Soorten magneten: overzicht, verschillen en toepassingen
Kort antwoord:
De keuze gaat in de praktijk vrijwel altijd tussen neodymium en ferriet. Neodymium levert tien tot vijftien keer zoveel energie per volume; ferriet roest niet en verdraagt veel hogere temperaturen.
Waarom:
Het materiaal bepaalt de bovengrens, de vorm bepaalt hoe die kracht op je contactvlak terechtkomt. Twee magneten van hetzelfde materiaal kunnen door hun vorm heel anders presteren.
Een magneet kiezen is eigenlijk twee keuzes: welk materiaal, en welke vorm. Het materiaal legt vast hoeveel kracht er maximaal in zit en hoe de magneet zich gedraagt bij vocht en warmte. De vorm bepaalt hoeveel je daarvan gebruikt.
Hieronder staan beide op een rij. Twijfel je vooral over kracht, lees dan eerst wat maakt een magneet sterk of gebruik de keuzehulp.
De vier magneetmaterialen vergeleken
| Materiaal | Energieproduct | Maximale werktemperatuur | Corrosie | Prijs |
|---|---|---|---|---|
| Neodymium (NdFeB) | 35 – 52 MGOe | 80 °C standaard, tot 230 °C speciaal | roest snel, coating nodig | hoog |
| Samarium-kobalt (SmCo) | 16 – 32 MGOe | 250 – 350 °C | nauwelijks, vaak ongecoat | zeer hoog |
| AlNiCo | 2 – 9 MGOe | 450 – 540 °C | lichte oppervlakteroest | hoog |
| Ferriet | 1 – 4,5 MGOe | circa 250 °C | roest niet | laag |
De eerste kolom maakt het verschil zichtbaar dat in woorden vaak verloren gaat: neodymium zit een orde van grootte boven ferriet. Wil je de kracht van een neodymium magneet met ferriet halen, dan heb je simpelweg veel meer volume nodig. Daar staat tegenover dat ferriet nauwelijks kost, niet roest en veel meer hitte verdraagt.
SmCo en AlNiCo zijn specialistenmateriaal. Ze komen in beeld bij temperaturen waar neodymium afhaakt, of bij toepassingen waar stabiliteit belangrijker is dan kracht, zoals meetinstrumenten en gitaarelementen.
Neodymium: sterk en compact
Neodymium magneten kies je wanneer elke millimeter telt. Ze zijn de standaard voor technische montage, kastsluitingen, modelbouw, sensoren en vrijwel alles wat compact moet blijven.
Het materiaal bestaat voor ruim zestig procent uit ijzer en roest daardoor snel zodra vocht bij de kern komt; de coating is geen afwerking maar een functioneel onderdeel. Meer daarover staat bij coatings van magneten en in het Neodymium Handboek. Wat de N-waarde precies betekent staat bij de N-waarde bij neodymium magneten.
Ferriet: robuust en voordelig
Ferriet magneten zijn gemaakt van ijzeroxide en kunnen dus niet verder roesten. Dat maakt ze onderhoudsarm bij vocht en buitengebruik, en ze zijn een fractie van de prijs. De keerzijde is het formaat: voor dezelfde kracht heb je een fors grotere magneet nodig.
Ferriet is niet in élke omstandigheid de veilige keuze
Ferriet roest niet en verdraagt veel warmte, maar bij kou werkt het omgekeerd: de weerstand tegen ontmagnetisering neemt af naarmate het kouder wordt, waardoor ferriet onder ongeveer −20 tot −40 °C blijvend kracht kan verliezen. Neodymium heeft dat probleem niet en wordt bij vorst juist iets sterker. Voor vriescellen en koelinstallaties is neodymium met een goede coating dus de betere keuze. Zie magneten bij extreme kou.
Vormen: hoe de vorm de kracht verdeelt
Twee magneten van hetzelfde materiaal kunnen in de praktijk sterk verschillen. Bij een schijfmagneet weegt de diameter zwaarder dan de dikte, omdat het contactvlak kwadratisch meegroeit; extra dikte loopt juist tegen een grens aan.
| Vorm | Waarvoor |
|---|---|
| Schijfmagneet | allround, vlak contact, inbouw in hout of kunststof |
| Blokmagneet | meer contactvlak, makkelijker te richten, past in uitsparingen |
| Ringmagneet | montage rond een bout, as of doorvoer |
| Staafmagneet | weinig diameter maar wel diepte; experimenten en sensoren |
| Potmagneet | maximale kracht op één zijde, montage op staal |
| Magneethaak | ophangen zonder boren |
| Magneetband | op maat knippen, labels, lichte bevestiging |
| Naaimagneet | sluitingen in textiel, tassen en kleding |
De potmagneet springt eruit: de stalen pot voert het veld aan de achterkant terug, waardoor vrijwel al het veld op één zijde uitkomt. Dezelfde hoeveelheid magneetmateriaal levert daardoor aanzienlijk meer kracht op het contactvlak, met als keerzijde dat de achterkant nauwelijks nog werkt. Magneethaken gebruiken hetzelfde principe.
Voor de losse vormen zie schijfmagneten, blokmagneten en ringmagneten. Voor sluitingen in stof zijn er naaimagneten, die je in of op het textiel verwerkt zonder zichtbare montagedelen.
Magneetband en magneetstrip zijn niet hetzelfde
Magneetband is flexibel magnetisch materiaal op rol, dat je zelf op maat knipt. Een magneetstrip is juist een metalen strip waarop losse magneten hechten, bedoeld om van een niet-magnetische wand een magnetisch vlak te maken. Ze worden vaak verwisseld, met een verkeerde bestelling tot gevolg.
Wat de omgeving met de keuze doet
Voor binnengebruik in een droge ruimte is materiaalkeuze zelden kritisch. Zodra er vocht, warmte of kou bij komt, wordt het bepalend.
Bij warmte houdt ferriet het tot circa 250 °C vol tegen 80 °C voor standaard neodymium, al verliest ferriet per graad juist méér kracht; die vergelijking staat uitgewerkt bij neodymium versus ferriet bij hitte en hittebestendigheid van magneten. Bij vocht is de coating doorslaggevend, zie magneten voor buitengebruik. En bij oudere ferriet- of AlNiCo-magneten kan krachtverlies na jaren een rol spelen; zie magneten hermagnetiseren.
Houdkracht: wat er in de praktijk overblijft
De opgegeven houdkracht geldt bij recht aftrekken van dik, vlak, schoon staal. Drie dingen halen daar in de praktijk vanaf, en ze stapelen.
Staat de belasting zijwaarts, dan houdt alleen wrijving het object tegen: van een kale magneet op glad staal blijft dan 15 tot 25% over, tegen 30 tot 40% bij een rubberlaag. Elke tussenlaag telt als luchtspleet en kost snel kracht. En plaatstaal dunner dan ongeveer 3 mm raakt verzadigd, waardoor een sterkere magneet niets meer toevoegt.
Zo kom je tot een keuze
Begin bij de belastingsrichting, want die bepaalt of je op trekkracht of op wrijving moet rekenen. Kies daarna de vorm die in je constructie past, en pas als laatste het materiaal: dat is alleen doorslaggevend als er vocht, hitte of vorst in het spel is. Reken binnen met een factor twee marge en buiten met een factor drie. Uitgewerkt staat dat in de projectgids en bij waarom houdkracht in kilo's geen draaggewicht is.
Op welk oppervlak gebruik je hem?
Een magneet hecht alleen aan staal, ijzer en ferritisch roestvast staal. Hout, glas, kunststof en aluminium houden het veld niet tegen maar voegen wel afstand toe, dus daar werkt een magneet prima zolang er staal achter zit. Welke ondergrond wat doet staat bij magneten op welk oppervlak.
Op een stalen magneetbord werken compacte neodymium magneten prettig; specifieke uitvoeringen vind je bij magneten voor magneetborden. Bij glasborden heb je sterkere magneten nodig, omdat de glaslaag afstand maakt tot de metalen achterzijde.
Bekijk het assortiment per grondstof: Neodymium magneten · Ferriet magneten
Advies nodig?
Twijfel je tussen twee soorten, gebruik dan de keuzehulp of stel je vraag. In onze winkel in Ede kun je magneten uitproberen op je eigen materiaal, en dat geeft bij twijfel vaak sneller uitsluitsel dan welke specificatie ook.
Verder lezen
Hoe werkt een magneet?
Magnetische domeinen, veldlijnen en polen achter de soorten.
Lees verder →Wat maakt een magneet sterk?
Materiaal, formaat, constructie en omstandigheden op een rij.
Lees verder →Hoe kies je de juiste magneet?
Van toepassing naar vorm, kracht en omgeving in vier stappen.
Lees verder →Neodymium magneten
De sterkste permanente magneten, in vrijwel elke vorm en maat.
Bekijk assortiment →De hoeveelheid magnetische energie die een materiaal per volume kan opslaan, in MGOe. Het getal in N42 of N52 verwijst hiernaar en maakt materialen onderling vergelijkbaar.
Potmagneet
Een magneet in een stalen behuizing die het veld naar één zijde bundelt en daardoor veel meer kracht op het contactvlak levert dan dezelfde magneet los.
Magneetstrip
De metalen strip waarop magneten hechten. Niet te verwarren met magneetband, dat zelf flexibel magnetisch is.
Technisch team MagneetjesWinkel.nl
De informatie op deze pagina is zorgvuldig samengesteld door het technisch team van MagneetjesWinkel.nl. Zo ben je verzekerd van betrouwbare en actuele informatie over magneten en hun toepassingen.
Laatst bijgewerkt: 6 augustus 2026