Welke magneet heb je nodig? De praktische keuzegids
Kort antwoord:
Kies op toepassing, ondergrond en belastingsrichting, niet op de opgegeven houdkracht. Staat de belasting zijwaarts, dan is maar 15 tot 25% van die opgegeven kracht bruikbaar.
Waarom:
De houdkracht op de verpakking is gemeten door de magneet recht van een dikke, schone stalen plaat af te trekken. Elke afwijking daarvan — lak, een ronding, dun staal, zijwaartse belasting — kost kracht, en meestal meer dan verwacht.
Een magneet kiezen lijkt simpel tot de opgegeven houdkracht in de praktijk anders uitpakt. Dat ligt zelden aan de magneet en meestal aan het contact, de ondergrond of de richting waarin er getrokken wordt.
Deze gids loopt de volgorde af die in de praktijk het beste werkt: eerst de toepassing, dan de vorm, dan de kracht en tenslotte de omgeving. Wil je liever meteen een eerste selectie, gebruik dan de keuzehulp.
Begin bij de toepassing
Moet de magneet iets vasthouden op staal, twee delen tegen elkaar houden, of iets bevestigen op een oppervlak dat zelf niet magnetisch is? Dat laatste geval vraagt altijd een tegenstuk, want zonder staal aan de andere kant sluit het magnetisch circuit niet en valt de kracht zwaar tegen.
| Wat je wilt doen | Meestal geschikt | Waar je op let |
|---|---|---|
| Kastdeur of la laten sluiten | kleine schijf- of blokmagneet met tegenplaatje | herhaald contact, lak vergroot de afstand |
| Iets ophangen aan een stalen constructie | potmagneet | de last hangt zijwaarts, dus reken op schuifkracht |
| Inbouwen in hout of kunststof | schijfmagneet plus stalen tegenplaat | zonder tegenplaat sluit het circuit niet |
| Positioneren of stabiel klemmen | blokmagneet | richting van de polen, contactvlak |
| Bevestigen rond een bout of as | ringmagneet | de doorvoer kost magnetisch materiaal |
| Op maat knippen, flexibel werken | magneetband | veel lagere kracht dan losse magneten |
| Buiten of in een vochtige ruimte | rubbergecoat of ferriet | corrosie is het enige blijvende risico |
Vorm: contactvlak bepaalt meer dan volume
Schijfmagneten zijn de praktische standaard voor een vlakke, compacte bevestiging en voor inbouw in hout of kunststof. Blokmagneten geven meer contactvlak en zijn makkelijker te richten wanneer je iets wilt klemmen of positioneren. Ringmagneten zijn bedoeld voor montage rond een bout of as.
Potmagneten zijn een geval apart: de magneet zit in een stalen pot die het veld terugvoert en op één zijde concentreert. Daardoor levert een potmagneet bij hetzelfde magneetvolume aanzienlijk meer kracht op het contactvlak, maar alleen aan die ene kant. Waar veel kracht op een klein oppervlak nodig is, is dat vrijwel altijd de efficiëntste keuze.
Wil je iets op maat knippen, dan kom je bij magneetband uit. Let op het onderscheid: in onze webshop is magneetband het flexibele magnetische band, terwijl magneetstrip de metalen strip is waar magneten op hechten. Zie magneetstrip voor magneten.
Kracht: reken met wat overblijft
De opgegeven houdkracht geldt bij loodrecht lostrekken van dik, vlak, schoon staal. Drie dingen halen daar in de praktijk vanaf, en ze stapelen.
Belastingsrichting. Hangt de last zijwaarts, dan houdt alleen wrijving hem tegen. Van een kale magneet op glad staal blijft dan 15 tot 25% van de opgegeven kracht over; bij een rubbergecoate magneet is dat 30 tot 40%, omdat rubber veel meer grip geeft. Zie schuifkracht van een magneet.
Luchtspleet. Lak, poedercoating, vuil of een ronding vormen samen een tussenlaag, en houdkracht loopt daar snel op terug. Ook een paar tienden millimeter telt mee. Zie luchtspleet bij magneten.
Staaldikte. Onder ongeveer 3 mm raakt plaatstaal magnetisch verzadigd en haal je de opgegeven kracht niet, hoe sterk de magneet ook is. Een staalplaat achter de magneet helpt dan meer dan een zwaardere magneet.
Vuistregel voor marge
Reken binnen op een factor twee op de kracht die je denkt nodig te hebben, en buiten op een factor drie. Dat vangt de luchtspleet, de belastingsrichting en het temperatuureffect samen op. Kom je daarmee op een onwerkbaar grote magneet, dan is dat een aanwijzing dat er een mechanische borging bij hoort. Hulp bij de berekening staat in hoe sterk moet een magneet zijn.
Materiaal: neodymium of ferriet
Neodymium levert veruit de meeste kracht per volume en is voor vrijwel elk project de eerste keuze. Ferriet is aanzienlijk zwakker, maar roest niet en verdraagt veel hogere temperaturen, wat het interessant maakt waar ruimte geen probleem is en de omstandigheden zwaar zijn.
Voor bijzondere eisen bestaan daarnaast samarium-kobalt en alnico, maar die zijn zelden nodig buiten industriële toepassingen. Een volledig overzicht staat bij soorten magneten; waarom de ene neodymium magneet sterker is dan de andere, staat bij de N-waarde bij neodymium magneten.
Omgeving: vocht en temperatuur
Warmte kost tijdelijk kracht en geeft die weer terug; corrosie is blijvend. Dat maakt vocht het belangrijkste omgevingspunt om vooraf goed te krijgen.
Nikkel is geen buitencoating
De standaard nikkel-koper-nikkel laag is niet poriënvrij, en zodra er een kras in zit corrodeert de magneet er versneld ónder weg. Voor een magneet die regelmatig nat wordt is nikkel dus geen oplossing; kies dan rubbergecoat, verzinkt of een volledig ingekapselde uitvoering, of neem ferriet. Zie coatings van magneten en magneten voor buitengebruik.
Voor temperatuur geldt dat een standaard neodymium magneet tot 80 °C bruikbaar blijft, wat voor vrijwel elke Nederlandse toepassing ruim voldoende is. Wel lever je bij 65 °C, wat zwarte autolak in de zon haalt, ongeveer 10% houdkracht in. Achtergrond staat bij hittebestendigheid van magneten en, voor het andere uiterste, bij magneten bij extreme kou.
Direct naar het assortiment: Alle magneten
Vier denkfouten
Te klein kiezen. Een magneet die op papier net genoeg is, heeft geen reserve voor lak, vuil of een minder gunstige ondergrond.
Rekenen met trekkracht bij een schuifbelasting. Verreweg de meest voorkomende oorzaak van een bevestiging die langzaam wegzakt.
Geen tegenstuk bij een niet-magnetische ondergrond. Zonder staal aan de andere kant sluit het circuit niet.
Montage en omgeving te laat meenemen. Een magneet kan qua kracht kloppen en toch onbruikbaar zijn omdat hij nergens vast te zetten is of binnen een jaar doorroest.
Twijfel je over jouw situatie, dan is de keuzehulp een snelle eerste check, en voor projecten die buiten de standaard vallen kun je altijd contact opnemen.
Verder lezen
Hoe werkt een magneet?
De basisprincipes achter aantrekking, polen en veldsterkte.
Lees verder →Hoe sterk moet een magneet zijn?
Van opgegeven houdkracht naar de kracht die je werkelijk overhoudt.
Lees verder →N-waarde bij neodymium magneten
Waarom een hogere N-waarde niet automatisch de beste keuze is.
Lees verder →De zijwaartse kracht die een magneet kan weerstaan voordat hij gaat glijden. Die berust op wrijving en is bij een kale magneet op glad staal maar 15 tot 25% van de opgegeven trekkracht.
Luchtspleet
Elke laag tussen magneet en staal: lak, coating, vuil of een ronding. Ook een dunne laag verlaagt de houdkracht merkbaar.
Magnetisch circuit
De gesloten route die het magnetisch veld aflegt. Ontbreekt er staal aan de andere kant, zoals bij inbouw in hout, dan sluit het circuit niet en valt de kracht sterk terug.
Technisch team MagneetjesWinkel.nl
De informatie op deze pagina is zorgvuldig samengesteld door het technisch team van MagneetjesWinkel.nl. Zo ben je verzekerd van betrouwbare en actuele informatie over magneten en hun toepassingen.
Laatst bijgewerkt: 6 augustus 2026