Hoe berg je magneten veilig op?

Aan de balie in Ede vraagt bijna niemand hoe je magneten moet bewaren. Wel krijgen we geregeld mail van klanten van wie een magneet is gebroken. Ze zijn teleurgesteld en denken aan een slechte partij. Een gebroken magneet is zelden een slechte magneet. De meest voorkomende oorzaak is dat twee magneten op elkaar klappen, en dat gebeurt in de doos waarin ze liggen net zo goed als tijdens het werk. Goed opbergen beschermt dus eerst de magneet zelf, en daarna wat en wie er in de buurt is.

Waarom een magneet in de doos breekt

Gesinterd neodymium gedraagt zich als keramiek: hard, maar het buigt niet mee. Klappen twee magneten tegen elkaar, dan vangt het materiaal de klap niet op en springt er een hoekje of randje af. Dat gebeurt ook in een opbergdoos, als je er een losse magneet bij gooit of de doos schudt. Hoe het materiaal precies bezwijkt, staat in waarom sterke magneten breken.

Het blijft niet bij dat hoekje. De nikkellaag is 10 tot 25 micrometer dik, dunner dan een mensenhaar. Waar een stukje is afgesprongen, ligt het magneetmateriaal open, en vanaf dat breukvlak gaat de magneet roesten. Schade bij het opbergen werkt dus door, ook als de magneet er nog gaaf uitziet.

Gestapeld of uit elkaar

Het advies om sterke magneten altijd met afstandshouders te bewaren, gaat voor dunne schijfjes niet op. In ons eigen schap schieten de afstandshouders tussen een stapel schijfmagneten van 20 × 2 mm er al uit zodra je de stapel neerlegt. Dunne magneten bewaar je gestapeld, zoals ze ook geleverd worden, en je haalt ze er zijwaarts af. Zo glijden ze los zonder te klappen.

Bij dikke magneten ligt het anders. Twee magneten van 25 × 7 mm die tegen elkaar aan klappen, krijg je lastig weer los, en de kans op een afgesprongen rand is groot. Geef die elk een eigen vakje, of leg er een stuk karton of hout van een paar millimeter tussen. Houd kleine magneten uit de buurt van grote: een klein magneetje springt op een sterke magneet af en verliest daarbij makkelijk een hoekje.

Een koffer met schuim is niet nodig

Er zijn opbergkoffers met uitgesneden schuim te koop voor 45 tot 90 euro. Voor een werkplaats met tientallen zware blokmagneten kan dat zinvol zijn. Thuis is het zonde van je geld: een kunststof sorteerdoos met vakjes uit de bouwmarkt doet hetzelfde. Laat bij sterke magneten wel een leeg vakje tussen elke magneet, want door een kunststof wandje van een millimeter trekken ze elkaar nog stevig aan.

Een stalen blikje lijkt logisch, maar sterke magneten slaan tegen de wand en zitten daarna vast in de hoeken. Voor een handvol kleine magneetjes kan het. Voor alles wat sterker is, neem je kunststof of hout.

Droog bewaren, ook in de schuur

In een verwarmde woonkamer roest een vernikkelde magneet nauwelijks. Het risico zit in schuren, garages, kelders en een camper die de winter buiten staat. Daar schommelt de temperatuur, en bij elke afkoeling slaat vocht neer op koud metaal. Een stapel magneten of een magneet die tegen staal geklemd zit, houdt dat vocht tussen de vlakken vast. Een afsluitbare doos met een zakje silicagel is op zo'n plek de eenvoudigste manier van roest voorkomen. Een magneet die nat is geworden, droog je eerst af voordat hij terug de doos in gaat.

Warmte en krachtverlies

In de kast verliest een neodymium magneet bij kamertemperatuur minder dan één procent van zijn kracht in tien jaar. Het idee dat je magneten speciaal moet bewaren om ze sterk te houden, stamt uit de tijd van AlNiCo-magneten, die los in een la wel zwakker werden door veroudering. Warmte is de uitzondering. Gewone neodymium magneten verliezen boven ongeveer 80 °C blijvend kracht, N52 al boven 65 °C. Het dashboard van een auto in de zomerzon of de bovenkant van een radiator is dus geen bewaarplek.

Wat er niet naast je magneten hoort

Pasjes met een magneetstrip, zoals hotelsleutels en oudere toegangspassen, kunnen bij direct contact met een sterke magneet onleesbaar worden. De chip en het contactloze deel van een moderne bankpas hebben er geen last van, zoals het artikel over magneten en je bankpas laat zien. Leg een doosje magneten toch liever niet in de tas of la met pasjes.

Een mechanisch horloge kan door een sterke magneet zelf magnetisch worden. Meestal gaat het dan voorlopen, omdat de windingen van de haarveer aan elkaar gaan kleven, en dat blijft zo tot een horlogemaker het demagnetiseert. Seiko adviseert in zijn handleidingen om horloges meer dan 5 cm van magnetische voorwerpen te houden. Ook een horloge met de aanduiding antimagnetisch is volgens de norm ISO 764 maar getest tot 4.800 A/m, een fractie van het veld aan het oppervlak van een neodymium magneet. Een doosje magneten hoort dus niet in de la met horloges.

Een pacemaker of ICD reageert op een sterk magneetveld. Voor dragers geldt een afstand van 15 cm tot het implantaat. Een doos magneten in een la is daarom geen probleem, een doosje in de borstzak wel.

Kleine magneten en jonge kinderen

De Europese speelgoednorm gebruikt een testkoker van 31,7 mm doorsnede. Alles wat daar volledig in past, geldt als klein onderdeel dat een kind kan inslikken. Voor neodymium is dat bijna elk schijf- en blokmagneetje: een schijfmagneet van 20 × 5 mm valt er moeiteloos in. Heb je geen koker bij de hand, dan is een wc-rolletje met zo'n 4 cm doorsnede een strenge maar bruikbare test.

Het gevaar ontstaat bij twee of meer magneten, of bij een magneet en een stukje metaal: die trekken elkaar door de darmwand heen aan. Volgens een overzichtsstudie in het vakblad Injury Prevention (2025) gaat het vooral om kinderen van 2 tot 8 jaar.

Bewaar kleine magneten in een kunststof doosje met kliksluiting of schroefdeksel, op een vaste, hoge plek in een dichte kast. Een open schaaltje op de vensterbank of een la op kinderhoogte is geen opbergplek, ook niet voor even. De koelkastdeur evenmin: kleine neodymium magneetjes hangen daar op grijphoogte, en een magneetje dat valt, rolt onder de kast zonder dat iemand het merkt. Tel losse magneetjes voor en na het knutselen, en laat oudere kinderen het doosje na afloop aan een volwassene geven.

Na een project: ruim direct op

Bij modelbouw of 3D-printen blijven er makkelijk losse magneetjes op tafel liggen. Spreek af dat de magneten als laatste van tafel gaan, in het doosje, voordat je pauze neemt. En zijn er jonge kinderen in huis: bestel niet meer kleine magneetjes dan je project nodig heeft. De reservepot is waar ze later uit verdwijnen.

Dit artikel hoort bij het cluster Veilig hanteren en opbergen binnen de categorie Veilig gebruik & risico’s.

Laatst bijgewerkt: 9 oktober 2026