Magneten recyclen: wat doe je met oude magneten?
Kort antwoord:
Hergebruik is verreweg de zinvolste route, want minder dan 1% van de zeldzame aardmetalen uit magneten wordt op dit moment daadwerkelijk teruggewonnen. Kun je een magneet echt niet meer gebruiken, lever hem dan verpakt in bij de metaalstroom van de milieustraat.
Waarom:
Magneten zijn klein, zitten vaak vastgelijmd in apparaten en worden bij versnippering meegenomen in de staalstroom. Daar gelden ze als verontreiniging in plaats van als grondstof.
Magneten verliezen hun kracht nauwelijks, dus de meeste blijven decennialang bruikbaar. Dat maakt de vraag wat je met oude magneten doet minder vaak actueel dan bij ander materiaal, maar wel scherper: wat je weggooit is materiaal dat het nog prima deed.
Hieronder staat waarom recycling van magneten in de praktijk moeizaam verloopt, en wat je zelf het beste kunt doen.
Recycling van magneten loopt achter
Technisch kan het wel. Er bestaan werkende processen om neodymium uit oude magneten terug te winnen, waaronder een waterstofmethode die het materiaal tot poeder verkruimelt en hydrometallurgie waarbij het in zuur wordt opgelost.
In de praktijk gebeurt het nauwelijks. Naar schatting komt minder dan 1% van de zeldzame aardmetalen in nieuwe magneten uit recycling. De Europese Critical Raw Materials Act legt de lat op 25% tegen 2030, maar onafhankelijke analyses houden het op ongeveer 10% rond 2036. Het verschil tussen doel en werkelijkheid is dus fors.
Dat ligt niet aan de techniek maar aan de logistiek. Magneten zitten verspreid over miljoenen apparaten, ze zijn klein, en ze zitten vaak gelijmd of ingeklemd in een constructie. Wordt zo'n apparaat versnipperd, dan verdwijnt het magneetmateriaal in de staalstroom, waar het als verontreiniging telt in plaats van als grondstof. Uit elkaar halen kost handwerk, en dat weegt zelden op tegen de opbrengst.
Waarom dit onderwerp desondanks aandacht krijgt, staat in onze marktanalyse de magnetenmarkt onder druk, en de zoektocht naar materialen die deze grondstoffen niet nodig hebben bij magneten zonder zeldzame aardmetalen.
Wat dit voor jou betekent
Zolang het systeem magneten nauwelijks terugwint, is hergebruik niet de nette tweede keuze maar veruit de effectiefste. Een magneet die je bewaart en later opnieuw gebruikt, houdt het materiaal met zekerheid in omloop; een magneet die je in een apparaat weggooit vrijwel zeker niet.
Hergebruik: wat kan er nog mee?
Een magneet die er slecht uitziet is vaak nog prima bruikbaar. Alleen bij zichtbare corrosie onder de coating, opzwellen of afbrokkelen is er werkelijk materiaal verloren.
Is een oude ferriet- of AlNiCo-magneet na jaren verzwakt, dan is hermagnetiseren soms mogelijk; zie magneten hermagnetiseren. Voor een nieuwe toepassing helpt de projectgids bij het bepalen of de magneet die je hebt volstaat. Bewaar losse magneten droog en gescheiden, zie magneten veilig opbergen.
Waar lever je ze in?
| Wat | Nederland | België |
|---|---|---|
| Losse magneten | milieustraat, metaal- of oud-ijzerstroom | recyclagepark, bij oude metalen |
| Magneten in apparaten | e-waste, niet demonteren | elektro-afval via de inzamelstroom |
| Restafval of PMD | nooit | nooit |
Zit de magneet in een luidspreker, motor of ander apparaat, laat hem er dan in zitten en bied het geheel als e-waste aan. Zelf demonteren levert je een losse sterke magneet op zonder dat het de recycling verbetert, en bij sommige apparaten kom je daarbij ook bij spanningvoerende delen.
Zo lever je magneten veilig in
Bundel losse magneten en verpak ze in dik karton of een doosje, zodat ze onderweg niet aan andere metalen blijven hangen. Dat is niet alleen voor jouw gemak: sterke magneten die los in een metaalcontainer terechtkomen, plakken vast aan apparatuur en aan het overige schroot. Meld bij de milieustraat dat het om magneten gaat als het er meer dan een handvol zijn. Gebroken exemplaren met scherpe randen verpak je apart.
Beschadigde en gebroken magneten
Neodymium is hard en bros: een gebroken magneet heeft scherpe randen, en zodra de coating open ligt begint het materiaal van binnenuit te corroderen. Zulke magneten kun je niet meer betrouwbaar gebruiken, want de kracht is plaatselijk al weg en de aantasting gaat door.
Verpak ze apart en lever ze in. Meer over waarom dat proces niet te stoppen is staat bij coatings van magneten en roest voorkomen bij neodymium magneten.
Houd oude magneten uit de buurt van elektronica en kinderen
Een magneet verliest zijn kracht niet doordat je hem opzij legt. Een doos met oude magneten in een kast is dus even sterk als op de dag van aankoop. Houd ze weg bij bankpassen en gegevensdragers, zie magneten en bankpassen. En bewaar kleine exemplaren buiten bereik van jonge kinderen: meerdere ingeslikte magneten kunnen ernstige inwendige schade veroorzaken. Zie welke magneten veilig zijn bij kinderen.
Waarom het de moeite waard is
De vraag naar magneetmateriaal groeit hard door elektrische auto's en windturbines, terwijl de winning geconcentreerd is in enkele landen en milieubelastend is. Elke magneet die in gebruik blijft, is er één die niet gewonnen hoeft te worden.
Dat is geen groot gebaar, maar het is wel het deel waar je zelf invloed op hebt. De recyclingketen is nog in opbouw; hergebruik werkt vandaag al.
Verder lezen
De magnetenmarkt onder druk
Wat er speelt rond zeldzame aardmetalen en wat dat met prijzen doet.
Lees verder →Magneten zonder zeldzame aardmetalen
Waar het onderzoek naar alternatieve materialen nu staat.
Lees verder →Magneten hermagnetiseren
Wanneer een verzwakte magneet nog te herstellen is.
Lees verder →Een magneet opnieuw inzetten zonder hem eerst tot grondstof te verwerken. Bij magneten is dit veruit de effectiefste route, omdat recycling nog nauwelijks van de grond komt.
E-waste
De inzamelstroom voor afgedankte elektrische apparaten. Magneten die in een apparaat zitten horen hier, niet bij de losse metaalstroom.
Critical Raw Materials Act
Europese wetgeving die eist dat tegen 2030 een kwart van de kritieke grondstoffen uit recycling komt. Voor magneetmaterialen ligt het huidige aandeel onder de 1%.
Technisch team MagneetjesWinkel.nl
De informatie op deze pagina is zorgvuldig samengesteld door het technisch team van MagneetjesWinkel.nl. Zo ben je verzekerd van betrouwbare en actuele informatie over magneten en hun toepassingen.
Laatst bijgewerkt: 6 augustus 2026
Veelgestelde vragen over het recyclen van magneten
Breng losse magneten naar de milieustraat of een oud-ijzerinzamelpunt. Ze horen niet bij het restafval of PMD.
Nee. Losse magneten verstoren het metaalrecyclingproces en moeten gescheiden worden ingeleverd.
In België kunnen losse magneten naar het recyclagepark bij de metalen. Magneten in apparaten lever je bij Recupel-inzamelpunten in.