Ferriet magneten: wanneer ze beter zijn dan neodymium, en wanneer niet
Kort antwoord:
Ferriet roest niet en verdraagt temperaturen tot circa 250 °C, maar haalt per volume ongeveer een tiende van de kracht van neodymium. Boven 80 °C is het de betere keuze dan standaard neodymium; alleen duurdere hittebestendige klassen (SH tot 150 °C) gaan verder. Ook bij permanent vocht wint ferriet, en voor kleine hobbyprojecten is het meestal de slechtere keuze.
Waarom:
Ferriet is ijzeroxide en kan dus niet verder roesten. Het heeft daarom geen coating, en dat merk je: het oppervlak geeft licht zwart af en de randen brokkelen bij een klap. Onder ongeveer −40 °C kan ferriet bovendien blijvend kracht verliezen, een dunne schijf al onder −20 °C, terwijl neodymium in de kou iets sterker wordt.
Ferriet wordt vaak weggezet als het goedkope alternatief voor neodymium. Dat is de verkeerde volgorde: de bariumferrietmagneet zoals we hem nu kennen werd rond 1950 bij Philips in Eindhoven ontwikkeld, ruim dertig jaar voordat neodymium magneten op de markt kwamen. Ook "goedkoop" klopt maar half. Per kilo grondstof wel, per gram houdkracht in kleine maten nauwelijks.
Wat ferriet is
Ferriet magneten, ook wel keramische magneten, bestaan uit ijzeroxide met barium- of strontiumverbindingen, geperst en rond 1.200 °C gesinterd. Het resultaat is hard en bros, en heeft geen beschermlaag. Qua tonnage is het nog altijd het meest geproduceerde magneetmateriaal ter wereld, vooral voor luidsprekers en elektromotoren. Magneetband en magneetfolie zijn ferrietpoeder in een rubberachtige binder.
Ferriet tegenover neodymium
| Eigenschap | Ferriet | Neodymium |
|---|---|---|
| Energieproduct | 1 – 4,5 MGOe | 35 – 52 MGOe |
| Maximale werktemperatuur | circa 250 °C | 80 °C standaard (N52: 65 °C); H-kwaliteit 120 °C, SH 150 °C |
| Veldverlies per graad (omkeerbaar) | circa 0,20% | circa 0,12% |
| Bij vorst | risico op blijvend verlies onder circa −40 °C, dunne schijven onder −20 °C | wordt iets sterker |
| Oppervlak | ongecoat, geeft licht zwart af | vernikkeld of epoxy; zonder coating roest het |
| Voor circa 550 gram trekkracht | schijf 15 × 5 mm | schijf 10 × 1 mm (zelfklevend) |
| Prijs per stuk (oktober 2026) | € 0,28 | € 0,30 |
De onderste twee regels komen uit ons eigen assortiment en zeggen meer dan het energieproduct. Voor dezelfde trekkracht is de ferrietmagneet vijf keer zo dik en heeft hij ruim elf keer zoveel volume, voor vrijwel dezelfde prijs.
Het prijsvoordeel van ferriet zit in de grondstof. Dat wordt merkbaar bij grote formaten en grote aantallen, zoals in luidsprekers en motoren. Voor een handvol losse magneetjes betaal je per gram houdkracht ongeveer hetzelfde.
Wat we in de winkel zien
In onze winkel in Ede komt ferriet vaak ter sprake bij klanten die zelf koelkastmagneten willen maken. Ze kiezen eerst voor ferriet vanwege de lage prijs per stuk, en de meesten gaan uiteindelijk toch met neodymium naar huis.
Het eerste struikelblok is de kracht. Klanten zijn verbaasd hoeveel minder ferriet trekt dan neodymium, en op een koelkastdeur valt het nog verder tegen. Een magneet die verticaal hangt, blijft zitten door wrijving en houdt daardoor maar 15 tot 20% van zijn opgegeven trekkracht vast. Een ferrietschijf van 20 × 3 mm met 400 gram trekkracht draagt dan hooguit 60 tot 80 gram. Dat is inclusief de versiering zelf, en in werkelijkheid is het minder, want de opgegeven waarde is gemeten op een dikke stalen plaat en een koelkastdeur is veel dunner.
Het tweede is dat ferriet geen coating heeft. Dat staat bij elk product vermeld, maar veel klanten beseffen het pas als ze het magneetje in handen hebben: het oppervlak geeft licht zwart af, eerst op je vingers en later op een witte koelkastdeur. Wie ferriet achter op een versiering lijmt, zet precies die kale kant tegen de deur.
Het derde is breuk. Twee ferrietmagneten die tegen elkaar aan klappen, verliezen al snel een schilfer.
Voor zelfgemaakte koelkastmagneten raden we ferriet daarom af. Je bespaart er hooguit een paar cent per stuk mee, en een zelfklevend neodymium schijfje van 10 × 1 mm verdwijnt onzichtbaar achter de versiering. Zijn er jonge kinderen in huis, vertrouw dan niet op de plaklaag maar zet het magneetje vast met tweecomponentenlijm, want een losgeraakt sterk magneetje is gevaarlijk voor kinderen.
Warmte: ferriet wint op het plafond, niet onderweg
Hier bestaat een hardnekkig misverstand. Ferriet verdraagt veel hogere temperaturen dan standaard neodymium, maar het houdt onderweg zijn kracht niet vast. Per graad verliest het ruim anderhalf keer zoveel magnetisch veld: circa 0,20% tegen 0,12%. Van kamertemperatuur naar 150 °C is 130 graden, en dus ruim een kwart van het veld (26%). Dat komt terug als de magneet afkoelt, maar zolang het warm is, mis je het.
Een standaard neodymium magneet raakt boven 80 °C al onherstelbaar verzwakt, en daar wint ferriet. Alleen bestaat neodymium ook in hoge-temperatuurkwaliteiten, en die staan ook in ons assortiment: de H-kwaliteit gaat tot 120 °C, SH tot 150 °C. Een SH-magneet levert bij 150 °C nog altijd een veelvoud van de kracht van ferriet. Tussen 80 en 150 °C is ferriet dus de logische keuze als er ruimte genoeg is of de prijs zwaar weegt; de vergelijking van neodymium en ferriet bij hitte loopt dat per toepassing langs. Boven 150 °C is ferriet meestal de enige betaalbare optie.
Bij vorst is ferriet het risico
Bij extreme kou neemt de weerstand van ferriet tegen ontmagnetiseren af. Onder ongeveer −40 °C kan het daardoor blijvend kracht verliezen, en die komt niet terug als het weer warmer wordt. Bij een dunne schijf of magneetfolie kan dat al onder −20 °C. Het verschil tussen die twee getallen zit in de vorm en de opstelling: een dunne, platte schijf die los hangt, werkt in een laag werkpunt en verzwakt het eerst; een dikke magneet die op zijn stalen tegenstuk zit, houdt het langer vol.
Voor een vriescel of een toepassing buiten in een strenge winter is ferriet dus niet de veilige keuze die het lijkt. Neodymium heeft dit probleem niet en wordt in de kou zelfs iets sterker.
Vocht en buitengebruik
Ferriet kan niet verder roesten en heeft buiten dus geen beschermlaag nodig die kan beschadigen. Dat is een echt voordeel boven neodymium, waar een kras in de nikkellaag het begin van roest is. Het stalen tegenstuk waarop de magneet hecht, roest wel gewoon door, en bij magneten die buiten hangen is dat meestal het onderdeel dat het eerst bezwijkt. Kies daar een verzinkt of gepoedercoat tegenstuk.
Wanneer kies je ferriet?
Boven 150 °C, waar ook SH-neodymium afhaakt. Tussen 80 en 150 °C als de ruimte geen probleem is en je geen speciale kwaliteit wilt. Bij permanent vocht, waar een coating vroeg of laat beschadigt, en bij grote aantallen, waar de grondstofprijs gaat tellen.
Kies geen ferriet voor koelkastmagneten of 3D-prints, en niet waar het regelmatig harder vriest dan −20 °C. Voor lesmateriaal is ferriet prettig omdat het niet met kracht naar dingen toe schiet. Daarvoor hoef je vaak niets te kopen: een reclamemagneet van folie op je koelkast is al ferriet.
Bronnen
Maximale werktemperatuur ferriet 250 °C: thyssenkrupp Materials Services, Hard ferrite magnets.
Bariumferriet begin jaren vijftig ontwikkeld door onderzoekers van Philips Research (Went e.a., 1952): Granados-Miralles e.a., Permanent Magnets Based on Hard Ferrite Ceramics.
Energieproduct ferriet 1,0 tot 4,2 MGOe, gesinterd neodymium tot 52 MGOe: thyssenkrupp Materials Services, Hard ferrite magnets en Arnold Magnetic Technologies, How to Select the Appropriate Permanent Magnet Material.
Omkeerbaar veldverlies ferriet 0,2 % per graad, dus ca. 26 % bij 130 graden opwarming (berekend): thyssenkrupp Materials Services, Hard ferrite magnets.
Ferriet kan in de kou onomkeerbaar ontmagnetiseren, afhankelijk van materiaal en vorm: TDK, What is low temperature demagnetization?.
Ferriet wordt boven 1.100 °C gesinterd en is het meest geproduceerde magneetmateriaal, ca. 85 % van de markt in gewicht: Granados-Miralles e.a., Permanent Magnets Based on Hard Ferrite Ceramics.
Neodymium standaard 80 °C, H-kwaliteit 120 °C, SH 150 °C: Arnold Magnetic Technologies, Neodymium Iron Boron Magnet Catalog.
Omkeerbaar veldverlies neodymium ca. 0,12 % per graad: Arnold Magnetic Technologies, Neodymium Iron Boron Magnet Catalog.
Verder over ferriet
Handboek ferriet
Grondstoffen, productie en toepassingen van ferriet in techniek en elektronica.
Lees verder →Hittebestendigheid van magneten
Werktemperaturen per materiaal en kwaliteit naast elkaar.
Lees verder →Keramisch permanent magneetmateriaal van ijzeroxide met barium- of strontiumverbindingen. Roest niet en verdraagt hoge temperaturen, maar levert weinig kracht per volume en is bros.
Coërciviteit
De weerstand van een magneet tegen ontmagnetiseren. Bij ferriet neemt die af naarmate het kouder wordt, bij neodymium naarmate het warmer wordt.
Werkpunt
Het punt waarop een magneet in zijn toepassing werkt, bepaald door vorm en omgeving. Een dunne, losse schijf werkt in een laag werkpunt en is gevoeliger voor ontmagnetiseren dan een dikke magneet op staal.
Temperatuurcoëfficiënt
Het omkeerbare verlies aan veldsterkte per graad temperatuurstijging. Bij ferriet circa 0,20% per °C, bij neodymium circa 0,12%.
Dit artikel hoort bij het cluster Ferriet binnen de categorie Grondstoffen & magneettypes.
Hans Huizenga
Oprichter van specialistische webshop MagneetjesWinkel.nl met fysieke winkel in Ede.
Laatst bijgewerkt: 13 oktober 2026