De magnetenmarkt onder druk: China, zeldzame aardmetalen en de strijd om de Nederlandse klant

Dit is geen nieuwsbericht maar een analyse. We verkopen magneten, we kopen ze in, en we zien de keten van dichtbij: van de grondstofprijs op de beurs in Shanghai tot de blisterverpakking in het bouwmarktschap in Ede. Hieronder leggen we uit wat er speelt, wat het wél en niet betekent voor consumentenmagneten, en welke keuzes wij daarin maken. Wie liever direct naar het assortiment gaat kan dat natuurlijk ook, maar het loont om te begrijpen waarom een magneet in 2026 anders geprijsd en anders verkocht wordt dan drie jaar geleden.

1. De basis van het probleem: China bepaalt de grondstof

Een neodymium magneet is geen exotisch product meer, maar de keten erachter is smal. Zeldzame aardmetalen komen wereldwijd op meerdere plekken uit de grond, maar het scheiden, raffineren en omzetten naar metaal en poeder gebeurt vrijwel volledig in China. Dat is geen kwestie van geologie maar van dertig jaar opgebouwde procestechniek, schaal en milieuruimte. In 2025 kwam 69% van de wereldwijde mijnproductie uit China, 270.000 van de 390.000 ton, en meer dan 90% van de magneetproductie zit daar.

Op 4 april 2025 voerde China exportvergunningen in voor zeven middelzware en zware zeldzame aardmetalen — samarium, gadolinium, terbium, dysprosium, lutetium, scandium en yttrium — én voor de magneten waarin die metalen verwerkt zitten. In oktober 2025 volgde een tweede, veel verdergaande ronde: die legde ook een claim op producten die buiten China gemaakt zijn met Chinese grondstoffen of Chinese procestechniek, tot een drempel van 0,1% Chinese herkomst. Voor het eerst had de Chinese exportwet daarmee een werking buiten de eigen grenzen. Die tweede ronde is op 7 november 2025 opgeschort tot 10 november 2026, als onderdeel van een handelsafspraak met de VS. Op 9 november 2026, een dag voordat die termijn afliep, verlengde China de opschorting tot 10 januari 2027. Opgeschort, niet ingetrokken.

Dat woord is de kern van het verhaal. Er is geen exportverbod. Er is een vergunningensysteem, en een vergunningensysteem is een kraan die de leverancier zelf kan opendraaien of dichtknijpen. Voor een inkoper vertaalt zich dat niet in "niet leverbaar", maar in iets vervelenders: onvoorspelbare levertijden, wisselende minimumafnames en offertes die na drie weken niet meer geldig zijn.

2. Wat dit wél en niet betekent voor gewone magneten

Hier past nuance die je zelden leest. De exportmaatregelen richten zich in de praktijk op de zware zeldzame aardmetalen: dysprosium en terbium. Die worden toegevoegd aan magneten die hoge temperaturen moeten doorstaan — de SH-, UH- en EH-kwaliteiten in elektromotoren van auto's, in windturbines en in defensietoepassingen. De magneten die wij verkopen zitten vrijwel allemaal in het bereik N35 tot N52 zonder zware toevoegingen, of met een minimale hoeveelheid. Een schijfmagneet voor een kastdeur heeft die hittebestendigheid simpelweg niet nodig.

Het directe effect van de exportvergunningen op consumentenmagneten is dus beperkt. Het indirecte effect is dat niet. Neodymium en praseodymium zitten in élke NdFeB-magneet, ongeacht kwaliteit, en die prijs beweegt hard. NdPr-oxide piekte in februari 2026 op 850.000 yuan per ton en stond eind oktober op ruim 710.000 yuan, ongeveer 107 dollar per kilo: net onder de 110 dollar die in westerse contracten als referentiebodem geldt. De NdPr-legering ligt structureel hoger, eind oktober rond 865.000 yuan per ton, ongeveer 130 dollar per kilo. Bewegingen van tientallen procenten binnen één kwartaal zijn in deze markt geen uitzondering meer, en bij een grondstof die het grootste deel van de kostprijs van een gesinterde magneet uitmaakt, is dat geen ruis.

Waarom merk je dat als klant dan niet één op één in de winkelprijs? Omdat de magneet zelf maar een deel is van wat je betaalt. Verpakking, transport, opslag, douaneafhandeling, btw, retourverwerking en klantenservice bewegen niet mee met de beurs. Bij een setje van tien schijfjes van 10 × 3 mm is het metaalgewicht enkele grammen. Bij een potmagneet van 75 mm of een set voor magneetvissen ligt dat totaal anders — daar zie je grondstofprijzen wél rechtstreeks terug.

Wat je als klant wel kunt merken, is een maat die tijdelijk op nabestelling staat, of een prijs die afwijkt van je vorige bestelling. We kopen per partij in, en elke partij heeft zijn eigen grondstofprijs, vracht en dollarkoers. Daardoor kan een kleinere magneet een tijd duurder zijn dan een grotere, of een lagere N-waarde duurder dan een hogere van dezelfde maat. Staat jouw maat op nabestelling, dan is er bij de schijfmagneten en blokmagneten meestal een maat naast met vergelijkbare trekkracht. Op de productpagina zie je wanneer een maat weer binnenkomt.

3. Europa bouwt aan een eigen keten — maar niet voor jouw kastdeur

Er gebeurt wel degelijk iets aan de Europese kant. In Narva, Estland, opende Neo Performance Materials in september 2025 de tweede fabriek voor gesinterde NdFeB-magneten in Europa, naast die van Vacuumschmelze in Hanau: 2.000 ton per jaar in fase één, opschaalbaar naar 5.000 ton, mede gefinancierd met een EU-subsidie van 18,7 miljoen euro. In april 2026 kwam daar bij hetzelfde bedrijf een scheidingslijn voor zware zeldzame aardmetalen bij, waarmee Europa voor het eerst terbium en dysprosium binnen de eigen grenzen kan scheiden. Daarnaast werken Japanse producenten aan kwaliteiten die zware zeldzame aardmetalen helemaal niet meer nodig hebben.

Dat is echte vooruitgang, maar zet het in verhouding. Volgestookt dekt Narva ergens tussen de 10 en 15% van de Europese vraag naar gesinterde magneten. En die capaciteit gaat naar auto-industrie, windenergie en defensie — sectoren die meerjarige afnamecontracten tekenen en kwalificatietrajecten van jaren doorlopen. De consumentenmarkt staat achteraan in die rij, en dat blijft nog jaren zo. Wie je vertelt dat je binnenkort "Europese magneten" in een setje van vijf koopt, verkoopt je een verhaal.

Het beleid erachter staat in de Europese verordening kritieke grondstoffen (CRMA), die sinds 23 mei 2024 geldt. Zeldzame aarden voor magneten staan op de lijst van zeventien strategische grondstoffen. Voor elk daarvan noemt de wet streefwaarden voor 2030: minstens 10% van het Europese verbruik in Europa winnen, 40% in Europa verwerken, 25% uit recycling halen, en van geen enkel land buiten de EU meer dan 65% afnemen. Het zijn streefwaarden, geen plicht voor bedrijven. Bij magneten, waarvan ruim 90% in China wordt gemaakt, is vooral die laatste grens nog ver weg.

Recycling is op termijn interessanter voor ons segment dan nieuwe mijnbouw: magneten uit afgedankte harde schijven, luidsprekers en elektromotoren bevatten precies de metalen die schaars zijn. De techniek werkt, de schaal nog niet.

4. Internationale concurrentie: de fabriek verkoopt nu zelf

De tweede grote verschuiving heeft niets met geopolitiek te maken en alles met logistiek. Tot een paar jaar geleden liep de weg van fabriek naar consument via een importeur en een winkel. Via de grote marktplaatsen verkoopt de Chinese producent nu rechtstreeks aan de Nederlandse eindklant, met verzending per stuk en een prijs die soms onder onze inkoopprijs ligt.

Dat is geen oneerlijke concurrentie omdat het goedkoop is. Het is scheef omdat de spelregels verschillen. Een Nederlandse verkoper valt onder de Europese productveiligheidsverordening (GPSR), moet een verantwoordelijke persoon in de EU aanwijzen, moet REACH-conform zijn, draagt btw af, en is aansprakelijk bij schade. Een direct verzendende buitenlandse aanbieder ontloopt in de praktijk een groot deel daarvan. Bij magneten telt dat zwaarder dan bij de meeste producten: kleine, krachtige magneten zijn levensgevaarlijk als een kind er twee of meer inslikt, omdat ze elkaar door darmwanden heen aantrekken. Europese speelgoedwetgeving stelt daarom een grens aan de magnetische fluxindex van losse magneten in speelgoed. Een blisterverpakking zonder waarschuwing en zonder leeftijdsaanduiding is niet goedkoper, die is onvolledig.

Daarnaast is er de Duitse specialist die al twintig jaar de technische standaard in Europa zet met uitgebreide meetgegevens en eerlijke documentatie. Die partij dwingt iedereen in dit vak om de eigen productinformatie op orde te hebben. Dat is een concurrent waar je alleen maar beter van wordt.

5. Nationale concurrentie: de bouwmarkt heeft de magneet ontdekt

De opvallendste verandering op de Nederlandse markt speelt zich af op ooghoogte in het gangpad. Bouwmarkten voerden magneten vroeger als ijzerwaar: een laatje met ronde schijfjes ergens naast de haken en ogen. Inmiddels hebben Gamma, Praxis, Hornbach en Karwei neodymium magneten, magneetstrip en magnetische haken als merkverpakking in het vaste schap staan, en ook Action en vergelijkbare formules voeren ze structureel. Dat is een bewuste categoriebeslissing: kleine artikelen, hoge marge, impulsaankoop, weinig schapruimte.

Wij zien dat niet als bedreiging maar als iets dat twee kanten heeft.

De goede kant: het normaliseert de categorie. Iemand die één keer met vier schijfjes uit de bouwmarkt een kastdeurtje magnetisch heeft gesloten, weet voortaan dat magneten een oplossing zijn voor een bevestigingsprobleem. Een deel van die mensen loopt daarna tegen de grenzen van dat blisterpakje aan en gaat gericht zoeken. Categoriegroei betaalt zich uiteindelijk uit voor de specialist.

De vervelende kant: het verpakkingsgetal. Op zo'n blister staat vaak een houdkracht van 8 of 10 kilo, gemeten onder laboratoriumomstandigheden, zonder enige toelichting. De klant plakt de magneet op een dun stalen kastje met poedercoating, hangt er drie kilo aan, en de magneet schuift naar beneden. Niet omdat het product slecht is, maar omdat het getal iets anders betekent dan hij denkt. Wij krijgen die klant vervolgens aan de telefoon met de overtuiging dat magneten "toch niet zo sterk zijn". Dat kost ons uitlegtijd, en het is precies waar wij ons onderscheiden.

Waar de bouwmarkt structureel niet kan meekomen: assortimentsdiepte (wij voeren honderden maten, zij vijf), tussenmaten, tolerantie en coatingkeuze, per stuk tot bulk kunnen leveren, en advies van iemand die de toepassing kent. Een schap kan niet vragen op welk materiaal je monteert.

6. Webshopconcurrentie: prijsvergelijking versus autoriteit

Binnen Nederland is het aantal magneetwebshops de afgelopen jaren fors gegroeid. Een deel daarvan werkt met een vergelijkbaar basisassortiment uit dezelfde handvol fabrieken, waardoor het onderscheid al snel op prijs komt te liggen. In advertentiekanalen waar producten naast elkaar staan, wint dan de laagste prijs — en dat is een race die niemand op de lange termijn wint, want bij dalende marges verdwijnt precies datgene wat de klant nodig heeft: voorraad, controle op kwaliteit en tijd voor advies.

Tegelijk verschuift de manier waarop mensen zoeken. Steeds vaker begint een aankoop niet met een productnaam maar met een vraag: hoe hang ik iets op zonder te boren, hoeveel houdt een magneet echt, welke magneet werkt door een deur van 3 mm hout heen. Zoekmachines en AI-antwoorden beantwoorden die vragen inmiddels rechtstreeks, en verwijzen daarbij naar bronnen die het onderwerp aantoonbaar beheersen — niet naar de goedkoopste productpagina. Wie alleen op prijs concurreert, verdwijnt uit dat deel van de klantreis volledig.

Dat is de reden dat wij de afgelopen jaren zoveel tijd in onze kennisbank hebben gestoken en niet in kortingsacties. Een artikel dat eerlijk uitlegt wanneer een magneet géén goede oplossing is, verkoopt op korte termijn minder en op lange termijn meer, omdat de klant terugkomt bij de partij die hem niet iets aansmeerde.

7. Onze visie: waar wij op sturen

Vier keuzes die logisch volgen uit het bovenstaande.

Eerlijke getallen boven indrukwekkende getallen. Wij noemen bij elke magneet de theoretische houdkracht én wat je er praktisch van overhoudt bij luchtspleet, dun staal, verf, trilling en afschuiving. Dat kost soms een verkoop. Het scheelt vaker een retour, en het is de enige manier om over vijf jaar nog serieus genomen te worden.

Inkopen op consistentie, niet op de laagste offerte. Bij stijgende grondstofprijzen komen er meer aanbiedingen binnen die te mooi zijn. Vaste leveranciers, controle op kwaliteit en coating, en liever een paar procent duurder dan een batch die 20% onder specificatie presteert.

Voorraad in Nederland. In een markt waar levertijden uit Azië onvoorspelbaar zijn geworden, is fysieke voorraad in Ede geen kostenpost maar het product zelf. Vandaag besteld en morgen in huis is iets wat een direct verzendende fabriek niet kan bieden, en waar we ook via ons eigen DHL Servicepoint grip op houden.

Specialisatie in toepassingen waar het misgaat. Camper en caravan (trillingsbestendige bevestiging), 3D-print (magneten inbouwen in prints), werkplaats en winkelinrichting. Dat zijn niches waar de generieke aanbieder geen antwoord heeft, en waar het verschil tussen theoretische en praktische houdkracht direct pijn doet.

Goed om te weten

De maatregelen in dit artikel zijn bijgewerkt tot 11 november 2026, de grondstofprijzen tot eind oktober 2026. De Chinese opschorting loopt nu tot 10 januari 2027; de vergunningsplicht van april 2025 voor zware zeldzame aarden en magneten geldt nog steeds. Wat daarna gebeurt hangt af van de bredere handelsverhoudingen tussen China, de VS en de EU. Wij houden de ontwikkeling bij omdat het onze inkoop raakt, en passen dit artikel aan wanneer er iets wezenlijks verandert.

Wat er ook gebeurt met de grondstofprijzen: de fysica van een magneet verandert niet. Luchtspleet, staaldikte, oppervlakteruwheid en de richting van de belasting bepalen wat je in de praktijk overhoudt. Wie dat begrijpt, koopt de goedkopere magneet die wél werkt in plaats van de duurdere die dat niet doet.

Bronnen

• Europees Parlement (EPRS), China's rare-earth export restrictions, november 2025 — europarl.europa.eu
• CSIS, China's New Rare Earth and Magnet Restrictions, oktober 2025 — csis.org
• S&P Global, Rare earth supply bottlenecks set to persist in 2026, januari 2026 — spglobal.com
• Shanghai Metals Market (SMM), Pr-Nd chain continues downward, dysprosium series strengthens against the trend (weekoverzicht), 29 oktober 2026 — news.metal.com; en PrNd metal slips from its October peak, oktober 2026 — news.metal.com
• Environment+Energy Leader, Rare earth truce is extended, but its legal deadlines stand, 30 oktober 2026 — environmentenergyleader.com
• Neo Performance Materials, opening magneetfabriek Narva (Estland), september 2025 en scheidingslijn zware zeldzame aardmetalen, april 2026 — neomaterials.com
• CNBC, Inside Neo's rare earths factory, december 2025 — cnbc.com
• Skillings Mining Review, China extends October export-control pause to Jan. 10; April rare-earth licensing stays, november 2026 — skillings.net
• USGS, Mineral Commodity Summaries 2026: Rare Earths (mijnproductie 2025) — pubs.usgs.gov
• Benchmark Mineral Intelligence, In conversation with NEO Performance Materials CEO Rahim Suleman, september 2025 (Narva en Hanau als enige twee fabrieken in Europa) — benchmarkminerals.com
• Raad van de EU, The critical raw materials act — consilium.europa.eu; EPRS, Implementing the EU's Critical Raw Materials Act, november 2024 — europarl.europa.eu

Meer over dit onderwerp lees je in onze kennis & advies, in de categorie Grondstoffen & magneettypes.

Laatst bijgewerkt: 11 november 2026