Ferromagnetische metalen – welke metalen zijn magnetisch?
Kort antwoord: Ferromagnetische metalen zijn metalen die sterk door een magneet worden aangetrokken, zoals ijzer, nikkel, kobalt en veel staalsoorten.
Waarom: In deze metalen kunnen kleine magnetische gebiedjes zich in dezelfde richting ordenen. Daardoor reageren ze veel sterker op magneten dan bijvoorbeeld aluminium, koper, goud of messing.
Niet elk metaal is magnetisch. Dat is verwarrend, omdat veel mensen automatisch denken dat een magneet op “metaal” hoort te werken. In de praktijk reageert een magneet vooral sterk op ferromagnetische metalen. Dat zijn metalen en legeringen waarin het magnetisch veld van de magneet goed kan doordringen en versterken.
In dit artikel leggen we uit welke metalen ferromagnetisch zijn, waarom sommige metalen niet door een magneet worden aangetrokken en hoe je dit verschil eenvoudig kunt testen. Deze pagina vormt binnen onze kennisbank de centrale uitleg voor het onderwerp magnetische metalen en metaalgedrag.
Wat betekent ferromagnetisch?
Een materiaal is ferromagnetisch wanneer het sterk wordt aangetrokken door een magneet en onder bepaalde omstandigheden zelf magnetisch kan worden. Dit komt doordat de magnetische domeinen in het materiaal zich kunnen uitlijnen in dezelfde richting.
Bij gewone uitleg kun je ferromagnetisch daarom zien als: sterk magnetisch reagerend op een magneet. Het bekendste voorbeeld is ijzer. Ook veel staalsoorten reageren duidelijk op een magneet, omdat staal grotendeels uit ijzer bestaat.
Welke metalen zijn ferromagnetisch?
De bekendste ferromagnetische metalen zijn ijzer, nikkel en kobalt. Daarnaast zijn veel staalsoorten magnetisch, omdat staal een legering is met ijzer als hoofdbestanddeel. Ook bepaalde speciale legeringen kunnen ferromagnetisch zijn.
In de praktijk kom je ferromagnetische metalen vooral tegen in constructiestaal, ijzeren plaatmateriaal, sommige gereedschappen, metalen meubels, stalen balken, schroeven, spijkers en veel magnetische ondergronden. Daarom werken magneten meestal goed op staal, maar niet automatisch op elk glanzend of metaalachtig oppervlak.
Waarom zijn aluminium, koper en goud niet magnetisch?
Aluminium, koper en goud zijn geen ferromagnetische metalen. Een gewone magneet blijft daar dus niet aan hangen. Dat betekent niet dat deze metalen helemaal geen relatie hebben met magnetisme, maar hun reactie is in het dagelijks gebruik zo zwak dat je die met een normale magneet niet merkt.
Daarom is het belangrijk om onderscheid te maken tussen “metaal” en “magnetisch metaal”. Een aluminium plaat, koperen buis of gouden ring kan er duidelijk metaalachtig uitzien, maar toch niet geschikt zijn als ondergrond voor magneten.
Meer hierover lees je in onze aparte uitleg over of een magneet op aluminium werkt, of een magneet op koper werkt en magnetisme en goud.
Is roestvrij staal magnetisch?
Roestvrij staal, vaak RVS genoemd, is een bijzonder geval. Sommige soorten RVS zijn nauwelijks magnetisch, terwijl andere soorten wel duidelijk op een magneet reageren. Dat hangt af van de samenstelling en de structuur van het staal.
Austenitisch RVS, zoals veel gebruikte 304- en 316-soorten, is meestal niet of slechts zwak magnetisch. Ferritisch en martensitisch RVS reageren vaak veel sterker. Ook bewerking, buigen of vervormen kan invloed hebben op hoe magnetisch een RVS-onderdeel aanvoelt.
Wil je dit onderwerp verder uitdiepen, lees dan ook onze uitleg over waarom een magneet soms wel en soms niet op RVS blijft zitten.
Waarom werkt een magneet goed op staal?
Staal bevat ijzer en is daardoor vaak ferromagnetisch. Een magneet kan zijn magnetisch veld goed sluiten via het staal. Daardoor ontstaat een sterke aantrekkingskracht. Dit is ook de reden dat veel houdkrachtwaarden van magneten worden gemeten op een dikke, vlakke stalen plaat.
In de praktijk kan de houdkracht lager uitvallen door dun staal, verf, poedercoating, roest, een gebogen ondergrond, beweging of schuifbelasting. Een magneet die recht van een stalen plaat wordt getrokken, houdt veel sterker dan een magneet die verticaal langs de plaat naar beneden kan schuiven.
Meer praktische uitleg hierover vind je op onze pagina over hoe sterk een magneet moet zijn.
Welke metalen zijn niet magnetisch?
Veel bekende metalen zijn niet ferromagnetisch. Denk aan aluminium, koper, messing, brons, zink, tin, lood, zilver en goud. Een gewone magneet blijft daar niet aan hangen. Ook sommige RVS-soorten reageren nauwelijks.
Dat maakt een magneettest handig als snelle controle, maar niet als volledig sluitende materiaaltest. Als een magneet niet blijft hangen, weet je vooral dat het oppervlak waarschijnlijk niet ferromagnetisch is. Je weet dan nog niet automatisch welk metaal het precies is.
Een bredere uitleg vind je in het artikel welke metalen niet magnetisch zijn.
Hoe test je of een metaal ferromagnetisch is?
De eenvoudigste test is een kleine, sterke magneet tegen het metaal houden. Wordt de magneet duidelijk aangetrokken, dan is het materiaal waarschijnlijk ferromagnetisch of bevat het een ferromagnetische laag of kern. Reageert de magneet niet, dan is het materiaal waarschijnlijk aluminium, koper, messing, goud, zilver, zink of een niet-magnetische RVS-soort.
Gebruik bij voorkeur een compacte neodymium magneet, omdat die sterker reageert dan een gewone ferrietmagneet. Let er wel op dat een dunne coating, verflaag of afstand tussen magneet en metaal de test minder duidelijk kan maken.
Praktische keuzehulp
Wil je testen of een oppervlak geschikt is voor magneten? Gebruik dan een kleine neodymium magneet als controle. Voor toepassingen waarbij de magneet echt iets moet dragen, blijft de ondergrond belangrijk: dik, vlak en schoon staal geeft de beste houdkracht.
Verschil tussen ferromagnetisch, paramagnetisch en diamagnetisch
Ferromagnetische materialen reageren sterk op een magneet. Paramagnetische materialen reageren heel zwak aantrekkend en diamagnetische materialen reageren heel zwak afstotend. In het dagelijks gebruik merk je vooral het verschil tussen ferromagnetisch en niet-ferromagnetisch.
Daarom gebruiken we in praktische uitleg meestal de eenvoudige vraag: blijft een magneet eraan hangen of niet? Voor technische toepassingen is het onderscheid nauwkeuriger, maar voor de meeste huishoudelijke, werkplaats- en winkeltoepassingen is ferromagnetisch de belangrijkste term.
Waarom dit belangrijk is bij het kiezen van een magneet
Een sterke magneet werkt alleen goed wanneer de ondergrond geschikt is. Op staal kan een neodymium magneet veel kracht leveren. Op aluminium, koper, hout, kunststof, glas of gipsplaat werkt dezelfde magneet niet rechtstreeks, tenzij er achter of op het oppervlak een ferromagnetische plaat, strip of ander stalen onderdeel aanwezig is.
Daarom is het bij magneetprojecten verstandig om niet alleen naar de magneet zelf te kijken, maar ook naar de ondergrond. Een goede magneet op een slechte ondergrond geeft teleurstellende houdkracht. Een passende magneet op dik, vlak staal werkt juist veel betrouwbaarder.
Meer lezen over magnetische metalen
Niet-magnetische metalen
Welke metalen zijn niet magnetisch?
Een overzicht van metalen waarop een gewone magneet niet of nauwelijks blijft hangen.
Aluminium
Werkt een magneet op aluminium?
Waarom aluminium metaal is, maar geen geschikte ondergrond vormt voor gewone magneten.
Koper
Werkt een magneet op koper?
Een praktische uitleg over koper, magnetisme en waarom een magneet er niet aan blijft hangen.
RVS
Waarom is RVS soms magnetisch?
RVS reageert niet altijd hetzelfde op een magneet. De staalsoort en bewerking maken verschil.
Definitie: Ferromagnetische metalen zijn metalen die sterk door een magneet worden aangetrokken en waarvan de magnetische domeinen zich kunnen uitlijnen. Bekende voorbeelden zijn ijzer, nikkel, kobalt en veel staalsoorten.
Technisch team MagneetjesWinkel.nl
Onze artikelen worden geschreven en gecontroleerd vanuit praktijkervaring met magneten, magneetkracht, ondergronden en toepassingen. Zo helpen we je om niet alleen een sterke magneet te kiezen, maar vooral de juiste magneet voor jouw situatie.
Laatst bijgewerkt: 23 mei 2026