tussen een sterke magneet en een implanteerbaar medisch apparaat aanhoudt. Een magneet kan een pacemaker of ICD tijdelijk in een andere modus zetten. Fabrikanten en cardiologenverenigingen hanteren doorgaans minimaal 15 cm; bij grotere magneten of hele series magneten houd je meer aan. Twijfel je bij een specifiek implantaat, vraag het dan aan de behandelaar en niet aan een webshop – ook niet aan ons.
- Inslikgevaar
- Worden twee of meer sterke magneten los ingeslikt, dan kunnen ze elkaar door darmwanden heen aantrekken en weefsel afknellen. Dat is een spoedgeval en geen kwestie van afwachten. Om die reden verkopen wij geen magneetballetjes en neocubes meer. Sterke losse magneten horen buiten bereik van kinderen; bij inslikken direct contact opnemen met huisarts of spoedeisende hulp.
- Verzending van magneten
- Sterke magneten mogen niet zomaar los verzonden worden: pakketten waarvan het strooiveld op 2,1 meter afstand meer dan 0,418 A/m bedraagt, gelden voor luchtvracht als gevaarlijke stof (UN2807). In de praktijk los je dat op met stalen afscherming, meer afstand tot de doosrand of het tegen elkaar plaatsen van polen. Wij versturen daarom sterkere magneten standaard afgeschermd verpakt.
Productvormen & bevestiging
Sommige begrippen lijken op elkaar, maar betekenen in de praktijk iets anders. Vooral bij magneetband, magneetfolie en magneetstrip ontstaat regelmatig verwarring. Dit deel helpt om die productvormen duidelijk van elkaar te onderscheiden. Een breder overzicht vind je op soorten magneten.
- Magneetband
- Magneetband is flexibel magnetisch materiaal op rol of strook. Het wordt vaak gebruikt voor lichte bevestigingen, labels, presentatiemateriaal of toepassingen waarbij buigzaamheid belangrijker is dan hoge houdkracht. Magneetband is iets anders dan een metalen magneetstrip waarop je magneten laat hechten. Verdieping: hoe sterk is magneetband.
- Neodymium magneetband
- Neodymium magneetband is flexibel band waarin neodymium magneetmateriaal is verwerkt, in plaats van het gebruikelijke ferriet. Daardoor ligt de houdkracht duidelijk hoger dan bij gewone magneetband, bij dezelfde buigzaamheid. Je kiest het wanneer gewone magneetband tekortschiet maar losse magneten te hard of te dik zijn, bijvoorbeeld bij lichte panelen, insectenhorren of demontabele afdekkingen.
- Magneettape
- Magneettape is in het spraakgebruik hetzelfde als zelfklevende magneetband: flexibel magnetisch materiaal op rol met een kleeflaag aan de achterkant. De term komt vooral uit vertaalde productteksten. Let op wat er precies zelfklevend is: bij sommige uitvoeringen zit de kleeflaag op de magnetische zijde, waardoor je het band op een voorwerp plakt en het magnetisch aan staal hecht – bij andere plak je twee stroken tegen elkaar.
- Magneetfolie
- Magneetfolie is flexibel magnetisch plaatmateriaal. Het wordt vaak gebruikt voor magneetstickers, planborden, voertuigsigning of licht magnetisch materiaal dat op ferromagnetische ondergronden moet blijven zitten. De houdkracht is meestal lager dan bij neodymium magneten, maar de folie is wel goed op maat te snijden of te verwerken.
- Magneetstrip
- Een magneetstrip in onze webshop is een metalen strip waarop magneten kunnen hechten. Het is dus geen flexibel magnetisch band, maar juist een stalen ondergrond voor magneten. Dit is handig wanneer je magneten wilt gebruiken op een plek waar de bestaande ondergrond niet magnetisch genoeg is. Bekijk ook magneetstrip voor magneten.
- Magneetverf
- Magneetverf is verf met ijzerdeeltjes, waardoor een wand magnetisch wordt zonder dat er een bord hoeft te hangen. De verf zelf is niet magnetisch; hij vormt de ondergrond waar een magneet zich aan vasthoudt. Reken op minimaal twee tot drie lagen, en op flink minder houdkracht dan op massief staal: de laag is dun en de aflaklaag voegt nog een luchtspleet toe. Voor magneetverf zijn platte, brede magneten daarom een betere keuze dan kleine sterke blokjes. Bekijk magneten voor magneetverf.
- Vismagneet
- Een vismagneet is een zware potmagneet met een oogbout, bedoeld om metaal uit water op te halen. Eenzijdige uitvoeringen trekken alleen aan de onderkant, dubbelzijdige ook aan de zijkant, wat bij kades en steigers meer treffers oplevert. De opgegeven trekkracht geldt recht omhoog op vlak staal; een fiets die schuin in de modder ligt, komt met een fractie daarvan al niet mee.
- Verzonken gat en schroefdraad
- Magneten met een verzonken gat, schroefgat of draadbus laten zich vastschroeven in plaats van lijmen. De schroefkop verdwijnt bij een verzonken gat volledig in de magneet, zodat het contactvlak vlak blijft. Dit is doorgaans betrouwbaarder dan lijmen, zeker bij trillingen of schuifbelasting. Verdieping: lijmen of schroeven.
- Zelfklevende magneet en kleeflaag
- Een zelfklevende magneet heeft aan de achterzijde een kleeflaag, meestal op acrylaatbasis. Die laag hecht goed op glad, schoon en niet-poreus materiaal zoals glas, metaal of gelakt hout. Op rubber, siliconen, textiel, ruwe kunststof of stoffig oppervlak is de hechting slecht; daar is lijmen of schroeven een betere keuze. Verdieping: op welke ondergrond hecht een plakmagneet.
A–Z overzicht
A – Aantrekken en afstoten, Aardmagnetisch veld, Afstand tot staal, AlNiCo, Anisotroop, Axiale magnetisering
B – BHmax, Magnetische fluxdichtheid (B-veld)
C – Coating, Coërciviteit, Contactoppervlak, Corrosie, Curietemperatuur
D – Demagnetiseren, Diametrale magnetisering, Draagkracht
E – Elektromagneet
F – Ferriet, Ferromagnetisch materiaal
G – Gauss
H – Hefboomwerking, Magnetische veldsterkte (H-veld), Houdkracht, Hysterese
I – Inslikgevaar, Isotroop
K – Kleefkracht, Kleefmagneet
L – Luchtspleet
M – Magneetband, Magneetfolie, Magneetstrip, Magneettape, Magneetverf, Magnetisch afschermen, Magnetisch veld, Magnetische flux, Magnetische fluxdichtheid (B-veld), Magnetische kring, Magnetische veldlijnen, Magnetische veldsterkte (H-veld), Magnetische verzadiging, Magnetiseren, Magnetiseringsrichting
N – Neodymium, Neodymium magneetband, Nikkelallergie, Non-ferro metalen, N-waarde
O – Ondergrond
P – Permanente magneet, Polen, Potmagneet
R – Remanentie, Restmagnetisme, Rubbercoating, Rubbergecoate magneet, RVS en magnetisme
S – Schuifbelasting, Schuifkracht, SH / UH / EH, Stalen tegenplaat
T – Tesla, Tolerantie, Trekkracht
V – Veiligheidsafstand (pacemaker en ICD), Veroudering, Verzending van magneten, Verzonken gat en schroefdraad, Vismagneet
W – Weiss-domeinen, Wervelstroom, Werktemperatuur
Z – Zeldzame aardmetalen, Zelfklevende magneet
Technisch team MagneetjesWinkel.nl
De informatie op deze pagina is zorgvuldig samengesteld door het technisch team van MagneetjesWinkel.nl. Zo ben je verzekerd van betrouwbare en actuele informatie over magneten en hun toepassingen.
Laatst bijgewerkt: 10 september 2026