Magneten op hout, tegels, glas en beton: hoe je er toch iets aan hangt

Iemand belt met de vraag welke magneet sterk genoeg is voor een betegelde badkamermuur. Het antwoord is dat het aan de magneet niet ligt: op een tegel gebeurt er met een magneet van 2 kilo net zo weinig als met een van 60. Wat je nodig hebt is een stalen vlak op die tegel, en daarvoor bestaan drie routes. Hieronder staat per ondergrond welke route werkt, en bij welke ondergrond je beter meteen de boormachine pakt.

Drie routes, en de ondergrond kiest

Alle oplossingen komen neer op hetzelfde: er moet staal bij. Je kunt dat staal plakken, schroeven, of in de vorm van magneetverf op de muur aanbrengen. Wat de ondergrond bepaalt is niet óf het kan, maar welke van de drie standhoudt.

De scheidslijn loopt niet tussen materialen maar tussen glad en ruw. Glas, tegels en gelakt hout laten een kleeflaag volledig contact maken. Op stucwerk of beton raakt diezelfde laag alleen de hoogste punten, en dan houdt er misschien een tiende van het oppervlak werkelijk vast. Dat is de reden dat een tegenstuk op glas jarenlang blijft zitten en op een gestucte muur binnen een maand loslaat.

Hout en gipsplaat

Hout is de dankbaarste ondergrond, want je hebt er alle drie de routes. Voor een kastdeurtje dat magnetisch moet sluiten lijm of schroef je een tegenstuk in de deur en zet je de magneet in het frame. Voor een rij lichte spullen naast elkaar is een wandlijst logischer dan losse punten.

Bij gipsplaat ligt het anders dan mensen verwachten. De kleeflaag hecht prima op een geschilderde gipswand — daar zit het probleem niet. Het probleem is dat gips zelf nauwelijks draagkracht heeft: gaat er gewicht aan hangen, dan komt niet de lijm los maar brokkelt het karton en het gips eronder weg. Voor kaarten en foto's is dat geen bezwaar. Voor gereedschap wel, en dan boor je door de gipsplaat heen tot in het achterliggende hout of metselwerk.

Metalen wandlijst, zelfklevend Gepoedercoat staal van 2 mm dik en 5 cm breed, in 50 cm of 1 meter. Plakken op een gladde ondergrond en je hebt een magnetisch vlak. Steviger dan metaalband op rol, en de randen zijn afgewerkt. Bekijk de wandlijst

Metalen tegenstukken Stalen plaatjes van 11 tot 25 mm voor één bevestigingspunt in plaats van een hele strook. Kies dezelfde diameter als je magneet; een kleiner plaatje benut maar een deel van de kracht. Bekijk tegenstukken

Tegels en glas

Dit zijn de twee ondergronden waar plakken echt goed werkt, mits je twee dingen doet: ontvetten met spiritus of isopropylalcohol, en het tegenstuk volledig op het glazuur plaatsen. Een plaatje dat half over een voeg valt, verliest de helft van zijn contactvlak, en de voeg zuigt bovendien lijm op.

Bij glas komt er een beperking bij die weinig genoemd wordt. De verbinding is sterk bij recht aftrekken, maar veel zwakker zodra er gekanteld wordt — en dat gebeurt bij alles wat aan een haakje hangt en heen en weer beweegt. Op een glazen deur of een glasbord is dat de reden om bij lichte spullen te blijven, niet de sterkte van de lijm.

Lijmen: wat wel en wat niet

Voor een permanente verbinding op hout, glas, tegel of kunststof is tweecomponenten epoxy de betrouwbaarste keuze. Eerste hechting na ongeveer vijf minuten, volle sterkte na zes uur — en die zes uur zijn geen formaliteit. Een magneet die je er alvast tegenaan zet, trekt aan de verbinding voordat hij is uitgehard.

Voor klein werk, hobby en modelbouw is een gelvormige secondelijm meestal genoeg, en makkelijker te doseren.

Lijm voor magneten Tweecomponenten epoxy voor hout, glas, tegel en kunststof, en gel-secondelijm voor klein werk. Epoxy is eerste hechting na ongeveer vijf minuten, volle sterkte na zes uur. Bekijk lijmsoorten

Zelfklevende magneten Neodymium schijfjes van 6 tot 20 mm met 3M-kleeflaag. Voor licht werk op glad, ontvet oppervlak. De kleeflaag is hier de zwakste schakel, niet de magneet. Bekijk plakmagneten

Beton: het advies dat je overal leest, klopt niet

Zoek op magneten en beton en je krijgt overal hetzelfde antwoord: gebruik magneetverf. Dat advies is voor bijna iedereen die het opvolgt weggegooid geld.

Magneetverf bevat ijzerdeeltjes en vormt na drie tot vier lagen een dunne, onderbroken ijzerlaag van hooguit enkele tienden van een millimeter. Dat is genoeg om een vel papier of een ansichtkaart vast te houden en verder niets. Wie de verf koopt om er een sleutelrek, keukengerei of gereedschap aan te hangen, komt bedrogen uit — en dat is precies waarvoor mensen hem kopen, want je vindt hem onder het kopje "ophangen zonder boren".

Daar komt bij dat ruw beton en onbewerkt metselwerk sowieso te poreus zijn voor magneetverf; je hebt eerst een gladde stuc- of grondlaag nodig. Tel de verf, de grondlaag en de rol bij elkaar op en je zit ruim boven de tien euro voor een vlak waar alleen papier aan kan hangen. Een pak betonpluggen kost een paar euro en houdt wél iets.

Waar magneetverf wél op zijn plaats is: een groot vlak in een kinderkamer, keuken of kantoor waar je wisselende tekeningen, kaarten en briefjes kwijt wilt, op een gladde ondergrond en met de juiste magneten. Dan is het een nette oplossing die je nergens anders zo krijgt. Voor gewicht aan een betonnen muur is het dat niet.

Magneetverf Voor een groot vlak waar je papier, kaarten en tekeningen kwijt wilt, op een gladde ondergrond en met minstens drie lagen. Voor gereedschap of iets van gewicht is het de verkeerde oplossing — lees hierboven waarom. Bekijk magneetverf

Magneten voor magneetverf Een magneetverflaag is dun, dus een grote magneet levert er weinig extra op. Platte, brede schijven met veel contactvlak werken hier beter dan dikke sterke exemplaren. Bekijk deze magneten