Zijn neodymium magneten gevaarlijk?

Kort antwoord:
Nee, neodymium magneten zijn niet giftig. Het risico zit in hun kracht. Twee ingeslikte magneten, of één magneet samen met een ander metalen voorwerp, kunnen elkaar door de darmwand heen vastklemmen; dat vraagt altijd direct medische hulp. Grote magneten kunnen vingers beknellen en bij een botsing splinteren. Houd gewone magneten minimaal 15 cm van een pacemaker of ICD, en grote magneten (vanaf ongeveer 40 mm doorsnede) 30 cm.

Waarom:
Een neodymium magneet heeft aan het oppervlak een veld van 0,25 tot 0,6 tesla, en een schijfje van 20 × 10 mm houdt 9 tot 13 kilo vast. Het materiaal zelf, een legering van neodymium, ijzer en boor onder een beschermlaag, is bij normaal gebruik niet schadelijk. Alleen de nikkellaag kan bij langdurig huidcontact een allergische reactie geven.

Neodymium magneten (NdFeB) zijn de sterkste permanente magneten die je los kunt kopen. Bijna elk risico volgt uit die kracht, niet uit het materiaal. Per risico staat hieronder vanaf welke afstand, welk formaat of welke situatie het speelt, met de getallen erbij.

Is neodymium giftig?

Nee. Een neodymium magneet is een gesinterde legering van neodymium, ijzer en boor. In vaste vorm lost dat materiaal niet op, verdampt het niet en geeft het geen schadelijke stoffen af. Een magneet vastpakken, in een werkstuk lijmen of in een la bewaren levert geen gezondheidsrisico op.

Het idee dat neodymium giftig is, komt uit de productie en de bewerking. Bij slijpen en boren ontstaat fijn metaalstof dat je niet wilt inademen en dat kan ontbranden. Met een kant-en-klare magneet heb je daar niets mee te maken. Raakt de coating beschadigd, dan gaat het materiaal eronder roesten en brokkelt het langzaam af. Dat is geen chemisch gevaar, wel een bron van scherpe splinters: vervang zo’n magneet.

Wat wel op je huid kan reageren, is de beschermlaag. De meeste neodymium magneten hebben een laag van nikkel-koper-nikkel (NiCuNi). Voor sieraden, horlogebandjes en kledingknopen geldt in de EU een grens voor nikkelafgifte van 0,5 µg/cm² per week (REACH, bijlage XVII). Een losse technische magneet valt daar niet onder, omdat hij niet bedoeld is om op de huid te dragen, en is dus ook niet op huidcontact getest. Gebruik een vernikkelde magneet daarom niet als sieraad of magneetarmband. Met een nikkelallergie kies je een epoxy- of rubberlaag; welke toepassingen dan veilig zijn, zetten we apart op een rij bij magneten en nikkelallergie.

Wat gebeurt er als je een neodymium magneet inslikt?

Eén ingeslikte magneet gedraagt zich meestal als elk ander klein voorwerp en komt er vanzelf weer uit. Het gevaar ontstaat bij twee of meer magneten, of bij één magneet samen met iets van metaal, zoals een munt of een schroefje. Die trekken elkaar aan door twee lussen darm heen. Het weefsel ertussen wordt dichtgeknepen en kan binnen enkele uren afsterven en doorbreken. Kinderartsen behandelen een magneet met een metalen voorwerp daarom hetzelfde als meerdere magneten.

Vermoeden dat een kind magneten heeft ingeslikt?
Ga direct naar de huisarts of de spoedeisende hulp, ook als het kind geen klachten heeft, en zeg dat het om magneten gaat. Ga er niet van uit dat het er maar één was: op een röntgenfoto van voren zien twee aan elkaar geklikte magneten er soms uit als één voorwerp. Volg daarna het stappenplan bij een ingeslikte magneet.

De Europese speelgoednorm EN 71-1 legt de grens bij een flux-index van 50 kG²mm² voor magneten die in de testcilinder voor kleine onderdelen passen. Magneetballetjes van 3 en 5 mm komen daar ruim boven, en dat geldt voor het producttype, niet voor één slechte partij. Wij hebben in 2026 zelf magneetballetjes teruggeroepen die we verkochten, nadat bleek dat ze boven die grens zaten. Wat er sindsdien voor verkopers en kopers veranderd is, staat in magneetballetjes en de speelgoednorm.

Hoeveel afstand moet je houden tot een pacemaker of ICD?

Fabrikanten van pacemakers en ICD’s adviseren 15 cm tussen een magneet en het implantaat. Voor de meeste neodymium magneten is dat ruim. Voor grote magneten, vanaf ongeveer 40 mm doorsnede, is 15 cm te krap: houd daar 30 cm aan.

Een magneet beschadigt een implantaat niet blijvend, maar kan het tijdelijk omschakelen. Een pacemaker gaat dan over op een vast ritme; een ICD kan in een stand komen waarin hij geen ritmestoornissen behandelt. De internationale norm ISO 14117 eist dat een implantaat tot 1 mT (10 gauss) normaal blijft werken. De Europese richtlijn voor werknemers in elektromagnetische velden (2013/35/EU) hanteert 0,5 mT als signaalwaarde voor mensen met een actief implantaat. In een Zwitsers onderzoek met 70 patiënten gaven magneetkogeltjes van 8 en 12 mm storing tot op 3 cm afstand.

Hoe ver het veld reikt, hangt sterk af van het formaat. De tabel geeft voor vijf schijfmagneten de afstand waarop het veld onder de grens van verschillende apparaten zakt.

Schijfmagneet	Houdkracht (indicatie)	Pacemaker of ICD (1 mT)	Voorzorg implantaat (0,5 mT)	Parkeer- of toegangskaart (3 mT)	Horloge volgens ISO 764 (6 mT)
6 × 2 mm	ca. 0,7 kg	2,1–2,2 cm	2,6–2,9 cm	1,4–1,5 cm	1,1–1,2 cm
10 × 3 mm	ca. 1,8 kg	3,3–3,6 cm	4,3–4,6 cm	2,2–2,4 cm	1,7–1,9 cm
15 × 8 mm	ca. 6 kg	6,0–6,5 cm	7,7–8,3 cm	4,0–4,3 cm	3,1–3,3 cm
20 × 10 mm	ca. 11 kg	7,8–8,4 cm	10,0–10,8 cm	5,2–5,7 cm	4,0–4,4 cm
45 × 30 mm	ca. 69 kg	19,2–20,7 cm	24,6–26,5 cm	12,8–13,9 cm	9,8–10,7 cm

Eigen berekening op de as van een axiaal gemagnetiseerde schijfmagneet, met een remanentie van 1,17 T (N35) tot 1,45 T (N52); daaruit volgt de marge per vakje. Recht voor de pool reikt het veld het verst, naast de magneet is het korter. De houdkracht is een indicatie op dikke staalplaat en verschilt per N-waarde.

Klanten die ons over een pacemaker bellen, vragen zelden naar grote magneten. Meestal gaat het om een corsage of naamkaarthouder met magneetsluiting, die uren op een paar centimeter van het implantaat zit. Waarom je zo’n sluiting aan de andere kant van je lichaam draagt, lees je bij magneten bij een pacemaker of ICD.

Kan een neodymium magneet je telefoon, bankpas of horloge beschadigen?

Je gegevens niet. Een smartphone, USB-stick, geheugenkaart of SSD slaat gegevens niet magnetisch op, en de chip op een bankpas of de transponder in een autosleutel reageert niet op een statisch magneetveld. Gevoelig zijn de magneetstrip op parkeer- en toegangskaarten (vanaf ongeveer 3 mT), het kompas en sommige sensoren in een telefoon, die tijdelijk verstoord raken, en harde schijven met draaiende platen. De magneetstrip op een bankpas is robuuster en verdraagt rond de 40 mT; zelfs een schijf van 20 × 10 mm moet daarvoor binnen 2 cm komen. Over MagSafe-hoesjes en andere telefoonaccessoires gaat ons artikel over een magneet bij je telefoon.

Het advies dat rondgaat om sterke magneten 30 cm van alle elektronica te houden, is te grof. Voor je telefoon is het overdreven. Voor een mechanisch horloge zonder antimagnetische uitvoering is het bij grote magneten te krap. Een horloge volgens ISO 764 verdraagt 6 mT, maar een gewoon mechanisch uurwerk kan al gaan voor- of achterlopen bij een veld dat nauwelijks sterker is dan het aardmagnetisch veld, dat in Nederland ongeveer 0,05 mT bedraagt. Een schijf van 45 × 30 mm zakt pas op 55 tot 59 cm afstand tot dat niveau. Een gemagnetiseerd horloge is wel te herstellen: een horlogemaker kan het demagnetiseren.

Bij een externe harde schijf of een oudere laptop met draaiende schijf liggen de platen dicht onder de behuizing. Houd daar grote magneten 20 cm vandaan; op die afstand beschadigt ook een zeer sterke magneet de schijf niet meer.

Hoe ontstaat knelgevaar, en wanneer splintert een magneet?

Twee neodymium magneten merken elkaar op een paar centimeter nauwelijks op en schieten in het laatste stuk met een klap tegen elkaar, omdat de kracht bij kleinere afstand snel toeneemt. Een vinger ertussen is bij een schijf van 20 × 10 mm pijnlijk. Bij formaten met tientallen kilo’s houdkracht kan het bloeduitstortingen, open wonden en in het ergste geval een botbreuk geven. Dezelfde klap is de meest voorkomende oorzaak van breuk: neodymium is hard maar bros, en de splinters zijn scherp en vliegen weg. Draag bij grote magneten een veiligheidsbril.

Haal magneten zijdelings van elkaar af in plaats van ze recht los te trekken. Bewaar ze met een plankje of stuk kunststof ertussen, en ruim losse schroeven en gereedschap op voordat je met een grote magneet aan de slag gaat.

Kies de kleinste magneet die het werk doet
Extra houdkracht als reserve lijkt verstandig, maar elke stap groter vergroot het knelgevaar en de afstand die iemand met een pacemaker moet houden. Vergelijk in de tabel de 20 × 10 mm met de 45 × 30 mm: zes keer zoveel houdkracht, en een veld dat ruim twee keer zo ver reikt. Voor een messenrek of een kastdeurtje is een magneet van 69 kilo risico zonder voordeel.

Mag je in een neodymium magneet boren of slijpen?

Nee. Doe dat niet.

Neodymium is te bros om te boren; de kans is groot dat de magneet barst. Het stof dat vrijkomt, kan in droge toestand spontaan ontbranden. De wrijvingswarmte verzwakt de magneet daarnaast blijvend: N52 al vanaf 65 °C, de meeste andere kwaliteiten vanaf 80 °C. Moet de magneet vastgeschroefd worden, kies dan een uitvoering met gat of een potmagneet (zie alternatieven voor boren in een magneet).

Bronnen

ISO 14117:2019 – EMC-testprotocollen voor pacemakers, ICD’s en CRT-apparaten, § 4.6 (bescherming tegen statische magneetvelden tot 1 mT).
Richtlijn 2013/35/EU (elektromagnetische velden op het werk), bijlage II, tabel B4: signaalwaarde 0,5 mT voor actieve implantaten.
Wolber T. e.a., Potential interference of small neodymium magnets with cardiac pacemakers and implantable cardioverter-defibrillators. Heart Rhythm 2007;4:1–4.
Kramer R.E. e.a., Management of ingested foreign bodies in children: a clinical report of the NASPGHAN Endoscopy Committee. J Pediatr Gastroenterol Nutr 2015;60:562–574.
EN 71-1 – Veiligheid van speelgoed, mechanische en fysische eigenschappen (flux-index voor magneten).
REACH-verordening (EG) nr. 1907/2006, bijlage XVII, punt 27 (nikkel).
ISO 764 – Antimagnetische horloges.
Veiligheidsbladen van magneetfabrikanten (bewerking, boorstof, gebruikstemperatuur).
Afstandstabel: eigen berekening MagneetjesWinkel.nl.

Verder over veiligheid en neodymium magneten

VEILIGHEID

Wanneer zijn magneten onveilig?

Overzicht van situaties waarin magneten risico’s kunnen geven.

Lees verder →

KINDEREN