Waarom houdkracht in kilo's geen draaggewicht is
Kort antwoord:
De kilo-aanduiding is een vergelijkingswaarde uit een testopstelling, geen draaggewicht. Hangt de last aan een verticale wand, dan houdt een magneet van 10 kg er in de praktijk vaak maar 1,5 tot 2,5 van vast.
Waarom:
De opgave is gemeten door de magneet recht van dik, vlak, schoon staal af te trekken. Zodra de belasting zijwaarts staat, houdt niet de magnetische aantrekking het object tegen maar de wrijving, en dat is een fractie daarvan.
Een magneet met 10 kg houdkracht houdt geen 10 kg vast. Dat klinkt als een truc van de fabrikant, maar dat is het niet: het getal klopt, alleen betekent het iets anders dan de meeste mensen erin lezen.
Hieronder staat wat de waarde wél zegt, hoeveel er in verschillende situaties van overblijft, en hoe je hem dus wel goed gebruikt.
Waarom er kilo's op de verpakking staan
Magnetische kracht wordt natuurkundig uitgedrukt in newton. Fabrikanten rekenen dat om naar kilo's omdat vrijwel niemand een gevoel heeft bij newton: ongeveer 10 newton komt overeen met het gewicht van 1 kilo. De aanduiding is dus eigenlijk een kracht die is vertaald naar een gewicht dat diezelfde kracht zou uitoefenen.
Juist die vertaling nodigt uit tot de verkeerde lezing. Er staat een gewicht, dus je denkt aan ophangen. Maar de meting waar het getal uit komt is een andere: de magneet wordt loodrecht van een dikke, vlakke, schone stalen plaat afgetrokken, zonder enige tussenlaag.
Wat er in de praktijk van overblijft
| Situatie | Van 10 kg opgegeven houdkracht blijft over |
|---|---|
| Ideale testopstelling, recht aftrekken | 10 kg |
| Verticale wand, kale magneet op glad staal | 1,5 – 2,5 kg |
| Verticale wand, potmagneet | circa 3 kg |
| Verticale wand, magneet met rubber coating | circa 7,5 kg, maar van een lagere basiswaarde |
| Laklaag, vuil of een ronding ertussen | fors lager, afhankelijk van de dikte |
| Plaatstaal dunner dan circa 3 mm | lager, ook met een sterkere magneet |
De onderste twee rijen stapelen bovendien op de eerste. Een magneet op een gelakt, dun paneel met de last zijwaarts krijgt alle drie de verliezen tegelijk voor de kiezen.
Waarom de richting zoveel uitmaakt
Bij recht aftrekken werkt de volledige magnetische aantrekking tegen je in. Bij een verticale wand niet: daar trekt de magneet nog steeds even hard naar het staal toe, maar het gewicht werkt langs het oppervlak naar beneden. Wat het object dan tegenhoudt is wrijving, en die is bij een gladde, gecoate magneet op glad staal maar 15 tot 25% van de aantrekkingskracht.
Dat verklaart waarom een rubbergecoate magneet in verticale toepassingen vaak beter presteert dan een sterkere kale magneet: rubber geeft veel meer grip, ook al is de opgegeven trekkracht lager. De uitwerking staat bij schuifkracht van een magneet.
Hefboomwerking staat niet in het getal
Een paneel dat vlak tegen staal ligt, belast een magneet heel anders dan een object dat aan één kant uitsteekt. Bij dat laatste werkt het gewicht als hefboom en wordt de magneet aan één rand opgelicht, waarna de rest volgt. Twee toepassingen met precies hetzelfde gewicht kunnen daardoor een totaal verschillende magneet nodig hebben. Zie hefboomwerking bij magneten.
Wat de ondergrond doet
Elke laag tussen magneet en staal werkt als luchtspleet: verf, folie, papier, kunststof, glas, vuil of roest. De kracht loopt daar snel op terug, en dat gebeurt sneller dan mensen verwachten bij kleine magneten. Zie luchtspleet bij magneten.
Ook de dikte van het staal telt. Onder ongeveer 3 mm raakt plaatstaal magnetisch verzadigd en benut de magneet zijn veld niet volledig; een staalplaat achter de magneet helpt dan meer dan een zwaardere magneet. En roestvast staal is niet altijd magnetisch: 304 en 316 niet, ferritische soorten als 430 wel. Zie magneet op rvs.
Waar de kilo-waarde wél voor deugt
Voor het vergelijken van magneten onderling is de opgave uitstekend, want alle fabrikanten meten min of meer hetzelfde. Een schijfmagneet van 8 kg is onder gelijke omstandigheden sterker dan een vergelijkbare van 4 kg, en dat blijft in jouw toepassing ook zo, alleen dan allebei op een lager niveau.
Gebruik de waarde dus als startpunt en niet als eindantwoord. Vergelijk ermee, kies daarna op basis van de belastingsrichting, en reken met marge.
Zo reken je het om
Bepaal eerst of de belasting recht van het oppervlak af staat of zijwaarts. Bij zijwaarts deel je de opgegeven houdkracht door vier als vuistregel, of door anderhalf bij een rubbergecoate uitvoering. Trek daarna af voor lak, vuil of dun staal. Houd op wat overblijft nog een factor twee marge aan, en buiten een factor drie. Kom je dan op een onwerkbaar grote magneet, dan hoort er een mechanische borging bij in plaats van meer kracht. Zie hoe sterk moet een magneet zijn.
Wanneer je extra voorzichtig bent
Bij verticale belasting, gladde of gelakte ondergronden, glasborden, dun staal, roestvast staal, trillingen en buitengebruik is de opgegeven waarde niet meer dan een beginpunt. Test dan in de werkelijke situatie in plaats van te rekenen.
Mag iets niet vallen, dan stopt het rekenwerk helemaal en hoort er een schroef, beugel of veiligheidsdraad bij, met de magneet alleen voor de positionering. Meer over die grens staat bij wanneer magneten geen goede oplossing zijn, en over praktijkverlies bij waarom de magneetkracht lager is dan opgegeven.
Meer over houdkracht in de praktijk
Hoe sterk moet een magneet zijn?
Van toepassing naar de sterkte die je werkelijk nodig hebt.
Lees verder →Schuifkracht van een magneet
Waarom sterke magneten op een verticale wand toch kunnen glijden.
Lees verder →Magneetkracht lager dan opgegeven
Welke factoren de werkelijke houdkracht omlaag halen.
Lees verder →Luchtspleet bij magneten
Hoe snel een dunne tussenlaag de houdkracht laat terugvallen.
Lees verder →Een kracht, omgerekend naar het gewicht dat dezelfde kracht zou uitoefenen. Gemeten door de magneet loodrecht van dik, vlak, schoon staal af te trekken. Bedoeld als vergelijkingspunt tussen magneten.
Trekkracht
De kracht die nodig is om een magneet recht van het oppervlak af te trekken. Dit is wat er gemeten wordt.
Schuifkracht
De zijwaartse kracht die een magneet weerstaat voordat hij gaat glijden. Berust op wrijving en is bij een kale magneet op glad staal 15 tot 25% van de trekkracht.
Technisch team MagneetjesWinkel.nl
De informatie op deze pagina is zorgvuldig samengesteld door het technisch team van MagneetjesWinkel.nl. Zo ben je verzekerd van betrouwbare en actuele informatie over magneten en hun toepassingen.
Laatst bijgewerkt: 6 augustus 2026