Magneten voor modelbouw en miniaturen
Kort antwoord:
Kleine neodymium schijfmagneten van 2 tot 6 mm doorsnede, verlijmd met epoxy en exact vlak met het oppervlak. Bij deze maten kost een halve millimeter verzonken zitten al het grootste deel van de kracht.
Waarom:
Kleine magneten hebben een ondiep veld. Wat bij een grote magneet een verwaarloosbare luchtspleet is, is bij een magneet van 3 mm doorslaggevend.
Magneten maken een model onderhoudbaar: torens die eraf kunnen, luiken die opengaan, vleugels die voor transport losraken zonder dat je iets ziet zitten. De techniek is eenvoudig, maar bij deze afmetingen is er weinig marge voor slordigheid.
Hieronder staat welke maat bij welke schaal past, hoe je verlijmt zonder polariteitsfouten, en waar het in de praktijk misgaat.
Welke maat bij welke schaal
De vuistregel in modelbouw is: liever meerdere kleine magneten dan één grote. Je verdeelt de kracht, je hoeft minder diep te boren en het onderdeel lijnt vanzelf uit als je twee punten gebruikt.
| Maat | Geschikt voor |
|---|---|
| 2 × 1 mm | luikjes, cockpitdelen, heel lichte onderdelen |
| 3 × 2 mm | schaalmodellen 1:48 en 1:72, standaardkeuze |
| 4 × 2 of 5 × 2 mm | zwaardere delen, verbindingen die vaak los moeten |
| 6 × 3 mm | grotere modellen zoals tanks en schepen |
Geschikte formaten vind je bij kleine magneetjes. Voor de meeste toepassingen zijn schijfmagneten het handigst omdat ze plat zijn; blokmagneten geven extra grip langs randen en in hoeken.
Verzonken zitten kost bij deze maten bijna alles
Bij grote magneten is een tussenlaagje van een halve millimeter hinderlijk; bij een magneet van 3 mm is het fataal. Kleine magneten hebben een ondiep veld dat over een fractie van een millimeter al sterk terugvalt, dus een laagje plastic, plamuur of verf over de magneet heen haalt het grootste deel van de kracht weg.
Lijm de magneet daarom exact vlak met het oppervlak, of een haartje er nog boven. Boor je gat dus niet dieper dan de magneet hoog is, en houd er rekening mee dat een laag primer en verf er later ook nog bij komt. Zie luchtspleet bij magneten.
Staafmagneten bij weinig diameter
Heb je maar een smal gat maar wel diepte, dan levert een staafje meer op dan een schijfje van dezelfde doorsnede. Een langere magneet werkt in een gunstiger punt van zijn curve en levert daardoor een sterker veld aan het uiteinde.
Dat gaat wel tegen een grens aan: voorbij een lengte van ongeveer de diameter voegt extra lengte nog maar weinig toe. Twee keer zo lang is dus niet twee keer zo sterk. Meer over vorm en krachtverdeling staat bij soorten magneten.
Polariteit: lijm ze als paar
De klassieke fout is twee magneten los inlijmen en er daarna achter komen dat ze elkaar afstoten, of dat het onderdeel maar op één manier past terwijl je hem andersom wilde.
Werk daarom altijd als volgt. Klik de twee magneten eerst tegen elkaar, markeer de buitenkant van één van de twee met een stift, en lijm het paar in één handeling in beide delen. Pas als de lijm droog is haal je ze uit elkaar. Zo kan de polariteit per definitie niet fout zitten.
Wil je dat een onderdeel maar op één manier past, gebruik dan twee magneetparen met tegengestelde richting. Andersom zorgt gelijke richting ervoor dat het onderdeel op meerdere standen past. Meer over die opzet staat bij magneetconfiguraties en magnetiseringsrichting.
Verlijmen
Epoxy geeft de betrouwbaarste verbinding, omdat het gat opvult en ook op een gladde nikkellaag houdt. Secondelijm werkt ook, maar hecht slechter op glad vernikkeld oppervlak; even opruwen met fijn schuurpapier scheelt daar veel.
Gebruik geen lijmpistool. Smeltlijm komt uit het mondstuk op ruim boven de honderd graden, en een standaard neodymium magneet verliest vanaf 80 °C blijvend kracht. Meer over lijmkeuze staat bij magneet lijmen en magneten lijmen of schroeven.
Werkvolgorde die fouten voorkomt
Boor het gat op maat en controleer de diepte droog, zonder lijm. Klik de twee magneten tegen elkaar en markeer de buitenzijde. Breng een dun laagje epoxy aan in beide gaten en zet het paar er in één keer in. Houd andere magneten uit de buurt van je werkplek, want die trekken het paar zo uit het gat voordat de lijm pakt. Laat volledig uitharden voordat je de delen scheidt of belast.
Waar het misgaat
Magneten die tegen elkaar klappen. Neodymium is hard en bros. Twee magneetjes die vanaf een centimeter naar elkaar toe schieten slaan een schilfer van de rand, en daar begint later corrosie. Breng ze gecontroleerd naar elkaar toe. Zie waarom sterke magneten breken en de coating beschadigt.
Te veel kracht. Een magneet die te sterk is voor het onderdeel trekt bij het losmaken de lijmverbinding kapot of scheurt het plastic uit. Bij lichte delen is minder vaak beter.
Verf over de magneet. Spuiten gebeurt meestal na de montage, en dan komt er alsnog een laagje over het contactvlak. Plak de magneet af tijdens het spuiten.
Waarom vrijwel altijd neodymium
Ferriet is robuust en goedkoop, maar levert bij deze afmetingen simpelweg te weinig. Een ferriet schijfje van 3 mm houdt vrijwel niets vast. Neodymium is bij modelbouwmaten de enige praktische optie, en is standaard vernikkeld tegen corrosie.
Werk je met 3D-geprinte onderdelen, dan gelden dezelfde principes maar heb je meer vrijheid in de uitsparing. Zie magneten in 3D-print inbouwen en toleranties bij magneten in 3D-prints.
Kleine magneten en kinderen
Magneten van 2 tot 6 mm zijn precies het formaat dat door jonge kinderen wordt ingeslikt, en meerdere ingeslikte magneten kunnen ernstige inwendige schade veroorzaken. Werk daarom aan een opgeruimde tafel, tel je magneten na afloop, en berg losse exemplaren buiten bereik op. Zie welke magneten veilig zijn bij kinderen en magneten veilig opbergen.
Verder lezen over inbouwen
Magneten in 3D-print inbouwen
Uitsparing, passing en montage in geprinte onderdelen.
Lees verder →Magnetiseringsrichting
Waar de polen zitten en hoe je onderdelen daarmee uitlijnt.
Lees verder →Hoe sterk moet een magneet zijn?
Van opgegeven houdkracht naar wat je werkelijk overhoudt.
Lees verder →Kleine magneetjes
Neodymium magneten in modelbouwmaten van 2 tot 6 mm.
Bekijk assortiment →De polen liggen op de platte zijden van de schijf. Dat is de standaard bij kleine magneten en levert de meeste kracht bij vlak op elkaar liggende onderdelen.
Magneetpaar
Twee magneten die je aan elkaar geklikt inlijmt, zodat de polariteit tussen beide onderdelen per definitie klopt.
Verzonken montage
Een magneet die onder het oppervlak ligt. Bij modelbouwmaten kost elke tiende millimeter overliggend materiaal een aanzienlijk deel van de kracht.
Technisch team MagneetjesWinkel.nl
De informatie op deze pagina is zorgvuldig samengesteld door het technisch team van MagneetjesWinkel.nl. Zo ben je verzekerd van betrouwbare en actuele informatie over magneten en hun toepassingen.
Laatst bijgewerkt: 6 augustus 2026