Waarom sterke magneten breken en de coating beschadigt
Kort antwoord:
Neodymium is hard maar bros, net als porselein: bij een klap kan het niet vervormen, dus het breekt of splintert, en de dunne nikkelcoating gaat mee stuk. Dat is een eigenschap van het materiaal, geen kwaliteitsgebrek. Laat magneten daarom nooit naar elkaar toe springen: zet ze met de hand neer en schuif ze zijwaarts van elkaar af.
Waarom:
Gesinterd neodymium heeft een breuktaaiheid van 2 tot 5,5 MPa·√m, staal ongeveer 50. De nikkelcoating van 10 tot 25 micrometer beschermt tegen roest, niet tegen stoten: springt er een randje af, dan ligt de magneet daar open.
Een sterke magneet voelt als een solide brok metaal, maar gedraagt zich bij een klap als een kopje. We krijgen geregeld mails van klanten bij wie magneten kort na levering braken, met de vraag of er iets mis is met de kwaliteit.
Is een gebroken magneet een kwaliteitsgebrek?
Nee. Breken bij een botsing hoort bij gesinterd neodymium, bij elke fabrikant en in elke sterkte, van N35 tot N52.
Een voorbeeld uit oktober 2026: een klant bestelde schijfmagneten van 12 × 2 mm om foto's op te hangen. Om te testen hoe sterk ze waren, hield hij er twee een stukje uit elkaar. Ze sprongen naar elkaar toe en braken allebei in stukjes. Aan die magneten mankeerde niets; een schijfje van 2 mm dik kan zo'n klap niet opvangen.
Vergelijk het met een porseleinen kopje. Dat gebruik je jaren zonder problemen, maar valt het op de tegelvloer, dan is het stuk. Dat ligt niet aan de fabriek, maar aan wat porselein is: hard, en niet in staat een klap op te vangen. Een neodymium magneet werkt hetzelfde, met één verschil: de klap veroorzaak je meestal zelf, door twee magneten naar elkaar toe te laten schieten.
Neodymium breekt als keramiek
Een neodymium magneet is gemaakt van samengeperst en gebakken metaalpoeder, een legering van neodymium, ijzer en boor. Technisch is het een metaal, maar bij een klap gedraagt het zich als keramiek. Staal krijgt een deuk en neemt zo de energie op; dit materiaal kan niet vervormen, dus de energie gaat in een scheur of een afgesprongen hoekje. Hoe bros een materiaal is, druk je uit in breuktaaiheid, de weerstand tegen een scheur die verder loopt:
| Materiaal | Breuktaaiheid (MPa·√m) |
|---|---|
| Constructiestaal | ongeveer 50 |
| Gesinterd neodymium | 2 tot 5,5 |
| Porselein | 1 tot 1,5 |
| Vensterglas | 0,7 tot 0,8 |
Neodymium is dus iets taaier dan porselein, maar zo'n tien tot vijfentwintig keer minder taai dan staal. Bij een klap zit het veel dichter bij een kopje dan bij een moersleutel. De spreiding komt door verschillen in samenstelling en productie tussen fabrikanten; ook de hoogste waarde blijft ver onder die van metaal.
Een dikkere of sterkere magneet lost het niet op
Na een breuk een zwaardere maat bestellen heeft weinig zin: elke neodymium magneet is bros, en een sterkere magneet schiet harder op de andere af. Een dikkere schijf breekt minder snel dwars doormidden, maar de randen splinteren net zo makkelijk af.
Een fotoafdruk van 10 × 15 cm weegt zo'n 4 gram. Daarvoor is een schijfmagneet van 12 × 2 mm ruim genoeg, en zodra hij op de koelkast of het memobord zit, botst hij nergens meer tegenaan.
Wordt een magneet vaak losgehaald en verplaatst, dan vangt een magneet met rubber coating stoten op. Dat kost wel trekkracht; hoeveel, en wanneer een andere laag beter past, staat in coatings van magneten.
Wat er gebeurt als magneten tegen elkaar klappen
Twee magneten die elkaar op een paar centimeter vinden, schieten met flinke snelheid naar elkaar toe en raken elkaar bijna altijd eerst met een rand. Vaak klapt een van de twee vlak voor contact nog om, waardoor de klap scheef binnenkomt. Waarom dat omklappen zo plotseling gaat, legt waarom magneten soms ineens omdraaien uit.
Klappen is verreweg de meest voorkomende oorzaak van schade, maar niet de enige:
| Wat er gebeurt | Wat je eraan overhoudt | Hoe je het voorkomt |
|---|---|---|
| Twee magneten klappen tegen elkaar | afgesprongen randje, soms een breuk | gecontroleerd naar elkaar toe brengen |
| Op de grond gevallen | breuk of haarscheur | boven een zachte ondergrond werken |
| Over staal geschoven | krassen in de coating | optillen in plaats van schuiven |
| Zand of gruis op het contactvlak | groeven, coating door | contactvlak schoonhouden |
| Boren of slijpen | coating open over de volle diepte | nooit doen; kies een uitvoering met gat |
Splinters vliegen verder dan je denkt
Ook bij kleine magneten kunnen scherpe splintertjes een paar meter wegschieten. Bij magneten vanaf enkele centimeters kan het materiaal verbrijzelen, dus draag daar een veiligheidsbril bij. Wat grote magneten met vingers kunnen doen, staat bij knelgevaar bij sterke magneten.
Zo haal je magneten uit elkaar zonder klap
Trek twee magneten niet recht los, maar schuif de bovenste zijwaarts van de andere af. Dat kost een fractie van de kracht en je houdt ze de hele tijd onder controle. Andersom werkt het net zo: zet een magneet met de hand op de koelkast of het bord, in plaats van hem de laatste centimeters te laten springen. Losse magneten berg je op met een stukje karton of schuim ertussen, of in de verpakking waarin ze kwamen; meer daarover in magneten veilig opbergen.
De coating beschadigt mee
Bij een botsing gaat ook de nikkellaag stuk, en die is maar 10 tot 25 micrometer dik, dunner dan een mensenhaar. Op de randen is de laag het kwetsbaarst, en daar raken twee magneten elkaar als eerste.
Waar een randje is afgesprongen, ligt het magneetmateriaal open en begint roest, vaak onder de laag door, tot de nikkel als een velletje loskomt. Opnieuw coaten kan niet. Een magneet die nog heel is, houd je langer goed met de adviezen uit roest voorkomen bij neodymium magneten.
Wat doe je met een gebroken of beschadigde magneet?
Een magneet met alleen een licht verkleurd plekje en een coating die nog vastzit, kun je droog houden en in de gaten houden. Komt de laag los, voel je poeder of ligt de magneet niet meer vlak, dan is de aantasting onder de coating al doorgelopen en is hij op.
Ruim de stukjes van een gebroken magneet goed op. Ze zijn scherp, nog steeds magnetisch en klein genoeg om in te slikken, dus houd ze uit de buurt van kinderen. Ze roesten bovendien vanaf het breukvlak, want daar zit geen coating. Verpak ze apart en voer ze af via de route in magneten recyclen.
Bronnen
Breuktaaiheid neodymium: "Initial Survey on Fracture Toughness of Commercial Nd2Fe14B", MRS Online Proceedings Library, Cambridge University Press.
Breuktaaiheid porselein: Almeida Junior e.a., "Bending strength and reliability of porcelains used in all-ceramic dental restorations", Cerâmica 64 (2018).
Breuktaaiheid staal en glas: tabelwaarden materiaaleigenschappen, Wikipedia "Fracture toughness".
Coatingdikte en splinters: technische specificaties en veiligheidsinformatie van magneetfabrikanten.
Verder over materiaal en bescherming
Roest voorkomen bij neodymium magneten
Waarom neodymium roest en hoe je dat voorkomt.
Lees verder →Kun je een gat boren in een magneet?
Waarom bewerken vrijwel altijd het einde van de magneet is.
Lees verder →Knelgevaar bij sterke magneten
Waar je op let bij het hanteren van grotere magneten.
Lees verder →Materiaal dat bij belasting nauwelijks vervormt en daardoor breekt in plaats van buigt. Gesinterd neodymium gedraagt zich zo, net als keramiek.
Breuktaaiheid
De weerstand van een materiaal tegen een scheur die verder loopt, uitgedrukt in MPa·√m. Staal haalt ongeveer 50, gesinterd neodymium 2 tot 5,5, porselein 1 tot 1,5.
Loslatende coating
Het als een velletje opkomen van de nikkellaag doordat de magneet eronder is weggecorrodeerd. Een teken dat de aantasting al langer loopt.
Hans Huizenga
Oprichter van specialistische webshop MagneetjesWinkel.nl met fysieke winkel in Ede.
Laatst bijgewerkt: 28 oktober 2026