Magneten stapelen: hoeveel sterker wordt het?

Stapelen is de eenvoudigste manier om op dezelfde plek meer kracht te krijgen: geen grotere boring, geen andere magneet. Het levert alleen niet eindeloos op, en op een koelkastdeur levert het bijna niets op.

Of stapelen loont, hangt af van de ondergrond en van hoe hoog de stapel al is. Voor N42-schijfjes van Ø10 × 1 mm:

Een stapel werkt als één magneet

Gelijke magneten met dezelfde magnetiseringsrichting klikken vanzelf noord op zuid op elkaar. Hun velden tellen dan op alsof het één langere magneet is. De coating tussen de schijfjes is maar enkele micrometers dik, dus daar gaat nauwelijks iets verloren. Vijf schijfjes van Ø10 × 1 mm doen daardoor ongeveer wat één schijf van Ø10 × 5 mm doet.

Dat geldt voor magneten met dezelfde diameter. Een kleine magneet op een grote stapelen helpt weinig, omdat de kleine maar een deel van het vlak dekt.

Hoeveel sterker per stapelhoogte

De tabel laat het veld zien in het midden van het contactvlak van een stapel N42-schijfjes van Ø10 × 1 mm. Het is berekend met de standaardformule voor het veld op de as van een cilindermagneet.

Van één naar vijf schijfjes groeit het veld bijna vier keer. Van tien naar twintig komt er nog maar 9 % bij. Het omslagpunt ligt waar de stapel even hoog is als breed: bij Ø10 mm rond de 10 mm. Daarboven voeg je vooral gewicht en hoogte toe.

De houdkracht volgt hetzelfde verloop, maar uitvergroot, omdat de kracht ongeveer met het kwadraat van het veld meeloopt. Die laatste 9 % veld is zo'n 19 % houdkracht, voor een stapel die twee keer zo hoog en twee keer zo duur is. De precieze kilo's hangen af van het staal en de belasting. Hoe zwaar een magneet in de praktijk mag worden belast, staat bij houdkracht van magneten.

Op dun staal heeft stapelen weinig zin

Een koelkastdeur, een kastdeurtje of een magneetbord is van dun plaatstaal. Dat zit al snel vol: het kan maar zoveel veld geleiden. Een hogere stapel stuurt meer veld het staal in, maar het staal neemt het niet meer op. Op dun staal merk je van een tweede of derde schijfje daardoor veel minder dan op een dikke stalen plaat.

Wil je op dun staal meer houdkracht, kies dan een grotere diameter. Die verdeelt het veld over meer staal. Of zet er een stalen plaatje achter, zodat er meer staal is om het veld op te nemen; hoe, staat bij een staalplaat achter een magneet.

Welke magneten kun je stapelen?

Schijf- en blokmagneten stapelen het best, omdat de vlakke kanten goed op elkaar aansluiten. Kleine staafmagneten werken ook, bijvoorbeeld als je meer lengte nodig hebt in een smalle boring. Ze moeten wel axiaal gemagnetiseerd zijn, met de polen op de platte kanten. Diametrale schijven liggen niet plat op elkaar maar zoeken elkaar zijdelings op; zie magnetiseringsrichting.

Let op bij hoge stapels

Neodymium is hard en bros. Klapt een stapel in één keer samen, of schuift hij scheef weg, dan kunnen er hoekjes afspringen. Laat magneten daarom gecontroleerd op elkaar glijden in plaats van ze op elkaar te laten springen.

Een hoge, smalle stapel werkt ook als hefboom. Op een verticale wand houdt een magneet zonder rubber maar 15 tot 20 % van zijn trekkracht, en hoe hoger de stapel, hoe makkelijker hij kantelt en afglijdt. Een korte stapel van twee of drie schijfjes is daar stabieler. Waarom een magneet op een wand zo veel minder houdt, staat bij schuifkracht van een magneet.

Wanneer een grotere magneet of potmagneet beter is

Heb je meer kracht nodig dan een stapel tot de hoogte van de diameter geeft, dan helpt verder stapelen nauwelijks. Een magneet met een grotere diameter heeft meer contactvlak en haalt meer uit het staal. Een potmagneet bundelt het veld naar één kant en houdt bij hetzelfde formaat meer op dik staal, en met een schroefgat is hij ook nog stabiel te bevestigen.

Dit artikel hoort bij het onderwerp Houdkracht & prestaties.

Laatst bijgewerkt: 23 oktober 2026