Harde schijf wissen met een magneet: feit of fictie?
Kort antwoord:
Met een handmagneet lukt het niet. De magnetische laag op een moderne harde schijf heeft een coërciviteit rond 5.000 oersted, terwijl zelfs een sterke neodymium magneet daar aan het oppervlak nauwelijks aan komt en binnen de behuizing veel minder overhoudt.
Waarom:
Met speciale apparatuur kan het wel: een degausser levert 10.000 gauss of meer en is een erkende wismethode. Op een SSD werkt geen enkele magneet, hoe sterk ook.
Het idee klinkt logisch: een harde schijf slaat data magnetisch op, dus een sterke magneet zou die data moeten kunnen wissen. De mythe klopt ook echt, maar dan voor een generatie opslagmedia die we niet meer gebruiken.
Hieronder staat waarom het bij moderne schijven niet werkt, waar het misverstand vandaan komt, en wat wél betrouwbaar wist.
Waar de mythe vandaan komt
Bij diskettes werkte het wel degelijk. Die hadden een magnetische laag met een coërciviteit van een paar honderd oersted, laag genoeg om met een gewone magneet te verstoren. Wie in dat tijdperk een floppy naast een luidspreker legde, kon zijn bestanden kwijtraken.
Sindsdien is de opslagdichtheid enorm gegroeid, en dat kon alleen door de magnetische laag veel moeilijker te beïnvloeden te maken. Anders zouden de bits elkaar onderling verstoren. Oudere harde schijven zitten rond 2.000 tot 3.000 oersted, moderne schijven met loodrechte registratie op 5.000 oersted of meer.
Waarom een handmagneet niet volstaat
Coërciviteit is de weerstand van een materiaal tegen het veranderen van zijn magnetische toestand; zie coërciviteit van magneten. Om data betrouwbaar te wissen heb je een veld nodig dat die weerstand ruim overtreft. De vuistregel in de branche is minstens het dubbele van de coërciviteit, dus 10.000 gauss of meer voor een moderne schijf.
Een sterke neodymium magneet levert aan zijn eigen oppervlak grofweg 4.000 tot 6.000 gauss. Dat is al aan de krappe kant, en dan zit de magnetische laag nog achter de behuizing en enkele millimeters lucht, waar het veld sterk is teruggelopen. Ter vergelijking: een koelkastmagneet komt niet verder dan zo'n 50 oersted, honderd keer te weinig.
De behuizing schermt niet af, en dat is ook niet nodig
Een veelgehoorde verklaring is dat de metalen behuizing het veld tegenhoudt. Dat klopt niet: een harde schijf zit meestal in aluminium, en aluminium is magnetisch volledig doorlaatbaar. De stalen deksel leidt wat veld om, maar dat is niet waar het op afketst.
De werkelijke barrière is de magnetische laag zelf. Die is bewust zo gemaakt dat hij zich niet laat ompolen door velden van buiten, want anders zou een schijf zijn data niet jarenlang vasthouden.
Wat een sterke magneet wél kan doen
Schade is niet uitgesloten, maar het is geen wissen. Een grote magneet vlak bij een draaiende schijf kan de leeskop uit positie trekken of de spindel verstoren, wat mechanische schade oplevert. Ook kunnen plaatselijk sectoren onleesbaar worden.
Het resultaat is dan een defecte schijf met grotendeels intacte data. Voor wie zijn gegevens wil beschermen is dat de slechtst denkbare uitkomst: je kunt er zelf niet meer bij, maar een gespecialiseerd bedrijf mogelijk wel.
Wat wél werkt: de degausser
Er bestaat wel degelijk apparatuur die met magnetisme wist, en het is een erkende methode. Een degausser bouwt in een gesloten kamer een veld op dat de magnetische ordening in één klap willekeurig maakt. Onder de Amerikaanse NIST-richtlijn voor mediasanering geldt dat als een geldige wismethode voor magnetische dragers.
| Bron | Veldsterkte | Voldoende voor een moderne schijf? |
|---|---|---|
| Koelkastmagneet | circa 50 gauss | nee, ruim honderd keer te weinig |
| Sterke neodymium magneet, aan het oppervlak | 4.000 – 6.000 gauss | nee, en op afstand nog minder |
| Degausser voor moderne schijven | 10.000 gauss en hoger | ja |
| Degausser volgens Amerikaanse overheidseisen | minimaal 30.000 gauss | ja, met ruime marge |
Wel met twee kanttekeningen. Een gedegausste schijf is definitief onbruikbaar, omdat het veld ook de servosporen wist die in de fabriek zijn geschreven en die de kop nodig heeft om zijn weg over de schijf te vinden. Die zijn achteraf niet meer aan te brengen. En voor de zwaarste toepassingen wordt degaussen gecombineerd met het fysiek vervormen van de schijven, omdat één methode niet als afdoende geldt.
Op een SSD werkt geen enkele magneet
Dit is de belangrijkste beperking, en die wordt in de praktijk het vaakst over het hoofd gezien. Een SSD, een USB-stick en de opslag in een telefoon of tablet slaan data op als elektrische lading in geheugencellen, niet magnetisch. Een magnetisch veld doet daar helemaal niets, ongeacht de sterkte. Ook een professionele degausser heeft er geen enkel effect op. Voor die dragers gelden andere methoden: versleuteld wissen, een block erase of fysieke vernietiging.
Wat je zelf het beste doet
Voor een gewone laptop of computer die je wegdoet of doorverkoopt, is softwarematig overschrijven de praktische route. Dat werkt op zowel harde schijven als SSD's en laat de drager bruikbaar. Is de schijf al versleuteld, dan volstaat het wissen van de sleutel meestal.
Bevat de schijf werkelijk gevoelige gegevens en mag hij niet meer werken, dan is fysieke vernietiging de zekerste route. Gespecialiseerde bedrijven doen dat met certificering, wat voor organisaties met een bewaarplicht ook administratief nodig is.
Wat je in geen geval moet doen, is een oude schijf met een magneet bewerken en aannemen dat het daarmee klaar is. Zie ook magneten en elektronica voor wat magneten wél en niet met apparatuur doen, en magneten recyclen voor het afvoeren van oude apparatuur.
Samengevat
Een magneet uit de la wist geen harde schijf, want de magnetische laag is honderden keren beter bestand tegen ompolen dan een diskette uit de jaren negentig. Een degausser doet het wel, maar sloopt de schijf onherstelbaar. En op een SSD helpt geen van beide. Voor de meeste mensen is overschrijven met software de juiste keuze; is de data echt gevoelig, laat de drager dan gecertificeerd vernietigen.
Verder lezen
Magneten en elektronica
Wat magneten wel en niet doen met apparaten in huis.
Lees verder →Kunnen magneten je bankpas beschadigen?
Waarom de magneetstrip wél kwetsbaar is en de chip niet.
Lees verder →Coërciviteit van magneten
De eigenschap die bepaalt hoe moeilijk magnetisme te veranderen is.
Lees verder →Een magneet bij je telefoon
Wat een sterke magneet met een moderne smartphone doet.
Lees verder →De weerstand van een magnetisch materiaal tegen het veranderen van zijn magnetische toestand, uitgedrukt in oersted. Bij een moderne harde schijf ligt die rond 5.000 Oe, bij een diskette een paar honderd.
Degausser
Apparaat dat een sterk magnetisch veld opwekt om magnetische dragers te wissen. Een erkende sanitatiemethode, maar de drager is er daarna onbruikbaar door.
Servosporen
In de fabriek geschreven positiemarkeringen op de schijven, waarmee de leeskop zijn weg vindt. Degaussen wist deze mee, en ze zijn achteraf niet te herstellen.
Technisch team MagneetjesWinkel.nl
De informatie op deze pagina is zorgvuldig samengesteld door het technisch team van MagneetjesWinkel.nl. Zo ben je verzekerd van betrouwbare en actuele informatie over magneten en hun toepassingen.
Laatst bijgewerkt: 6 augustus 2026