Welke magneet werkt op welk oppervlak?
Kort antwoord:
Een magneet hecht alleen aan staal, ijzer en verwante metalen. Hout, glas, kunststof en aluminium blokkeren het veld echter niet: zit er staal achter, dan werkt de magneet gewoon, alleen op afstand.
Waarom:
Niet-magnetische materialen zijn magnetisch doorlaatbaar. Ze kosten geen kracht omdat ze het veld tegenhouden, maar omdat ze afstand toevoegen. En afstand kost snel: één millimeter halveert bij kleine magneten de houdkracht al.
De vraag "werkt een magneet op glas" heeft eigenlijk twee antwoorden, en die worden vaak door elkaar gehaald. Glas zelf is niet magnetisch, dus er hecht niets aan. Maar een magneet werkt prima dwars door glas heen naar het staal erachter. Dat onderscheid bepaalt welke oplossing je nodig hebt. Hieronder staat per oppervlak wat er speelt, en hoeveel afstand je precies kost.
Twee verschillende vragen
Voordat je een magneet kiest, is dit de vraag die je moet beantwoorden: is het oppervlak zelf magnetisch, of zit er magnetisch materiaal achter?
Bij staal, ijzer en ferritisch roestvast staal hecht de magneet rechtstreeks. Bij hout, glas, kunststof, aluminium en koper doet hij dat niet, maar dat betekent niet dat hij niets kan. Zit er een stalen constructiedeel, een tegenplaat of een ander magneetje achter, dan werkt het gewoon. Het materiaal ertussen telt dan alleen als afstand mee.
Wat afstand precies kost
Afstand is de bepalende factor bij alle niet-magnetische oppervlakken, en de terugval gaat sneller dan mensen verwachten. De onderstaande waarden gelden voor een schijfmagneet van 20 bij 5 mm in kwaliteit N42, als indicatie.
| Afstand tot het staal | Wat er van de houdkracht overblijft |
|---|---|
| Direct contact | 100% |
| Een laklaag, circa 0,1 mm | circa 90% |
| 1 mm | circa 50% |
| 2 mm | onder de 33% |
| 5 mm en meer | nog maar een fractie |
Deze percentages zijn niet universeel: hoe groter en dikker de magneet, hoe langzamer de terugval. Een dikke magneet presteert op afstand beter dan een dunne, ook als ze bij direct contact dezelfde houdkracht opgeven. Wil je door 4 mm hout heen werken, kies dan dus niet de sterkste dunne magneet maar een dikkere. Meer hierover staat bij luchtspleet bij magneten.
Per oppervlak
| Oppervlak | Wat er gebeurt | Aanpak |
|---|---|---|
| Staal en ijzer, dik en vlak | volledige houdkracht | potmagneet voor maximale kracht per formaat |
| Plaatstaal dunner dan 3 mm | raakt verzadigd, je haalt de opgave niet | staalplaat erachter helpt meer dan een sterkere magneet |
| Roestvast staal | hangt van de soort af: 430 wel, 304 en 316 niet | altijd eerst testen op het werkelijke materiaal |
| Hout | magnetisch doorlaatbaar, telt als afstand | tegenplaat of magneet inbouwen tot vlak onder het oppervlak |
| Glas | doorlaatbaar, maar zeer glad | let vooral op schuifkracht; rubbercoating geeft grip |
| Kunststof en pvc | doorlaatbaar, telt als afstand | tegenplaat, of magneet aan beide zijden |
| Aluminium en koper | doorlaatbaar, geen aantrekking | tegenplaat; let op remming bij bewegen |
| Gelakt of gepoedercoat staal | werkt, maar de laag kost kracht | reken met marge; rubbercoating beschermt de lak |
| Gebogen of geprofileerd | alleen een smalle strook maakt contact | kleinere magneet met vol contact werkt beter dan een grote |
Roestvast staal is het enige geval waarbij testen echt niet te vermijden is: zie magneet op rvs. Aluminium en koper geven nooit aantrekking, ongeacht de sterkte van de magneet — daar helpt alleen een tegenplaat.
Door materiaal heen werken
Wil je bewust dwars door iets heen werken, bijvoorbeeld een magneetsluiting achter een houten kastdeurtje of een decoratie op dubbel glas, dan is de dikte het enige dat telt. Bij hout haal je met 3 tot 4 mm meestal nog een bruikbare kracht; per houtsoort en magneetmaat verschilt dat, en de uitwerking staat bij magneten door hout heen. Bij een dikker paneel wordt het snel lastig zonder de magneet in te frezen.
Als het oppervlak niet meewerkt
Is er geen magnetisch materiaal en kun je er niet achter komen, dan voeg je het toe. Een magneetstrip maakt van elke wand een magnetisch vlak, een los stalen tegenstuk doet hetzelfde op één punt, en een staalplaat achter de magneet lost dun plaatwerk op. Of je zo'n stuk staal kunt plakken of moet schroeven hangt af van de ondergrond: op glas, tegels en gelakt hout houdt een kleeflaag jarenlang, op stucwerk en ruw beton niet. Dat staat per ondergrond uitgewerkt bij magneet op hout, tegels, glas of beton.
Is het oppervlak wel magnetisch maar glad of gelakt, dan zit de winst in grip in plaats van in kracht: een rubbergecoate magneet houdt zijwaarts ongeveer twee keer zoveel vast als een kale, ook al is de trekkracht lager. Voor maximale kracht op dik staal blijft een potmagneet de efficiëntste keuze.
Begrippen
Magnetisch doorlaatbaar
Materiaal waar een magnetisch veld ongehinderd doorheen gaat, zoals hout, glas, kunststof en aluminium. Het houdt het veld niet tegen, maar voegt wel afstand toe.
Magnetische afscherming
Het omleiden van een magnetisch veld door er een ferromagnetische laag tussen te plaatsen. Dit is de enige manier waarop een tussenlaag een veld werkelijk tegenhoudt.
Verzadiging
Het punt waarop dun staal het veld niet verder kan geleiden. Onder ongeveer 3 mm haal je de opgegeven houdkracht niet meer, hoe sterk de magneet ook is.
Technisch team MagneetjesWinkel.nl
De informatie op deze pagina is zorgvuldig samengesteld door het technisch team van MagneetjesWinkel.nl. Zo ben je verzekerd van betrouwbare en actuele informatie over magneten en hun toepassingen.
Laatst bijgewerkt: 9 september 2026