Magneten recyclen: wat doe je met oude magneten?
Kort antwoord:
Gebruik hem opnieuw: een magneet verliest bij normaal gebruik nauwelijks kracht. Kan hij echt niet meer, lever losse magneten dan verpakt in bij de metaalstroom van de milieustraat, en apparaten met magneten als e-waste. Reken er niet op dat een ingeleverde magneet weer een magneet wordt: wereldwijd wordt ongeveer 1% van de zeldzame aardmetalen uit afgedankte producten teruggewonnen.
Waarom:
Er bestaat een werkende methode die oude neodymiummagneten met waterstof tot poeder voor nieuwe magneten verwerkt, en in 2026 gingen de eerste fabrieken open. Die draaien op gesorteerd neodymiumschroot. Een losse magneet uit de metaalbak belandt bij het oud ijzer, waar het neodymium meestal niet uit teruggewonnen wordt.
Een magneet slijt nauwelijks. Wat je ermee doet als je hem niet meer nodig hebt, bepaalt of het materiaal in omloop blijft. Hieronder de opties in volgorde van wat ze opleveren: opnieuw gebruiken, goed inleveren, en wat er daarna met een ingeleverde magneet gebeurt.
Eerst: kan hij nog mee?
Een magneet die er slecht uitziet, doet het vaak nog prima. Krassen in de nikkellaag of een dof oppervlak kosten geen kracht. Echt materiaalverlies zie je pas bij roest onder de coating, een opgezwollen oppervlak of afbrokkelende randen: dan is de magneet zelf aan het vergaan.
Ferriet- en AlNiCo-magneten die zwakker zijn geworden, kun je soms opnieuw laten magnetiseren. Wat daarbij wel en niet kan, staat in het artikel over magneten hermagnetiseren. Bewaar magneten die je later wilt gebruiken droog en met wat ruimte ertussen, zodat ze niet tegen elkaar aan slaan; een doosje met vakjes werkt, en voor kleine sterke magneten geven we bij magneten veilig opbergen een paar concrete oplossingen.
Een nieuwe magneet kopen terwijl er een bruikbare in de la ligt, is de duurste vorm van recycling.
Waar lever je ze in?
| Wat | Nederland | België |
|---|---|---|
| Losse magneten | Milieustraat, bij metaal of oud ijzer | Recyclagepark, bij de metalen |
| Magneten in een apparaat | Het hele apparaat als e-waste inleveren | Het hele apparaat als elektro-afval, via Recupel |
| Restafval of pmd | Nooit | Nooit |
Laat magneten in apparaten zitten. Zelf demonteren levert je alleen een losse sterke magneet op, het maakt de recycling niet beter, en in een apparaat kunnen onderdelen nog spanning vasthouden.
Zo lever je magneten veilig in
Bundel losse magneten en verpak ze in dik karton of een doosje, zodat ze onderweg niet aan andere metalen blijven plakken. Meld het bij de milieustraat als je meer dan een handvol sterke magneten bij je hebt. Gebroken magneten met scherpe randen verpak je apart.
Wordt een oude magneet een nieuwe magneet?
Technisch kan het. De verst ontwikkelde methode heet HPMS, voluit hydrogen processing of magnet scrap, en komt van de University of Birmingham. Een neodymiummagneet neemt waterstof op, zwelt en valt uiteen tot een los poeder. Coating, lijm en schroefjes worden er mechanisch van gescheiden, en van het poeder kunnen weer nieuwe magneten worden gemaakt. De zeldzame aardmetalen hoeven daarvoor niet eerst chemisch van elkaar gescheiden te worden, zoals bij de andere route, waarbij de magneet in zuur wordt opgelost.
In 2026 kwam die techniek uit het laboratorium. In januari ging in Birmingham een fabriek open, in april volgde HyProMag in het Duitse Pforzheim. Die begint met ongeveer 100 ton magneten per jaar, moet binnen drie jaar naar 350 ton en heeft al een vergunning om uit te breiden naar 750 ton. Dat is echte vooruitgang, maar zet het in verhouding. De magneetfabriek in Estland die we in onze marktanalyse bespreken, dekt met 5.000 ton naar schatting 10 tot 15% van de Europese vraag. Pforzheim komt op volle capaciteit daarmee rond 1%.
Dat betekent niet dat jouw ingeleverde magneet daar terechtkomt. Zo'n fabriek heeft grote, gesorteerde partijen neodymiumschroot nodig. Een losse magneet in de metaalbak gaat met het oud ijzer mee, en e-waste wordt meestal versnipperd, waarna de magneetdeeltjes in de ijzerfractie belanden. Onderzoekers van de TU Delft beschreven in 2018 dat die ijzerfractie tot dan toe niet als bron van neodymium werd gezien. Inleveren is dus beter dan weggooien, maar het is geen recycling van je magneet. Hergebruik is dat wel.
Europa probeert die keten te sluiten. De verordening kritieke grondstoffen uit 2024 noemt permanente magneten een prioriteit. Windturbines, elektrische auto's, MRI-scanners, industriële robots en huishoudapparaten moeten informatie meekrijgen over welke magneten erin zitten en waar, zodat een recycler ze er gericht uit kan halen. Eerst moet het aandeel gerecycled materiaal openbaar worden; minimumaandelen volgen later. De Europese Commissie stelde in december 2025 voor die minimumaandelen vanaf 2031 in te voeren, maar dat is nog een voorstel.
Je leest vaak dat Europa eist dat in 2030 een kwart van de grondstoffen uit recycling komt. Dat klopt niet. Het is een niet-bindend richtcijfer: de recyclingcapaciteit in de EU moet in 2030 25% van het jaarlijkse verbruik van strategische grondstoffen kunnen leveren. Hoeveel daarvan neodymium uit magneten wordt, legt de verordening niet vast.
Beschadigde en gebroken magneten
Neodymium is hard maar bros. Een gebroken magneet heeft scherpe randen, en zodra de coating openligt, begint het materiaal van binnenuit te corroderen; hoe dat verloopt, beschrijven we bij roest voorkomen bij neodymium magneten. Zo'n magneet is niet meer betrouwbaar. Verpak hem apart en lever hem in.
Tot je ze inlevert
Kleine sterke magneten horen buiten bereik van jonge kinderen. Slikt een kind er twee of meer in, dan kunnen ze elkaar door de darmwand heen aantrekken. In welke magneten veilig zijn bij kinderen zetten we de risico's per type op een rij. Houd een bakje oude magneten ook uit de buurt van bankpassen.
Bronnen
S. M. Jowitt, T. T. Werner, Z. Weng en G. M. Mudd, "Recycling of the rare earth elements", Current Opinion in Green and Sustainable Chemistry 13 (2018) 1–7. oasis.library.unlv.edu
S. Peelman, J. Sietsma en Y. Yang, "Recovery of neodymium as (Na, Nd)(SO4)2 from the ferrous fraction of a general WEEE shredder stream", Journal of Sustainable Metallurgy 4 (2018) 276–287. doi.org/10.1007/s40831-018-0165-5
electrive, "HyProMag inaugurates rare earth recycling plant", 28 april 2026. electrive.com
Verordening (EU) 2024/1252 inzake kritieke grondstoffen. eur-lex.europa.eu
Europees Parlement (EPRS), "Implementing the EU's Critical Raw Materials Act", 2024. europarl.europa.eu
ERP, "Critical Raw Materials Act: Commission proposes new circularity rules for magnets in EEE", februari 2026. erp-recycling.org
Meer over grondstoffen en hergebruik
De magnetenmarkt onder druk
Grondstofprijzen, Chinese exportregels en wat dat met magneetprijzen doet.
Lees verder →Magneten zonder zeldzame aardmetalen
Welke kandidaten er zijn en hoe ver ze werkelijk zijn.
Lees verder →Magneten hermagnetiseren
Wanneer een verzwakte magneet weer op kracht te brengen is.
Lees verder →Waarom verliest een magneet kracht?
Hoe snel een magneet kracht verliest en wat dat versnelt.
Lees verder →Een magneet opnieuw inzetten zonder hem eerst tot grondstof te verwerken. Bij magneten de route die het meeste materiaal behoudt.
E-waste
De inzamelstroom voor afgedankte elektrische apparaten. Magneten die in een apparaat zitten, horen daar, niet in de losse metaalstroom.
HPMS
Hydrogen processing of magnet scrap: een recyclingmethode waarbij een neodymiummagneet met waterstof uiteenvalt tot poeder, waarvan weer nieuwe magneten gemaakt kunnen worden.
Verordening kritieke grondstoffen
Europese wet uit 2024 (Critical Raw Materials Act) die onder meer niet-bindende richtcijfers voor 2030 en informatieplichten voor producten met permanente magneten vastlegt.
Hans Huizenga
Oprichter van specialistische webshop MagneetjesWinkel.nl met fysieke winkel in Ede.
Laatst bijgewerkt: 13 oktober 2026