Welke magneet heb je nodig? De praktische keuzegids

Deze gids volgt de volgorde waarin we in de winkel in Ede ook kiezen: eerst de toepassing en de ondergrond, dan de montage en de belasting, en als laatste het formaat en de kwaliteit. Wil je meteen een productrichting, dan geeft de keuzehulp je die na een paar vragen. Hieronder staat waarop die richting is gebaseerd en wanneer je hem bijstelt.

Begin bij de toepassing

Bijna elke vraag die we krijgen, valt in een van drie situaties:

• De magneet houdt iets vast op staal. Een memo op de koelkast of gereedschap aan een stalen kast. Het staal is er al; de magneet hoeft er alleen aan te trekken.
• Twee delen moeten aan elkaar. Een kastdeurtje tegen het frame, of twee helften van een 3D-print. Aan beide kanten zit dan iets: twee magneten, of een magneet en een stalen tegenstuk.
• De ondergrond is niet magnetisch. Hout, glas, tegels of aluminium. Een magneet heeft daar niets om naartoe te trekken, dus eerst komt er een stalen plaatje of een tweede magneet op.

Is jouw metaal magnetisch?

Gewoon staal en ijzer wel, ook als het verzinkt of gelakt is: het gaat om wat eronder zit. Aluminium, koper, messing en zink zijn niet magnetisch. Bij roestvast staal hangt het van de soort af. De gangbare soorten 304 en 316, die je terugvindt in spoelbakken en veel buitenbeslag, zijn in gegloeide toestand nauwelijks magnetisch. Ferritisch rvs trekt een magneet wel goed aan. Een rvs-front van een koelkast of afzuigkap kan dus beide zijn. Houd er voordat je bestelt een willekeurige magneet tegen. Trekt die nauwelijks, dan haalt een sterkere magneet daar ook geen bruikbare houdkracht.

Welke magneet bij welke toepassing

Hoe maak je de magneet zelf vast?

In de winkel in Ede komen veel mensen voor een gewone magneet, terwijl voor hun klus een potmagneet met schroefgat een betere oplossing is. Ze hebben nagedacht over de kracht, maar nog niet over hoe de magneet straks aan het kastje of de muur komt. Een losse schijfmagneet heeft geen gat en geen rand. Vastzetten kan dan alleen met lijm of in een uitgefreesde uitsparing, en gewone lijm hecht matig op de gladde nikkellaag.

Een potmagneet met verzonken schroefgat schroef je gewoon vast. De stalen pot om de magneet stuurt het veld naar de voorkant. Bij direct contact met staal haalt hij daardoor veel kracht uit een klein formaat, en de achterkant trekt vrijwel niet. Er zijn uitvoeringen met een verzonken gat, een schroefdraadbus, een draadeind of een haak. Aan de andere kant komt een stalen tegenplaatje of een tweede potmagneet.

Een potmagneet werkt alleen goed op direct contact. Zit er een laag lak of een paar millimeter hout tussen, dan valt zijn kracht sneller weg dan bij een losse schijf van vergelijkbare sterkte. Moet de magneet door een paneel of plaat heen werken, neem dan een brede schijfmagneet.

Zelfklevend: twee verbindingen die elk los kunnen laten

Een zelfklevende magneet zit met twee verbindingen vast: de magneet aan het staal en de lijm aan de ondergrond. Bij sterke neodymium magneten is de lijm bijna altijd de zwakste schakel. Is de magneet sterker dan zijn lijmlaag, dan blijft hij bij het openen van een kastdeurtje aan het tegenplaatje hangen en laat hij de deur los.

Lijm heeft tijd nodig. Voor acrylaattape geeft 3M op dat de hechting na 20 minuten op ongeveer de helft zit, na 24 uur op 90% en pas na 72 uur op volle sterkte. Belast een zelfklevende magneet dus pas de volgende dag. Plak bij minstens 15 °C en maak de ondergrond vooraf vetvrij met isopropylalcohol; afwasmiddel laat een film achter. Op ruw stucwerk of behang hecht tape slecht. Mag je niet boren, bijvoorbeeld in een huurwoning, kijk dan ook naar de andere routes bij magneten bevestigen zonder boren.

Welke vorm past bij de montage?

Op dun plaatstaal wint bij gelijke opgegeven houdkracht de bredere magneet. Een koelkastdeur of stalen kastwand is ongeveer 0,5 tot 1 mm dik. Zo'n plaat raakt snel magnetisch verzadigd en neemt maar een deel van het veld op. Een platte, brede magneet verdeelt zijn veld over meer staal en haalt daardoor meer van zijn opgegeven waarde.

Kracht: reken met wat er overblijft

Van de houdkracht op de verpakking houd je in gebruik bijna altijd minder over, door de richting van de belasting en door afstand.

Zijwaartse belasting. Hangt iets aan een verticale wand, dan wil het gewicht de magneet omlaag laten glijden. Wat hem tegenhoudt, is de wrijving tussen magneet en staal. Een kale magneet op glad staal houdt zijwaarts 15 tot 20% van zijn opgegeven houdkracht. Een voorwerp van 1 kg heeft dus 5 tot 7 kg houdkracht nodig om net te blijven hangen. Hoe een rubberlaag of een ruwe ondergrond dat percentage verhoogt, werken we uit in schuifkracht van een magneet.

Afstand. Alles tussen magneet en staal werkt als luchtspleet: verf, lak, papier, glas, hout, een rubberlaag. De kracht valt in de eerste millimeters het hardst weg. Een schijfmagneet van Ø 20 × 10 mm (N42) die direct op staal ongeveer 11 kg houdt, houdt achter 2 mm hout nog zo'n 4 kg en achter 5 mm ongeveer 1,5 kg (berekend). Een luchtspleet van een paar millimeter kost een kleine magneet relatief nog meer dan een grote.

Eén magneet of meerdere?

Magneten die over een voorwerp verdeeld zitten, tellen ongeveer bij elkaar op, zolang ze elk op hun eigen stuk staal zitten en niet tegen elkaar aan liggen. Voor een paneel of plaat is dat meestal de betere opzet: vier kleinere magneten in de hoeken houden het vlak, terwijl één grote in het midden het laat kantelen en klapperen.

Op elkaar gestapeld gedragen magneten zich als één dikkere magneet, en dikker helpt maar tot een grens. Bij schijfjes van 12,7 mm doorsnede stijgt de trekkracht van een stapel van 6,4 naar 12,7 mm hoogte nog met een derde, en van 12,7 naar 19 mm met nog maar 6%. Is de stapel even hoog als de magneet breed is, kies dan een bredere magneet in plaats van een extra schijf.

Moeten twee delen met magneten aan elkaar, zoals een deksel of een 3D-print, let dan op de polen. Laat de twee magneten die tegenover elkaar komen eerst op elkaar klikken en zet een stip op beide buitenkanten. De gemarkeerde kanten lijm je in het materiaal; de ongemarkeerde kanten komen dan tegenover elkaar en trekken elkaar aan. Een omgekeerd ingelijmde magneet stoot af, en eruit krijgen is lastig.

Neodymium, ferriet en de N-waarde

Neodymium levert per volume ongeveer tien keer zoveel kracht als ferriet. Waar ruimte schaars is of kracht telt, kom je bij neodymium uit. Ferriet is goedkoper, roest niet en is voor een memo op de koelkast of een whiteboard ruim voldoende.

Neodymium is er in kwaliteiten van N35 tot N52. Het getal achter de N, de N-waarde, zegt hoeveel magnetische energie het materiaal per volume kan leveren. Bij dezelfde maat geeft een hogere N-waarde meer kracht.

Koop een N52 alleen als de maat vastligt en er geen millimeter bij kan. De remanentie van N52 ligt rond 1,43 tot 1,48 tesla, die van N42 rond 1,28 tot 1,32 tesla. Omdat houdkracht met het kwadraat van het veld meegaat, haalt een N52 bij gelijke maat ongeveer 20 tot 25% meer trekkracht. Een Britse leverancier noemt 20% en geeft erbij aan dat N52 tot twee keer zo duur kan zijn. Een N42 van een maat groter, van Ø 15 naar Ø 20 mm, heeft bij gelijke dikte 78% meer magneetmateriaal en levert daarmee doorgaans meer extra kracht op dan de stap naar N52. Daarnaast verliest N52 eerder blijvend kracht door warmte: afhankelijk van de fabrikant vanaf 60 tot 65 °C, tegen 80 °C bij N42.

Wanneer een magneet te sterk is

Een kastdeurtje dat met een ruk open moet, trekt na verloop van tijd de schroefjes uit het spaanplaat of de magneet uit zijn lijmlaag. Twee sterke magneten die naar elkaar toe schieten, klemmen een vingertop of slaan stukjes van elkaar af, want neodymium is bros. Een sterke magneet op een whiteboard of koelkast krijg je er met trekken nauwelijks af; je schuift hem opzij en maakt krassen. Kies voor sluitingen en voor alles wat je vaak losneemt de lichtste magneet die het werk doet, en bewaar de ruime marge voor dingen die moeten blijven hangen.

Vocht en temperatuur

Binnen en op een overdekte plek voldoet de standaard nikkelcoating. Buiten bepaalt vocht de keuze. Wordt de magneet nat maar droogt hij weer op, neem dan epoxy voor een magneet die stil zit en rubber voor een die je vaak verplaatst. Blijft hij nat of hangt hij aan de kust, dan is ferriet of een volledig ingekapselde uitvoering nodig. Een vernikkelde magneet in de regen gaat op het eerste beschadigde plekje roesten, en dat kruipt onder de coating door. Een keuzeschema per situatie, met de coatings erbij, vind je in welke magneet voor buiten.

Warmte kost tijdelijk kracht. Neodymium verliest ongeveer 0,12% van zijn veld per graad boven kamertemperatuur, en dat komt terug als hij afkoelt. Boven de maximale werktemperatuur wordt het verlies blijvend; voor N35 tot N48 ligt die rond 80 °C, voor N50 en N52 lager. Houd 10 °C marge onder die grens; een standaard N-magneet zet je dus tot 70 °C in. Ferriet heeft het omgekeerde probleem: onder ongeveer −40 °C kan het blijvend kracht verliezen, magneetband en dunne schijven al onder −20 °C.

Twijfel je? Test eerst met één exemplaar

Bestel bij twijfel eerst één magneet en test hem in de echte situatie: met dezelfde verf of hetzelfde hout ertussen, en in dezelfde richting belast. Hang er aan een haakje een tas aan met het dubbele gewicht van je voorwerp, voor buiten of bij trillingen het drievoudige. Houdt hij dat, bestel dan de rest.

Kom je er niet uit, stuur ons dan een foto met de maten en het gewicht, of neem het onderdeel mee naar de winkel in Ede. Dan kijken we samen welke magneet past.

Dit artikel hoort bij het onderwerp Kiezen, onderdeel van Kopen & vergelijken.

Laatst bijgewerkt: 14 oktober 2026