Welke magneet werkt op welk oppervlak?
Kort antwoord:
Een magneet hecht alleen aan staal, ijzer en verwante metalen. Hout, glas, kunststof en aluminium blokkeren het veld echter niet: zit er staal achter, dan werkt de magneet gewoon, alleen op afstand.
Waarom:
Niet-magnetische materialen zijn magnetisch doorlaatbaar. Ze kosten geen kracht omdat ze het veld tegenhouden, maar omdat ze afstand toevoegen. En afstand kost snel: één millimeter halveert bij kleine magneten de houdkracht al.
De vraag "werkt een magneet op glas" heeft eigenlijk twee antwoorden, en die worden vaak door elkaar gehaald. Glas zelf is niet magnetisch, dus er hecht niets aan. Maar een magneet werkt prima dwars door glas heen naar het staal erachter.
Dat onderscheid bepaalt welke oplossing je nodig hebt. Hieronder staat per oppervlak wat er speelt, en hoeveel afstand je precies kost.
Twee verschillende vragen
Voordat je een magneet kiest, is dit de vraag die je moet beantwoorden: is het oppervlak zelf magnetisch, of zit er magnetisch materiaal achter?
Bij staal, ijzer en ferritisch roestvast staal hecht de magneet rechtstreeks. Bij hout, glas, kunststof, aluminium en koper doet hij dat niet, maar dat betekent niet dat hij niets kan. Zit er een stalen constructiedeel, een tegenplaat of een ander magneetje achter, dan werkt het gewoon. Het materiaal ertussen telt dan alleen als afstand mee.
Niet-magnetisch is niet hetzelfde als afschermend
Een veelgehoord misverstand is dat aluminium of kunststof een magnetisch veld tegenhoudt. Dat doen ze niet: het veld gaat er ongehinderd doorheen. Er is één werkelijke uitzondering, en dat is een ferromagnetische laag ertussen. Een stalen plaat tussen magneet en doel leidt het veld namelijk om, en dat is precies het principe achter magnetische afscherming. Zie magnetisch afschermen.
Wat afstand precies kost
Afstand is de bepalende factor bij alle niet-magnetische oppervlakken, en de terugval gaat sneller dan mensen verwachten. De onderstaande waarden gelden voor een schijfmagneet van 20 bij 5 mm in kwaliteit N42, als indicatie.
| Afstand tot het staal | Wat er van de houdkracht overblijft |
|---|---|
| Direct contact | 100% |
| Een laklaag, circa 0,1 mm | circa 90% |
| 1 mm | circa 50% |
| 2 mm | onder de 33% |
| 5 mm en meer | nog maar een fractie |
Deze percentages zijn niet universeel: hoe groter en dikker de magneet, hoe langzamer de terugval. Een dikke magneet presteert op afstand beter dan een dunne, ook als ze bij direct contact dezelfde houdkracht opgeven. Wil je door 4 mm hout heen werken, kies dan dus niet de sterkste dunne magneet maar een dikkere. Meer hierover staat bij luchtspleet bij magneten.
Per oppervlak
| Oppervlak | Wat er gebeurt | Aanpak |
|---|---|---|
| Staal en ijzer, dik en vlak | volledige houdkracht | potmagneet voor maximale kracht per formaat |
| Plaatstaal dunner dan 3 mm | raakt verzadigd, je haalt de opgave niet | staalplaat erachter helpt meer dan een sterkere magneet |
| Roestvast staal | hangt van de soort af: 430 wel, 304 en 316 niet | altijd eerst testen op het werkelijke materiaal |
| Hout | magnetisch doorlaatbaar, telt als afstand | tegenplaat of magneet inbouwen tot vlak onder het oppervlak |
| Glas | doorlaatbaar, maar zeer glad | let vooral op schuifkracht; rubbercoating geeft grip |
| Kunststof en pvc | doorlaatbaar, telt als afstand | tegenplaat, of magneet aan beide zijden |
| Aluminium en koper | doorlaatbaar, geen aantrekking | tegenplaat; let op remming bij bewegen |
| Gelakt of gepoedercoat staal | werkt, maar de laag kost kracht | reken met marge; rubbercoating beschermt de lak |
| Gebogen of geprofileerd | alleen een smalle strook maakt contact | kleinere magneet met vol contact werkt beter dan een grote |
Voor roestvast staal staat de uitwerking bij magneet op rvs, voor de niet-magnetische metalen bij werkt een magneet op aluminium en op koper. Welke metalen wel reageren staat bij welke metaalsoorten werken met magneten.
Door materiaal heen werken
Wil je bewust dwars door iets heen werken, bijvoorbeeld een magneetsluiting achter een houten kastdeurtje of een decoratie op dubbel glas, dan is de dikte het enige dat telt. Bij hout haal je met 3 tot 4 mm meestal nog een bruikbare kracht, bij dikker paneel wordt het snel lastig zonder de magneet in te frezen.
Uitgewerkte gevallen staan bij magneten door hout heen, magneten door dubbele beglazing en werken magneten door verschillende materialen heen.
Hoe je het test
Probeer altijd op het werkelijke oppervlak, niet op een vergelijkbaar stuk. Neem hetzelfde magneetje mee en vergelijk met een dik stuk gewoon staal, zodat je weet hoeveel je inlevert. Test daarbij twee dingen apart: recht aftrekken en zijwaarts schuiven. Op glad of gelakt materiaal is de schuifkracht vrijwel altijd de beperkende factor, niet de trekkracht. Hoe je de benodigde sterkte bepaalt staat bij hoe sterk moet een magneet zijn.
Als het oppervlak niet meewerkt
Is er geen magnetisch materiaal en kun je er niet achter komen, dan voeg je het toe. Een magneetstrip maakt van elke wand een magnetisch vlak, en een staalplaat achter de magneet lost dun plaatwerk op.
Is het oppervlak wel magnetisch maar glad of gelakt, dan zit de winst in grip in plaats van in kracht: een magneet met rubber coating houdt zijwaarts drie tot vier keer zoveel vast als een kale magneet, ook al is de trekkracht lager. Voor maximale kracht op dik staal blijft een potmagneet de efficiëntste keuze.
Verder lezen over oppervlakken
Welke metaalsoorten werken met magneten?
Welke metalen reageren en waarom de rest dat niet doet.
Lees verder →Luchtspleet bij magneten
Hoe snel de houdkracht terugloopt bij een tussenlaag.
Lees verder →Magneten door hout heen
Tot welke dikte een magneet door hout nog bruikbaar is.
Lees verder →Materiaal waar een magnetisch veld ongehinderd doorheen gaat, zoals hout, glas, kunststof en aluminium. Het houdt het veld niet tegen, maar voegt wel afstand toe.
Magnetische afscherming
Het omleiden van een magnetisch veld door er een ferromagnetische laag tussen te plaatsen. Dit is de enige manier waarop een tussenlaag een veld werkelijk tegenhoudt.
Verzadiging
Het punt waarop dun staal het veld niet verder kan geleiden. Onder ongeveer 3 mm haal je de opgegeven houdkracht niet meer, hoe sterk de magneet ook is.
Technisch team MagneetjesWinkel.nl
De informatie op deze pagina is zorgvuldig samengesteld door het technisch team van MagneetjesWinkel.nl. Zo ben je verzekerd van betrouwbare en actuele informatie over magneten en hun toepassingen.
Laatst bijgewerkt: 6 augustus 2026