Is een magneet op een magneet sterker dan op staal?
Kort antwoord:
Bij vol contact niet. Twee magneten tegen elkaar trekken precies even hard aan als één magneet op een dikke ijzeren plaat. Zit er afstand tussen, dan wint magneet-op-magneet wel: bij 2 mm houdt die nog ruim 70 % over waar de stalen variant al onder de 45 % zit.
Waarom:
Een magneet tegenover dik ijzer gedraagt zich alsof er een identieke magneet achter het oppervlak zit. Bij een luchtspleet zit die spiegelmagneet op dubbele afstand, en daardoor zakt de kracht sneller.
Je plakt een magneet op een koelkast en de houdkracht valt tegen. Zet je er aan de andere kant een tweede magneet tegenover, dan is het ineens wel stevig. De conclusie ligt voor de hand — twee magneten zijn sterker — maar zo simpel is het niet, en het verschil zit ergens anders dan de meeste mensen denken.
Bij contact zijn ze gelijk
Dit is een van de weinige magneetvragen met een exact antwoord. Bij volledig contact is de aantrekkingskracht tussen een magneet en een voldoende dikke ijzeren plaat even groot als die tussen twee identieke magneten. Niet ongeveer, maar gelijk.
De verklaring zit in wat er in het ijzer gebeurt. De magneet magnetiseert het staal onder zich, en dat gemagnetiseerde staal gedraagt zich precies als een spiegelbeeld van de magneet zelf. Voor de kracht maakt het dus niet uit of er echt een tweede magneet ligt of dat het staal er een nabootst.
Op afstand loopt het uit elkaar
Hier zit het praktische verschil. Bij twee magneten leveren beide kanten actief veld, ongeacht de afstand. Bij staal is er maar één actieve partij: de magneet wekt de magnetisatie in het staal op, en die wordt zwakker naarmate de magneet verder weg is. Je verliest dus aan twee kanten tegelijk.
Bij een schijf van 20 × 5 mm houdt magneet-op-magneet op 2 mm afstand ruim 70 % over, terwijl magneet-op-staal dan onder de 45 % zit. Op 4 mm is dat 48 % tegen 17 %. Precies daarom voelt een tweede magneet zo veel sterker op een gelakte kastdeur, een geverfd hek of door een dun paneel heen — daar is altijd afstand in het spel.
Wanneer je dus twee magneten neemt
Uit het bovenstaande volgt een heldere regel. Kun je direct contact maken met schoon, dik staal, dan levert een tweede magneet niets extra op en is hij weggegooid geld. Zit er iets tussen — lak, kunststof, een deurpaneel, een tafelblad — dan is een magneet aan weerszijden wél de betere oplossing, en vaak de enige die werkt.
Dat verklaart waarom magneetsluitingen door hout of kunststof heen bijna altijd met twee magneten worden uitgevoerd in plaats van met een magneet en een metalen tegenplaatje. Hoe dik je daar doorheen komt staat bij magneten door hout heen.
Twee magneten is niet altijd de handigste oplossing
Bedenk wel dat twee losse magneten elkaar zoeken. Ze schuiven naar de stand waarin ze het best passen, en dat is zelden precies waar jij ze wilt hebben. Op een glad oppervlak klappen ze bovendien met kracht tegen elkaar — bij formaten vanaf circa 20 mm knelt dat serieus. Een magneet met een metalen tegenplaatje blijft netjes op zijn plek en is bij montage veiliger. Waar het écht om de kracht door een tussenlaag gaat, weegt dat nadeel niet op tegen de winst.
Dun staal is een ander verhaal
Op dun plaatstaal geldt de gelijkheid niet meer. Een koelkastdeur, whiteboard of dunne kastwand is 0,5 tot 0,8 mm en raakt magnetisch verzadigd: het staal kan de flux niet meer geleiden en de spiegelwerking is dus onvolledig. Daar wint een tweede magneet ook bij vol contact, simpelweg omdat het staal zijn deel van het werk niet kan doen.
Wil je dat oplossen zonder tweede magneet, dan is een stukje dikker staal aan de achterkant vaak effectiever en goedkoper. De grenzen daarvan staan bij magnetische verzadiging van staal.
Bij magneetband ligt het omgekeerd
Eén uitzondering die het vermelden waard is. Magneetband en magneetfolie hebben streepvormige polen die om de paar millimeter wisselen. Leg je twee stroken tegen elkaar met de streepjes evenwijdig en tegengesteld, dan sluiten alle polen perfect op elkaar aan — de band is dan een ideaal tegenstuk voor zichzelf.
Twee stroken band houden daardoor tot ongeveer de helft méér dan band op staal. Dat is precies andersom dan bij losse magneten, en het is de reden dat band-op-band bij bijvoorbeeld raamafdichtingen zo goed werkt. Draai je één strook een kwartslag, dan kruisen de polen elkaar en blijft er vrijwel niets over. Zie magneetband.
Let op de polen bij een vaste opstelling
Twee magneten die met gelijke polen naar elkaar toe worden gemonteerd en zo worden vastgezet, werken permanent tegen elkaars veld in. Bij neodymium levert dat meestal geen blijvende schade op, maar bij dunne magneten, bij ferriet of bij verhoogde temperatuur kan het wel tot krachtverlies leiden. Monteer ze dus in de stand waarin ze elkaar aantrekken, tenzij afstoting juist de bedoeling is. Zie demagnetisering door hitte.
Verder lezen over houdkracht en praktijkgedrag
Hoe sterk moet een magneet zijn?
Hoe je houdkracht vertaalt naar een echte toepassing.
Lees verder →Houdkracht verhogen door stapelen
Wanneer stapelen zin heeft en waar de grens ligt.
Lees verder →Wat is een luchtspleet?
Waarom coating, lak en kleine tussenlagen zoveel verschil maken.
Lees verder →Houdkracht in kilo’s uitgelegd
Waarom opgegeven kilo’s vooral een vergelijkingspunt zijn.
Lees verder →Rekenmodel waarbij een magneet tegenover een dikke ijzeren plaat wordt behandeld als twee magneten: de echte en zijn spiegelbeeld achter het oppervlak. Verklaart waarom beide situaties bij contact gelijk uitvallen.
Verzadiging
Het punt waarop staal geen extra flux meer kan geleiden. Op dun plaatstaal is de spiegelwerking daardoor onvolledig en wint een tweede magneet alsnog.
Luchtspleet
Elke laag of kier tussen magneet en tegenstuk. Bepaalt of magneet-op-magneet in jouw situatie voordeel oplevert.
Technisch team MagneetjesWinkel.nl
De informatie op deze pagina is zorgvuldig samengesteld door het technisch team van MagneetjesWinkel.nl. Zo ben je verzekerd van betrouwbare en actuele informatie over magneten en hun toepassingen.
Laatst bijgewerkt: 8 september 2026