Hoe sterk moet een magneet zijn? Praktische uitleg voor je project

Waarom het lastig is om één kracht te noemen

Veel klanten beginnen met de vraag hoeveel kilo trekkracht ze nodig hebben. In theorie klinkt dat logisch, maar in de praktijk spelen er meer factoren mee dan alleen het gewicht van het object. De richting van de kracht, de kwaliteit van het contactvlak, de dikte en het materiaal van het staal en zelfs de omgevingstemperatuur hebben invloed op het eindresultaat.

Het maakt bijvoorbeeld uit of een magneet een bord aan de muur moet houden (schuifkracht langs het oppervlak) of dat hij een onderdeel recht naar beneden draagt. Een dun, geverfd of geroest plaatje staal biedt minder houvast dan een dikke, schone stalen balk. En kleine lucht­ruimtes – bijvoorbeeld door een laag verf of een niet geheel vlak oppervlak – verlagen de kracht vaak veel sterker dan je zou verwachten.

Daarom kunnen we op afstand meestal alleen een indicatie geven. De echte zekerheid ontstaat pas wanneer je in jouw eigen situatie test. Dit artikel helpt je om die eerste inschatting zo goed mogelijk te maken. Wil je meer achtergrond over de verschillende magnetische materialen, kijk dan ook bij de soorten magneten in onze Kennisbank.

Wat is trekkracht? (en waarom “kg” niet alles zegt)

Trekkracht – vaak ook houdkracht genoemd – is de kracht die nodig is om een magneet loodrecht weg te trekken van een ferromagnetisch oppervlak, bijvoorbeeld een vlakke stalen plaat. Fabrikanten drukken deze kracht meestal uit in kilogram (kg) of in Newton. Belangrijk om te weten is dat dit een waarde onder ideale testomstandigheden is: op schoon, dik staal en zonder luchtspeling.

De opgegeven trekkracht is daardoor vooral geschikt om magneten onderling te vergelijken. Een magneet met 5 kg trekkracht is in de basis sterker dan een magneet met 2 kg, maar in jouw toepassing kan het verschil kleiner uitvallen, of zelfs groter, afhankelijk van de omstandigheden.

Welke factoren beïnvloeden de werkelijke kracht?

In de praktijk zie je dat dezelfde magneet in de ene situatie moeiteloos houdt en in de andere op het randje zit. Dat komt doordat meerdere factoren tegelijk meespelen.

Contactoppervlak en vlakheid. Hoe groter en vlakker het contactvlak, hoe beter de kracht wordt benut. Verf, roest, structuur of oneffenheden zorgen voor kleine luchtspelingen die de kracht vaak drastisch verlagen.

Luchtspeling (gap). Elke millimeter tussen magneet en staal — bijvoorbeeld door kunststof, hout of een kier — vermindert de kracht zeer sterk. Vooral bij neodymium magneten is dat effect duidelijk merkbaar.

Materiaal en dikte van het staal. Een dun plaatje staal kan magnetisch “vol” raken (verzadiging), waardoor extra magneetkracht niet meer goed wordt overgedragen. Een dikkere, massieve staalconstructie benut dezelfde magneet vaak beter.

Richting van de kracht. Loodrecht trekken vraagt minder kracht dan voorkomen dat iets langs een oppervlak omlaag schuift. Bij muurmontage wordt daarom soms maar een deel van de opgegeven trekkracht gehaald; waarden van 15–20% zijn geen
uitzondering.

Temperatuur en omgeving. Hitte kan de magneet verzwakken; vocht en corrosie tasten zowel magneet als coating aan. In ons artikel over coatings voor magneten lees je hoe een goede bescherming helpt om de kracht stabiel te houden. Voor extreme kou hebben we een aparte uitleg bij magneten in koude omstandigheden.

Magnetische kwaliteit en ontwerp. De N-waarde (graad) van neodymium, het gekozen materiaal (NdFeB, ferriet, SmCo), de vorm en de magnetiseringsrichting bepalen samen hoe geconcentreerd het magnetisch veld is. Speciaal ontworpen potmagneten bundelen de kracht bijvoorbeeld naar één zijde, waardoor de effectieve houdkracht hoger is.

Door al deze factoren te combineren, is het onmogelijk om zonder context een exacte waarde te garanderen. Wel kun je een verstandige inschatting maken en vervolgens testen met een magneet die voldoende marge heeft.

Voor situaties waarin magneten in kunststof onderdelen of kleine behuizingen worden verwerkt, bevat het Handboek Mini-magneetjes praktische richtlijnen voor ontwerp en faalpreventie.

Hoe bepaal je een goede beginwaarde in de praktijk?

In plaats van te zoeken naar één “juiste” kilo-waarde, werkt het beter om een stappenplan te gebruiken en van daaruit te testen. Onderstaande aanpak gebruiken we zelf ook vaak wanneer klanten hun project aan ons voorleggen.

Begin met het gewicht van het object en de manier waarop het wordt belast. Bij een vlak hangend bord aan de muur heb je meer houdkracht nodig dan bij een object dat op een horizontale stalen plaat rust. Kijk vervolgens in de productinformatie naar de opgegeven trekkracht onder ideale omstandigheden.

Kies daarna bewust een veiligheidsfactor, bijvoorbeeld twee- of driemaal de berekende waarde. Als je denkt dat je aan 5 kg genoeg hebt, kan het verstandig zijn om een magneet van 10–15 kg te kiezen. Zo bouw je marge in voor luchtspeling, schuifkracht en variaties in het oppervlak.

Test vervolgens in jouw eigen situatie: monteer de magneet zoals je hem wilt gebruiken en controleer of het object stevig blijft zitten, ook wanneer je er voorzichtig aan trekt of tegen stoot. Twijfel je, kies dan liever een slag grotere magneet of meerdere kleinere magneten verdeeld over het oppervlak. In onze categorie sterke magneten vind je een selectie met hoge houdkrachten per formaat.

Kom je er toch niet uit, beschrijf dan jouw toepassing (gewicht, afmetingen, materiaal, richting van de kracht en de omgeving) en neem contact met ons op. Via de Magneten Keuzehulp of het contactformulier kunnen we veel gerichter meedenken.

Een vereenvoudigd voorbeeld

Stel dat je een metalen plaat van 2 kg aan een stalen balk wilt hangen. Je ziet een magneet met een opgegeven trekkracht van 10 kg en vraagt je af of dat voldoende is. In een ideale testsituatie zou dat in theorie moeten kunnen, maar in de praktijk spelen meerdere verzwakkende factoren mee.

Misschien is de balk geverfd of licht geroest, waardoor er geen perfect contact is. De plaat kan relatief dun zijn, waardoor hij magnetisch verzadigt. De kracht werkt niet alleen loodrecht maar deels in schuifrichting langs de balk, en in de ruimte kan de
temperatuur variëren. Elk van deze punten verlaagt de werkelijke houdkracht.

Daarom is een veiligheidsfactor verstandig. In dit voorbeeld zou je met een factor drie uitkomen op circa 30 kg theoretische trekkracht. Dat kan betekenen dat je kiest voor één grotere magneet of voor meerdere magneten die samen deze marge halen. Door vervolgens in de praktijk te testen, zie je of de oplossing stabiel genoeg is voor dagelijks gebruik.

Wil je stap voor stap leren kiezen voor een compleet project, bekijk dan ook onze
projectgids voor het kiezen van de juiste magneet. Daar combineren we trekkracht, materiaalkeuze en magneetvorm tot één praktisch geheel.