Veiligheidsaanwijzingen voor magneten
Kort antwoord:
Neodymium magneten zijn veilig als je vier regels aanhoudt: buiten bereik van kinderen, vingers en ogen weg bij twee magneten die naar elkaar toe schieten, minimaal 15 cm afstand tot een pacemaker, en niet heter dan 80 °C (N52: 65 °C).
Waarom:
Neodymium is het sterkste magneetmateriaal dat te koop is, en tegelijk bros. Twee magneten schieten met grote kracht naar elkaar toe, ook door een darmwand heen, en een magneet die breekt, splintert.
Deze aanwijzingen gelden voor alle magneten uit ons assortiment, en het zwaarst voor neodymium. Lees ze voordat je magneten uitpakt, en geef ze door aan wie er verder mee werkt: collega's in de werkplaats, leerlingen in de klas of huisgenoten. Per risico staat erbij hoe ernstig het is en wat je doet.
Gevaar
Inslikken door kinderen
Kleine magneten zijn geen speelgoed. Slikt een kind twee magneten in, of een magneet en een stukje metaal, dan kunnen die elkaar door de darmwand heen aantrekken en die wand beschadigen. Dat gebeurt zonder dat het kind er eerst last van heeft. Bewaar magneten daarom buiten bereik van kinderen, en tel ze na gebruik, zeker in een klas.
Neem direct contact op met de huisarts of de huisartsenpost, ook als het kind nergens last van heeft. Wacht niet af of de magneet vanzelf naar buiten komt. Wat er daarna gebeurt, staat bij wat te doen als een kind een magneet inslikt.
Voor speelgoed geldt een harde grens: een losse magneet die in de testcilinder voor kleine onderdelen past, mag volgens de Europese speelgoednorm EN 71-1 geen flux-index boven 50 kG²mm² hebben. Neodymium magneten zitten daar ver boven, en een sticker met "14+" of "geen speelgoed" verandert daar niets aan. Heb je jonge kinderen in huis, koop dan geen losse kleine magneetjes, maar grotere magneten die niet in een kindermond passen.
Waarschuwing
Beknelling
Twee sterke magneten schieten naar elkaar toe zodra ze dicht genoeg bij elkaar komen, en dat gaat sneller dan je je hand terugtrekt. Een vinger ertussen levert een kneuzing op, bij grote magneten een bloedblaar of erger. Pak grote magneten één voor één uit, schuif ze zijwaarts van elkaar af in plaats van ze los te trekken, en draag stevige handschoenen. Hoe je grote magneten veilig hanteert, staat bij knelgevaar bij sterke magneten.
Splinters
Neodymium is hard en bros. Schieten twee magneten tegen elkaar, dan kunnen ze breken of splinteren, en de scherfjes vliegen weg. Laat magneten nooit tegen elkaar aan klappen en draag bij grote magneten een veiligheidsbril. Een magneet met een beschadigde coating gaat bovendien roesten.
Pacemaker en ICD
Een sterke magneet kan een pacemaker of een implanteerbare defibrillator (ICD) tijdelijk in een andere stand zetten. Fabrikanten van deze apparaten adviseren minimaal 15 cm afstand tussen magneet en implantaat. Het risico zit vooral in langdurig dragen op de borst, zoals een corsagemagneet op de revers aan de kant van het implantaat; zie magneten en een pacemaker.
Zware voorwerpen
De houdkracht op de verpakking is gemeten loodrecht op een stalen plaat van 20 mm dik. Aan een verticale wand, waar het voorwerp langs het staal omlaag wil glijden, blijft daar bij een kale magneet 15 tot 20 procent van over. Reken met een marge van minstens een factor twee à drie, en hang nooit iets aan een magneet boven hoofden, boven een werkplek of op een plek waar een vallend voorwerp iemand kan raken.
Let op
Hitte
Standaard neodymium mag tot 80 °C, N52 tot 65 °C. Daarboven verliest de magneet blijvend een deel van zijn kracht, en platte magneten zelfs eerder: een schijfje van 10 × 1 mm houdt het rond 60 °C al voor gezien. Hard lijm daarom niet uit met een heteluchtpistool en laat magneten niet op een dashboard in de zon liggen. Waarom de vorm de grens verschuift, staat bij demagnetisering door hitte.
Elektronica, pasjes en horloges
Een sterke magneet kan de magneetstrip van een pasje wissen; de chip en contactloos betalen hebben er geen last van. Mechanische horloges kunnen gemagnetiseerd raken en daarna voorlopen, en een kompas of de kompassensor in een telefoon raakt van slag. Houd magneten uit de buurt van deze spullen, zoals uitgelegd bij kunnen magneten je bankpas beschadigen.
Nikkel
De meeste neodymium magneten hebben een coating van nikkel, koper en weer nikkel. Bij langdurig huidcontact, zoals in sieraden of een armband, kan dat een reactie geven bij wie gevoelig is voor nikkel.
Vocht en buitengebruik
Neodymium roest zodra de coating beschadigd is, en die roest kruipt onder de coating door. Voor buiten of in een vochtige ruimte kies je een magneet met rubbercoating, of je wikkelt de magneet in sterke, waterdichte ducttape. Meer daarover bij roesten van neodymium magneten voorkomen.
Boren, zagen en slijpen
Bewerk neodymium niet zelf. Het materiaal breekt bij boren, de warmte van het bewerken haalt het magnetisme eruit, en fijn neodymiumstof kan spontaan vlam vatten. Heb je een gat nodig, kies dan een magneet die zo gemaakt is, zoals een potmagneet met schroefgat.
Verzenden
Stuur je magneten terug of door, leg dan karton tussen de magneten en gebruik een ruime doos met opvulling, zodat ze niet tegen elkaar of door de verpakking breken. Per vliegtuig gelden internationale regels: op 4,6 meter van het pakket mag het magnetisch veld niet sterker zijn dan 0,418 A/m, ongeveer een honderdste van het aardmagnetisch veld. Grote magneten moeten daarvoor afgeschermd worden verpakt.
Opbergen en afdanken
Bewaar magneten in de doos waarin ze geleverd zijn, met karton ertussen, en buiten bereik van kinderen. Gooi losse magneten niet bij het restafval of het PMD, want in de inzameling blijven ze aan metaal en aan elkaar hangen. Pak ze in karton en lever ze in bij de metaalbak van de milieustraat; zit de magneet nog in een apparaat, dan gaat hij mee met het elektronisch afval.
Ferriet en AlNiCo
Ferrietmagneten zijn zwakker en hebben geen coating nodig, maar ook ferriet breekt als het valt of tegen een andere magneet aan schiet. AlNiCo verdraagt hitte tot 450 °C en meer, maar verliest kracht door een tegengesteld veld: berg het niet op naast sterke neodymium magneten. Voor kleine magneten van elk materiaal geldt het inslikgevaar bovenaan deze pagina.
Bronnen
- Europese speelgoednorm EN 71-1, eisen voor kleine magneten in speelgoed (flux-index maximaal 50 kG²mm²).
- Patiëntinformatie van Medtronic, Boston Scientific en Abbott over magneten bij pacemakers en ICD's (advies: minimaal 15 cm afstand).
- IATA Dangerous Goods Regulations, verpakkingsinstructie 953 voor gemagnetiseerd materiaal (0,418 A/m op 4,6 m van het pakket).
Meer over veilig gebruik
Nikkelallergie en magneten
Wanneer de coating een probleem is en welke uitvoering dan past.
Lees verder →Kun je een gat boren in een magneet?
Waarom het misgaat en wat je in plaats daarvan doet.
Lees verder →Maat voor de aantrekkingskracht van een kleine magneet, berekend uit de veldsterkte en het pooloppervlak. Voor een losse magneet in speelgoed geldt in de EU een maximum van 50 kG²mm².
Dit artikel hoort bij de categorie Veilig gebruik & risico's.
Hans Huizenga
Oprichter van specialistische webshop MagneetjesWinkel.nl met fysieke winkel in Ede.
Laatst bijgewerkt: 21 oktober 2026